Cüneyt Güven - 360 MERİDYEN

Bitirirken...

2007-09-15T16:26:00.005+03:00

Yolculuğu sonlandırdıktan sonra siteyi de sonlandırma vakti geldi çattı.
Geçen yıl bu zamanlar başladığım ve 8.5 ay süren dünya turum süresince gözlemlerimi bu site üzerinden sizlerle paylaştım. Sağolun, sizler de yorumlarınızla maillerinizle onbinlerce kilometre uzakta olduğum vakitlerde dahi hiç yalnız hissettirmediniz.
Şimdi "standart" hayata kaldığımız yerden devam etme zamanı. Kuşkucu, meraklı, mevcuttan ziyade hep biraz daha ötesini görmek isteyenlerinizle bir gün bir yerlerde buluşmak üzere şimdilik hoşçakalın...

(Bu siteye yolu aylar yıllar sonra düşenler için NOT: Bu site Ekim 2006 - Haziran 2007 ayları arasından yaptığım dünya turu boyunca yaşadığım deneyimleri içerir. "Hangi akla hizmet bu adam böyle bir işe kalkışmış" diyorsanız ilk yazımı, "ne ummuş da ne bulmuş" diyorsanız Gezi Yorumları sitesindeki röportajımı okumanızı öneririm. Sağdaki sütundan ilgili yazılara, resimlere, filmlere ve gezi güzergahlarına ulaşabilirsiniz. Yeni seyahatlerimle ilgili yazı ve fotoğrafları ise yeni sitem Cüneyt 361 sitesinden takip edebilirsiniz.)

"All you touch and all you see
Is all your life will ever be"
(Dokunduğun ve gördüğün her şey - Bundan sonraki hayatın olacaktır)
Breathe - Pink Floyd

Izmir

Değerlendirme: İzlanda & Britanya

2007-09-15T14:13:00.002+03:00

İzlanda
Dünyanın en güney kentini (=Ushuaia ve dolayları) görmeme müteakip en kuzey başkentini de görme arzusuyla Reykjavik uçağına atlayıp gittim İzlanda'ya. Geziyi özellikle beyaz gecelere denk getirerek vesileyle kafamın bir türlü basmadığı "güneş nasıl hiç batmayabilir, eğer topu topu 1-2 saatliğine batıyorsa nereden batar nereden doğar" gibi sorular bütününe de cevap bulmak niyetindeydim. Cevap da buldum nitekim. Meğer bu günlerde güneş kuzeyin az batısından batar, 1-2 saat kaybolduktan sonra az doğusundan doğarmış...
Reykjavik civarlarında geçirdiğim 3 günde bir jeotermal elektrik santrali yapımı sırasında istemdışı ortaya çıkmış masmavi sıcak havuzcuk Blue Lagoon'u ziyaret ettim; Strokkur Gayzeri, Gullfoss Şelalesi ve Kerith Krateri'nden ibaret Golden Circle'a katıldım.
Bunların haricinde İzlanda deyince aklımda kalacaklar: Astronomik fiyatlar, sakin (tamam biraz fazla sakin) insanları, adaya ay görünümü veren püskürük kaya formasyonları, balık, soğuk, balık, soğuk ve astronomik fiyatlar.
(***)

Britanya
Londra metrosunun mottosu "Mind The Gap" anonsunun ardında çok önemli işaretler olduğunu düşünürüm oldum olası. Basit bir basamağa dikkat çekme uyarısından çok "Boşluğu zikret - Bugün hiç boşluğu düşündün mü" gibi bir anlam ararım kelimeler ardında. Yine bu anonslar sonrası uhrevi bir silkinişle Londra metrosunda başladığım Britanya yolculuğum İzlanda molasının ardından K. İrlanda ile sürmüştü.
K. İrlanda'da Giant's Causeway ile başlayıp IRA'nın kalesi Derry'ye gittim. IRA ne halde bir göreyim istedim. Etnik bazlı görünen anlaşmazlıkların çoğunun altında aslında ekonomik sebeplerin yattığı gerçeğiyle burada da yüzleştim. Yıllar boyu birbiriyle didişip duran Katolik İrlandalılar ile Protestan İngilizler gelir seviyeleri ve yaşam standartları aşağı yukarı aynı olunca artık didişmez olmuşlar. Yakın zamanda da elele verecekler gibi görünüyor.
Ortaçağ'daki görüntüsünü aynen koruyan Edinburgh ve Highlands İskoçya'daki duraklarımdı. Beatles'ın memleketi liman şehri Liverpool, dünyanın en uzun isimli yeri Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch, trip hop'un doğduğu Bristol, sevimli roma hamamı kenti Bath, uzaylı yapımı (!) Stonehenge ve Galler'in başkenti Cardiff diğer duraklarımdı Britanya'da...
(***½)

İzmir

Değerlendirme: İspanya & Portekiz & Fas

2007-09-01T09:10:00.001+03:00

İspanya
2001 yılında Barcelona'yı ziyaret etmiştim. Gaudi aşkıyla La Sagrada Familia, Park Güell gibi yerleri hızlıca görüp Interrail turuma devam etmiştim. 2 sene kadar önce de Fransa tarafından Bask Bölgesi'ne 1-2 saatlik kısa bir ziyaretim olmuştu. Hepsi bu...
Koca Güney Amerika'ya dilini dinini vermiş bu ülkeye gereken önemi verememenin sıkıntısını her daim hissetmiştim.
5 aylık Güney Amerika macerasından sonra Madrid'e ulaştım. Santiago Bernabeu'yu müze tadında gezmeme müteakip Real Madrid - Deportivo La Coruña maçını izlemek, Guernica'nın orjinalini irdelemek, arenada boğa güreşi seyretmek nasip oldu Madrid'te.
Eşsiz güzellikteki Kurtuba Camii'yle ünlü Cordoba, peri masallarından fırlamış Elhamra Sarayı'nı barındıran Granada, enteresan bir şehir bölge planlamaya sahip Cadiz, berberleriyle ve UEFA kupalarıyla ünlü (her ne kadar ben orada berber ve UEFA kupası görmemiş olsam da) Sevilla (çift l'nin y şeklinde okunmasına istinaden "seviya" şeklinde okunması rica olunur) ilgimi çeken, görmeye zamanım yeten yerler oldu.
(***½)

Portekiz
2 günlük gezide ancak Lizbon'u ve ilçesi Sintra'yı gezebildim. Halbuki kuzeye yollanıp Porto'yu, ya da güneydeki Faro'yu görmek de ne denli güzel olurdu ama nasip değilmiş...
Acaip dil Portekizce'yle Brezilya'dan sonra burada da haşır neşir olmak ve "bu ne menem dildir böyle" demek, 3 İstanbul benzeri Lizbon'un tramvaylı yollarını arşınlamak, güzel deniz akvaryumunu gezmek, içli Portekiz türküsü fado'yla melankolikleşmek, Sintra'da mason dehlizlerine hayran olmak Portekiz gezisinin ardından akılda kalanlardı.
(***½)

Fas
"Nereden başlasam, nasıl anlatsam" der şair (peki, şarkıcı ve hatta grup) kelimelerin kifayetsizliğine dem vurmak için. Burası için de kelimeler kifayetsiz. Belki de, daha önce Arap memleketi görmemiş olmam sebebiyle bura beni kalbimden vurdu.
Keşmekeşi, tacizci ve kazıklama odaklı esnafı, kirliliği yok muydu, elbet vardı. Ama, dinamik ve sürpriz dolu yaşam, egzotik hava, buram buram tarih kokan sokaklar mevcut tüm olumsuzlukları unutturmakla kalmadı, tadına doyum olmayan harika bir 5 gün yaşattı bana.
Filmden herhangi bir iz taşımayan, daha çok devasa camisiyle akılda kalan Casablanca (Arapçası ile Dar-el-Baida), garbın ve şarkın kaynaştığı Rabat, güzel souk'larıyla (bkz. Kemeraltı'nın arka sokakları) Fez ve mahşerin dünyamızdaki ön denemesi Cema el Fna Meydanı'yla Marakeş unutulmazlardandı...
(****)

İzmir

Değerlendirme: Kolombiya & Küba & Venezuela

2007-08-21T00:56:00.001+03:00

Kolombiya
Ne yalan söylemeli, gezimin en az tad veren yeri oldu. Ben mi yanlış mekanlarda dolaştım - doğru yerleri bulamadım; yoksa malzeme anca bundan ibaret midir - bilemiyorum. Yıllardır kulaktan kulağa yayılan kokain menşeli potansiyel tehlike hikayeleri (Örn: 1994 Dünya Kupası'nda takımının yenilgisine sebep olan Escobar'ın barda vurulması, her mermiden sonra gool diye haykırarak sevinilmesi hikayesi) ve yerel halkın "aman geceleri sokağa çıkma, o sokaktan aman öteye geçme" söylemleri sekteye uğrattı belki de gezi zevkini. Pasto, Popayan, hoş bir sürprizle Meral'le karşılaştığım Cali ve tarihi Cartagena idi gezdiklerim - gördüklerim... (**)

Küba
Bura bir ömre bedeldi. Azraille gelgitli oyunlar oynayan Fidel Castro'nun karizmasının hala her yeri kasıp kavurduğu, yoldaşları Che ve Cienfuegos'un saygıyla anıldığı, 1950 model janjanlı Amerikan arabalarıyla, büyüleyici kumsallarıyla ve -evet- büyüleyici kızlarıyla unutulmaz duraklarımdan biriydi. Değerli dostum Avni'nin katılımıyla daha da bir anlam kazandı. Havana'sıyla, Varadero'suyla, Trinidad'ıyla, Viñales'iyle gönüllerde taht kurdu. (****)

Venezuela
Caracas niteliksiz, bol tehlike arzeden, dünya güzeli efsanesine teğet dahi geçemeyen çok da gereği olmayan bir şehir. Buz kesen (ortalama 10 derece) otobüslerle yapılan uzun yolculuklardan sonra 5 ay yerim yurdum olan G. Amerika'ya buradan veda etmem ve aylar boyu beni perişan eden İspanya vizemi buradan alabilmem kayda değer anekdotlardı.
Angel Falls akıllara durgunluk veren güzeller güzeli, hayretler içinde bırakıcı şahane bir destinasyondu. Bolca övülen Roraima ve Merida'ya da gitsem tam olacaktı ama nasip değildi. Olamadı. (**½)

(NOT: Bir önceki yazımda değindiğim Peru'da geçtiğimiz hafta 8.0 richter büyüklüğünde bir deprem oldu. 4 ay önce karşısında Peru yemeği yediğim, akşam ayinine katıldığım Pisco Katedrali yerle bir oldu; yalnızca orada yine bir akşam ayinine gitmiş 170 kişi hayatını kaybetti. Bir nevi Galapagos tadındaki, binlerce hayvanı barındıran Paracas Milli Parkı büyük zarar gördü. Milyonlarca yılda oluşmuş Katedral Kayası yıkıldı. Güle eğlene sandboard yaptığım Huacachina - Ica'da insanlar şimdi can derdinde... Güzel Peru insanına başsağlığı diliyorum.)

İzmir

Değerlendirme: Bolivya & Peru & Ekvador

2007-08-14T01:49:00.001+03:00

İnka İmparatorluğu'nun uzantısı bu 3 ülkeyi bölmeden değerlendirme eğilimindeyim. İnka zamanında beraberce mutlu mesut yaşayan, İspanyol mezaliminden sonra darmaduman olup ayrılmak zorunda kalan bu güzel insanları varalım burada bir tutalım.
Bu komik şapkalı teyzeler, püsküllü bereli amcalar, lamalar diyarlarının dili, dini, tarihi de bir. Hikaye kısaca şöyle: İnka vaktinde, Pizarro gelip yerel halkın çoğunu kılıçtan geçiriyor. Sonrasında halk can korkusuyla asimile oluyor. Dilini (=Quechua, Aymara) ve dinini unutuyor. İspanyolca konuşmaya başlıyor, katolik oluyor. İspanyollar tarafından farklı bölgelere bölünüyorlar ve yüzyıllarca sömürüldükten sonra Venezuela'lı kurtarıcı (=gözünü sevdiğimin libertador'u) Simon Bolivar tarafından kurtarılıyorlar. Müteşekkirlik babında:
a- Üst Peru'ya "Boliv"ar sevdasına "Boliv"ya ismi veriliyor.
b- Bolivya'nın başkentine Bolivar'ın en önemli komutanı Sucre'nin ismi veriliyor.
c-Ekvador'un para birimi yine Sucre oluyor. (şimdi USD)
d- Her üç ülkenin de ilk başkanı Bolivar oluyor.
Ama enteresan şekilde, Peru Pizarro'yu resmi olarak ülkenin kurucusu sayıyor. Bu katilin resimlerini sağa sola asıyorlar. Halk kendisinden yokedici (=destructor) diye bahsetse de garip bir resmi tarih dayatması!
Lamalar ve diğer lamagiller, garip kafa giysileri elbette gezinin her an her saniyesinde yer alıyordu. Diğer akılda kalanlar ise: Tüm dünya gezimin en güzel sürprizi Salar de Uyuni (gitmeden önce adını sanını duymama cehaletinin de yarattığı müthiş etkiyle), La Paz - Ölüm Yolu'nda bisikletle 4 saatte inilen 4000m ve katedilen 67 km (=tam gaz adrenalin), dünyanın tepesindeki göl Titicaca, her ne kadar beni Angkor Wat kadar etkilemediyse de Machu Picchu, hayret uyandırıcı Nazca çizgileri ve neredeyse tüm ekvator üzerinde hak iddia etmeye çalışan ekvatorsever Ekvador'lular...
Bu 3 ülke, yerli ve tarihsel Güney Amerika'yı en iyi temsil eden ülkelerdi...
(****)

İzmir

Değerlendirme: Brezilya

2007-08-05T15:14:00.004+03:00

Brezilya, G. Amerika'nın Portekizce konuşan yegane ülkesi olmasının yanısıra renkliliği, hareketliliği sebebiyle de hak ediyor "nevi şahsına münhasır" sıfatını.
Amerika'da (artık neredeyse ABD'de bile) İspanyolca mutlak hakimiyet kurmuşken, her yer İspanyol hegemonyası altında inim inim inlerken Brezilya'nın hangi akla hizmet Portekizci olduğundan dem vurayım öncelikle.
16. yüzyılın başında İspanya ve Portekiz emperyalizmin temellerini atarak orayı burayı keşfetme (sanki işgal desek daha mı yerinde olacak!) yarışına girmişken, kısa süre sonra doğal olarak senindi - benimdi kavgasına başlıyorlar. Katoliklik'in yayılması, Vatikan'ın cebinin -dolması da dolması- sebebiyle o zamana kadar gidişattan ziyadesiyle memnun olan papa tehlike sinyalleri sonrasında paniğe kapılıyor ve dahiyane bir fikirle Portekiz'in ve İspanya'nın keşfedeceği toprakları ayırmaya karar veriyor. Atlantik'in tam ortasından geçen bir çizgi çiziyor ve diyor ki: "Çizginin doğusu Portekiz'indir, batısı İspanya'nın!" Ancak, bakir koca Amerika'nın İspanya'ya gittiğini gören Portekizliler itiraz ediyorlar. Bu mızmızlanma sonucunda papa çizgiyi biraz daha batıya kaydırıyor ve böylelikle Amerika'nın en doğusu (=Brezilya) Portekiz bölgesine geçiyor. İşte bundandır ki, Brezilya haricinde (kuzey hariç) tüm Amerika İspanyol sömürgesi olmuştur, ve işte bundandır ki Asya'da ve Afrika'da bol bol Portekiz sömürgesi varken (Angola, Mozambik, Macau, Doğu Timor,vb) buralarda İspanyol sömürgesi yok denecek kadar azdır.
Brezilya, G.Amerika'nın en büyük ve en kalabalık ülkesi. Bunda diğer İspanyolca konuşan ülkeler gereksizce bölünmüşken, Brezilya'nın "Tek millet, tek bayrak, tek vatan, tek devlet" mottosu altında birleşmişliğinin payı elbette büyük. Ülke böyle büyük olunca doğal olarak çeşit çeşit kültürü de bünyesinde barındırıyor. Şili ve Ekvador haricinde tüm G. Amerika ülkeleriyle komşu olunca (=10 adet) ve her komşudan da biraz kültür ithal edince kültür bereketi daha da artıyor.
Güneydeki Brezilyalılar Uruguay ve Arjantin etkisinde mate bağımlılığı yaşarken (insan trafik kazasını elinde mateyle izler mi! Güney Brezilya'da izler), Rio'dakiler öz kültürleri sambayla yatıp kalkıyor, kıvrak kıvrak dansediyor. Salvador'daki çikolata renkli Brezilyalılar Afrika'dan alıp getirdikleri, Brezilya'nın taşıyla toprağıyla yoğurdukları kavga+dans'ları capoeirayla coşarken, kuzeydeki sahillerde (Natal, Recife, Maceio, Fortaleza, vb) keyfi yerindegiller yan gelip yatarken capirinha'larını yudumluyor. (Arzu edilirse kokteyl votka ile oluşturalabilinir, ona da capiroska diye hitap edilir.) "Başkent kurmakta zorlama yoktur" mentalitesini özümseyememiş neferlerin metazori şekilde oluşturdukları yeni başkent Brasilia'da memurlar dolmuşlarla ev-iş arası mekik dokurken, Amazon'da da çoğunlukla yerli kökenden gelen halk, turistleri oluk oluk Amazon Nehri'nin derinliklerine taşıyor.
Brezilya, işte böylesine hareketli, neşeli, rengarenk bir ülke. Tabii, Cidade de Deus (City of God) filminde çarpıcı bir şekilde işlenen favela (=suç oranının belki de dünya rekoru kırdığı Brezilya varoşları) gerçeğini de unutmamak gerek elbet. (Fragman) Ekonomik uçurum Türkiye'ye rahmet okutacak cinsten olsa da, dolayısıyla özellikle Rio'da her an her an saniye suç konusu paranoya yaratsa da gezimin en önemli noktalarından biriydi. 1 ay kaldım ama yine de gitmek isterim, yine de giderim.
(****)

İzmir

Değerlendirme: Arjantin - Uruguay - Şili

2007-07-28T15:55:00.001+03:00

Seyahatimin en uzun süresinin geçtiği G. Amerika'yı 4 ana bölgeye ayırmak mümkün:
a) Akdeniz ülkesine benzergiller: Arjantin, Şili, Uruguay, Paraguay
b) Nevi şahsına münhasır: Brezilya
c) İnka çocukları: Bolivya, Peru, Ekvador
d) Karışık ırklı salsa-severler: Kolombiya, Venezuela (ve hatta lokasyon olarak uzak olsa da kültürel anlamda yakınlığıyla Küba)
Bu gruplar niçin gereksiz yere ülkelere bölünmüştür, dini dili geçmişi bir olan -örneğin- Uruguay'la Arjantin niçin beraber değildir, Bolivar'ın zamanında aynı ülkeye (Gran Colombia) dahil ettiği birbirinin kopyası Kolombiya ve Venezuela hangi akla hizmet sonradan ayrılmıştır - gibi sorular insanın zihninde yankılanıp duruyor. İlk grupla başlayalım...

Arjantin
"Bir Türk olarak doğmasaydın, nereli olmak isterdin?" sorusuna bundan sonra böyle gönül rahatlığıyla verebileceğim bir cevabım var: Arjantin.
Adı güzel - kendi güzel Tierra del Fuego'dan yola çıkan, Patagonya'da mavinin kırmızıyla ahenkle dans ettiği günbatımlarını izleyen, Moreno Buzulu'nda masif büyüklükte buzların yeri görü inlettikten sonra kırılıp suya gömülmelerini gören, yolda yürürken sağlı sollu geçen Miss Argentina'lara selam eden (erkek eşraftan sıklıkla aldığım soru olan "En güzel kızlar neredeydi?" sorusuna da cevabımdır; Venezuela mı, geçiniz efendim geçiniz), Buenos Aires'de geceyarısından sabahlara dek süren tango partilerine katılan, Iguazu'nun nadide güzelliğine iç geçirerek bakabilen bir kişinin gözü açık gitmez.
(Eşsiz Patagonya doğasını yakinen görmek isteyenlere, birkaç gün önce TV'de izlediğim, dünyanın diğer ucundaki yaşamların da buradakilere ne kadar benzediğini usta bir dille anlatan Arjantin Hikayeleri filmini önermek isterim. - Fragman)
(****½)

Uruguay
Aslında, Uruguay için farklı bir konu başlığı açmak bile abesle iştigal. Uruguay'ı ve Arjantin'i ayıran yegane şey Montevideo ile Buenos Aires arasındaki Río de la Plata Nehri. Bir de, eti ve mateyi Arjantinliler'in sevdiğinden bile daha çok sevmeleri. Hepsi bu...
(***)

Şili
Sanmayın ki dünyada yalnızca biz "Havasına, suyuna, taşına, toğrağına; bin can feda bir tek dostuma" megalomanlığı içindeyiz. Her ülke, kendisinin dünyanın en güzel ülkesi olduğunu iddia ediyor. Havaalanlarında, sınır kapılarında, devlet ofislerinde ülkelerinin en güzel noktaları fotoğraflarla sergileniyor, iç reklam durumu hiç eksik olmuyor. Ancak, bu işi en abartan ülke sanırım Şili...
Ülkelerinde gerçekten de buzuldan çöle, dağdan göle her tür doğa oluşumu mevcut. Gerçi, kuzey-güney arası 4630 km olunca (mukayese: Hartum-Sudan'dan St. Petersburg-Rusya'ya) her iklime sahip olmaları gayet doğal, çok da böbürlenecek bir durum yok. Standart bir başkent diyebileceğimiz Santiago'dan sonra dünyanın en uzak yeri - gizemler diyarı Paskalya Adası'nı, Patagonya'nın belki de en güzel yeri olan Torres del Paine'yi ve dünyanın en kurak yeri Atacama Çölü'nü görmüştüm.
Daha göremediğim onca yeri de hesaba katarsak adamların böbürlenmesi gayet yerinde belki de...
(***½)

İzmir

Değerlendirme: Yeni Zellanda & Fiji

2007-07-23T14:34:00.001+03:00

Yeni Zellanda
Küçüklüğümde, ileriki yaşlarda bir yerlere göç edeceksem o göç edilecek ülkenin Yeni Zellanda olmasını tercih etmiştim hep. TV'de her gün Yeni Zellanda görmüşlüğüm, kitaplarda okumuşluğum da yoktu. Ama, kaynağı neredendir bilinmez / bilmem, içimde öyle bir hissiyat zuhur ederdi. Gidip görünce, diyorum ki: "haklıymışım, dünyanın en yaşanası -uygar- ülkesi Yeni Zellanda'dır, bir şekilde göç edesi olanlar varsa mesafeyi dert etmeyip buraya gitmelidir."
Avustralya'ya da benzer methiyeler düzdüğümün bilincindeyim. Normaldir, çünkü iki ülkenin yaşam tarzı açısından birbirinden hiçbir farkı pek yok. Y. Zellanda'nın artıları ise şunlar:

* Avustralya gibi -gereksiz yere- büyük değil.
* Doğal güzelliği (özellikle gidemediğim Güney Adası'nı öve öve bitirememişlerdi - Yüzüklerin Efendisi'ndeki doğa manzaralarını anımsayınız) Avustralya'nın toz topraktan ibaret ıssız çölleriyle mukayese kabul etmez.
* Aussie'ler (=Avustralyalı'lar) , ülkenin doğal sahipleri aborjinleri toplumdan soyutlamışken, kiwiler (=Y. Zellandalı'lar) kendi yerlileri olan maorileri yerlere göklere sığdıramıyorlar, onlarla barışık ve kaynaşık halde yaşayıp gidiyorlar.
Özet: Dünyanın en yaşanası ülkesi...
(****½)

Fiji
Fiji'yi görmek gerçekten çok tehlikeli. Bembeyaz kumsallarını, bilimum egzotik ada filmlerine evsahipliği yapan adalarını, kıyıdan 50m ileride bulunan akvaryum tadındaki mercan kayalıklarını, tüm yıl 30ºC civarında dolaşan ideal havasını, vur patlasın çal oynasın mutlu mesut yaşayan - bula'sını eksik etmeyen güzel insanını gördükten sonra insan her an "yahu, dünyadaki cennet burada, NKA (normal koşullar altında) topu topu 70-80 sene yaşayıp gideceksek trafiktir, iştir, strestir, ben oralarda ne diye harap ediyorum kendimi, ben en iyisi kavamı yudumlayıp şu palmiye altında uyumaya devam edeyim" diyebilir, hayatı sorgulayıp orada çakılıp kalabilir. Gerçi, kulağa da pek tehlikeli bir düşünceymiş gibi gelmiyor sanki...
Özet: Ölümden sonra cennete gidebileceksek, bana Fiji kadar bir yer yeter, ötesini istemem.
(*****)

RÖPORTAJ: Yapılacak geziler için ideal bir kaynak özelliğini taşıyan Gezi Yorumları sitesinin "Yoldan Çıkanlar" bölümünde bir yazım yayımlandı. Merak edenler şöyle buyursun:
Yoldan Çıkanlar - Cüneyt Güven

İzmir

Değerlendirme: Avustralya

2007-07-17T17:36:00.001+03:00

İnsanın rahata alışması çok kolay oluyormuş, buna kanaat getirdim. Sen değil misin ki 40 saatlik zelzeleli yolculuklarda laptopta fotoğraf editlemeye ve zor zenaat yazı yazan, sen değil misin ki nuh nebiden kalma internet cafelerde uploadla boğuşup bin kilometrelerce ötedekilerle yaşadıklarını paylaşmaya çalışan... Şimdi evde yatıp yuvarlanma moduna girince, elin altında bilgisayar ve internet bulunmasına rağmen bir gevşeme ki sormayın gitsin. Show TV'de Hülya Koçyiğit-Ediz Hun filmidir, Güzelyalı'da nargiledir, Kordon'da bardır cafedir derken el ayak pek klavyeye gitmez oldu.
İyiden iyiye gevşediğim anlara ve muhtemelen dışarıdaki bir randevumdan az öncesine denk gelen "Ben dün Kamboçya gördüm" kapsamlı bir önceki yazımdan dolayı huzurlarınızda aslında birer Manas Destanı'nı hak eden Tayland ve Kamboçya'ya özürlerimi bir borç bilirim. Hele hele, dünyanın yeni 7 harikası arasına "dünyanın en güzel yapısı" Angkor'u almamalarından sonra ayrı bir yazı yazmak icap ederdi ya "Allah bildiği gibi yapsın onları" diyelim ve gezimin 7.ülkesi Avustralya'ya bir göz atalım.

Avustralya
Açıkçası, Avustralya'da bu kadar uzun süre (3 hafta) kalmayı planlamamıştım. Round The World biletini aldığım Eylül'de dahi, Noel öncesi 2 haftada Bangkok'dan Sydney'e bilet bulunmaması sebebiyle erken uçmak zorunda kalmıştım. (Avustralya halkındaki bu Tayland sevgisini ya da tersini hala da anlayabilmiş değilim.)
Dolayısıyla, ilk durağım Sydney'de 8 gün kaldım. O zaman da öyle hissetmiştim, şimdi gördüğüm diğer şehirlerle de karşılaştırıyorum ve hissettiklerimi daha da perçinliyorum ve diyorum ki: Modern hayatta, gelişmiş düzende dünyanın en yaşanası kenti Sydney'dir. Bu denli gelişmiş bir kent olmasına rağmen, gelişmenin önlenemez yan etkileri olarak gördüğümüz kirlilik, yüksek suç oranı, trafik, gürültü, insaniyetsizlik gibi negatif kavramların kıyısından köşesinden bile geçmediği; "hem ilerlemek hem de başkalarıyla mutlu mesut böyle yaşamak böyle olur" dedirten harikalar diyarı.
2. durağım olarak ya Ayers Rock'ı barındıran Uluru'ya ya da Great Barrier Reef'i barındıran Cairns'e gidecektim. Noel öncesi ancak Cairns'e yer buldum. 150 km dalgalara bata çıka gittikten (+ bir servet ödedikten) sonra gördüğüm güzel mercan görüntülerinin aynısını 2 hafta sonra Fiji'de şnorkel paletle kıyıdan 50 m ötede görebileceğimi bilseydim, belki ne yapıp edip Uluru'ya gitmeye çalışırdım. Nasip diyelim. Her dalgıcın hayali Great Barrier Reef mükemmel bir denizaltı tablosu gibiydi, ancak onca zahmetten sonra birkaç günlük bir tur daha yerinde olurdu diye düşünüyorum şimdi.
Son durağım Melbourne, Çavdar ailesi ile arkadaşlıklarını esirgemeyen diğer Türk dostların konukseverlikleriyle yolculuğumun ortasında bir vaha, bir soluklanma yeri oldu benim için. Melbourne, Sydney'i agresif kapitalist yapıda bulan (!) Avustralyalı'ların rahat yaşama alanı olarak gördükleri kent. Handikapı ise coğrafi olarak denizin dibinde olmasına rağmen, her nedense biraz içeride nehir kenarına kurulmuş ve Sydney'deki gibi denizin doğal güzelliği 4'e 5'e katlayan etkisinden faydalanamamış olması.
Özetle, Avustralya gezmek, görmek ve dahası ömür boyu yaşamak için ideal bir güzergah.
(***½)

İzmir

Değerlendirme: Tayland & Kamboçya

2007-07-08T23:37:00.001+03:00

Tayland
Meleklerin şehri Bangkok, bembayaz kumsallar, Buda'nın ısrarla yan gelip yattığı tapınaklar akılda kalanlar.
(***½)

Kamboçya
Dünyanın en büyülü yeri Angkor'a ev sahipliği yapan yer...
(****)

İzmir

Değerlendirme: Hong Kong & Japonya

2007-07-07T10:23:00.001+03:00

Hong Kong
Hindistan ve Nepal'den sonra medeniyete ulaştığım yerdi. Devasa gökdelenleriyle "Aslında Avrupa da köymüş", harika yemekleriyle "Herkes Çin yemeği yese ya" dedirten yer...
(***)

Japonya
Japon kültürünü, dünya ortalamasına en uzak kültür olarak nitelendirebilirim. Sistematik kalabalığıyla arı kovanını andıran Tokyo'suyla, güzel bahçelerle bezenmiş Kyoto'suyla, üzücü geçmişi iç burkan Hiroşima'sıyla; içlerinden her an bir Shogun fırlayacakmış gibi duran tapınakları, mermi hızında giden Skinkansen trenleriyle unutulmaz bir ülkeydi. Özetle, ortaçağın ultra teknolojiyle kucaklaştığı yer...
(***)

(NOT: Son haritanın da eklenmesiyle güzergah listesi tamamlandı: İzlanda & Britanya)

İzmir

Değerlendirme: Hindistan & Nepal

2007-07-03T17:27:00.002+03:00

Geleli 1 hafta oldu. Hoşbulduk, hoş gördük. Havaalanında beni Lincoln'vari şekilde karşılayıp duygulanmama sebep olan yakınlarıma, mailleriyle ve telefonlarıyla aynı şekilde iyi niyetlerini esirgemeyen herkese teşekkürlerimi bir borç bilirim. Sağolun...
Akşam nerede uyuyacağını bilmek, Türkçe konuşmak ve duymak, bildik ettik insanlarla muhatap olmak, üçlü sofada yan gelip yatarak Lost'un 3. sezonunu seyretmek gibi sıradan gibi görünen, lakin değeri ancak uzaklarda anlaşılan nimetlerle yerleşik hayata alışma sürecimi hızlandırma gayretindeyim. Sürecin de gayet hızlı ilerlediğini söyleyebilirim; 10 gün önce gitmiş, 1 hafta önce de dönmüş gibiyim. Buralar hiiç değişmemiş, anlaşılan ben de pek değişmemişim ki kaldığımız yerden devam ediyoruz...
"Neler yapmıştım, nereleri görmüştüm" diye şöyle bir geçmişe bakarken ülkeler hakkında değerlendirme yapasım, yayınlamadığım resimlerle ve filmlerle süsleyesim geldi... Hindistan ve Nepal'den başlamak üzere, şöyle buyrunuz...

Hindistan
Enteresandır, eşe dosta başımdan geçenleri anlatırken neredeyse anlattığım tüm hikayelerin Hint kaynaklı olduğunu fark ettim. Acemileğime geldiğinden midir, yoksa hakikatten bu denli absürd yer olduğundan mıdır, Hindistan'daki her anım bir mücadeleydi. Bir yerden, bir şeyden aynı anda hem nefret etmek hem de o şeye hayran olmak mümkün mü diye merak edenlere bundan sonraki tatillerinde Hindistan'ı hedef gösteriyorum.
17. yüzyıl ve öncesinden kalan harika yapıları ve her daim koklanabilen mistik atmosferi sebebiyle *****; İngilizler'in gelmesinden sonra derhal kendilerini koyvermeleri ve gitmelerinin üzerinde 60 yıl geçmesine rağmen koyvermişliği ısrarla sürdürmeleri, her turisti yolunacak kaz olarak gören edepsiz satıcıları, böylesine büyük bir potansiyeli değerlendiremeyip ortalığı bu akbabaların eline bırakan beceriksiz devleti, pisliği, ızdırabı sebebiyle SIFIR. Ortalama 2.5.
(** ½)

Nepal
68 ruhunu yaşabileyeceğiniz huzurlu başkenti Katmandu'suyla, bakmaya doyulmayan - doyulamayacak- güzeller güzeli yüce Himalayalar'ıyla, bunların hemen dibindeki -bir ülke bu kadar da kompakt olmaz ki canım- dedirten Chitwan Milli Parkı'yla, iyi niyetli güzel insanıyla harika bir rotaydı.
(****)

Önceden izlememiş olanlar veya bir daha izlemek isteyenler için Hindistan ve Nepal filmleri:

İzmir

Gurbet ellerden son post: Britanya

2007-06-25T03:22:00.001+03:00

Bugün, 8.5 ay önce başladığım seyahatimin son günü. Son bir defa daha uzaklarda bir yerlerde konaklayıp evime döneceğim. Dönmeden önce son hafta neler yaptım ettim, kısaca değineyim...
Güneydoğu Asya'yı ve Güney Amerika'yı işgal etmiş İngiliz gençliğinin şımarıklığı yalnızca deplasmanda yoksa kendi ülkelerinde de mi böyleler diye merak etmekteydim. Gördüm ki her yerde böyleler. Alkol alıp böğürmeyi, aşırı hareketlerde bulunmayı pek seviyorlar. Yalnız, yaşını başını almış İngilizler pek bir efendi oluyorlar. Teşekkürsüz, ricasız cümle kurmuyorlar. Nasıl oluyor da bu densiz gençlik zamanla böyle han'fendi, beyfendi görünüme bürünüyor; orası meçhul...
Yolculuğa İskoçya'nın başkenti Edinburgh'dan başladım. Şehir, bir vadinin karşılıklı iki tarafına kurulmuş etkileyici gotik yapıları barındırıyor. Şehirden, Highlands ismi verilen iç kısma günübirlik turlar yapılabiliyor. William Wallace'ın (=Cesuryürek) yakalandığı yeri, Rob Roy'un doğduğü köyü, Harry Potter'ın çekildiği alanları, olmayan canavarıyla ünlü Loch Ness'i bu turda görebiliyorsunuz.
Yıllar önce, henüz daha İngilizce öğrenme aşamasına girmemişken, abimin Starting Point adlı temel İngilizce kitabını karıştırır, bir nebze bir şeyler öğrenmeye çalışırdım. O kitapta (yanılmıyorsam adı Charles olan) biraz saftan bir arkadaşın maceraları anlatılırken bir yandan İngilizce öğretilir, bir yandan da İngiliz propagandası yapılırdı. Görünen o ki, propaganda işe yaramış, kitabı ele almamın üzerinden yaklaşık 25 yıl geçmesine rağmen orada dünyanın en uzun isimli yeri olduğundan bahsedilen Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch'e gitmekten kendimi alıkoyamadım. Trene bindim, Beatles'ıyla ünlü güzel şehir Liverpool'dan Galler'in bu sessiz sedasız köyüne gittim. (Adından başka bir olayı yok.)
3 favori grubumdan 2'sine (=Portishead & Massive Attack) evsahipliği yapan, diğer favori grubumun (=Radiohead) da gelişim sürecine bir şekilde katkıda bulunmuş Bristol'a, buralara gelmişken gitmemek olmazdı. Her ne kadar, Bristol'ın gece hayatı beni hayalkırıklığına uğratsa da, geceleri bu saygı duyulası grupların müziklerinden ziyade "cıs-tak" adını verdiğimiz haz etmediğim müzik türü hüküm sürse de benim için önemli bir duraktı. En azından isim babası Portishead'e (Bristol'a 50 dk uzaklıkta) gidip şöyle bir dolandım. (Adından başka bir olayı yok.)
Stonehenge'e ve Galler'in başkenti Cardiff'e yaptığım ziyaretler sonrası Britanya yolculuğum, daha da ötesinde -zamanında hiç olmayacakmış gibi gelen, bir şekilde kotarıp da başladıktan sonra da hiç sonlanmayacakmış gibi görünen- 360 meridyenlik bu uzun yolculuğum burada bitti...
Annemin o güzelim sarması ve kabakçiçeği dolması eşliğinde aile saadeti, Kordon'da imbat altında dost meclisi gibi aylardır hasret olduğum sosyal gereksinimlerimi giderdikten sonra bir gözden geçirme süreci için tekrar döneceğim. O zamana kadar, -melankolik zamanların ilacı, mutlu zamanların duygulandırıcısı- Portishead'in en nadide şarkılarından Sour Times'ı dinlemenizi tavsiye ediyorum. Kalın sağlıcakla...

Portishead - Sour Times (Roseland NYC Live '98)

Londra - İngiltere

You are now entering Free Derry

2007-06-20T20:18:00.003+03:00

(Şu an Özgür Derry'ye giriyorsunuz)
Seyahatimin son durağı olan Birleşik Krallık'a Kuzey İrlanda üzerinden başladım. Gönül güneydeki İrlanda Cumhuriyeti'ni ve Dublin'i de görmek isterdi ama ayrı vize gerektiği için daha fazla vizesel strese giremedim ve orayı ekarte ettim.
Öncelikle, buradaki ülke isimleri ile ilgili bolluğu aydınlatmak isterim. Malumunuz, burada sağlı sollu iki ada var. Doğudaki büyük olan Britanya Adası, batıdaki göreceli küçük olan İrlanda diye geçiyor. İngiltere, Britanya adasının güneyindeki merkezi "alt" ülke. İngiltere'nin batısındaki "alt" ülke Galler (başkenti Cardiff), kuzeyindeki ise İskoçya (başkenti Edinburgh). Bunlara yine aynı idari yönetime ait Kuzey İrlanda eklenince ortaya Birleşik Krallık çıkıyor. Özetle,
- İngiltere = İngiltere (England)
- İngiltere + Galler + İskoçya = Büyük Britanya (Great Britain)
- Büyük Britanya + K.İrlanda = Birleşik Krallık (Ana ülke) (UK - United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland)
- İrlanda'nın güneyindeki bağımsız ülke = İrlanda Cumhuriyeti (Eire - Republic of Ireland)
Kuzey İrlanda deyince ister istemez insanın aklına öncelikle IRA, çatışma, bomba gibi kavramlar geliyor. Gerek "Babam İçin" (aman, Babam ve Oğlum değil) ve "Boksör" gibi filmlerin zihnimde bıraktığı izler, gerekse özellikle 80'lerde TRT haberlerinden eksik olmayan bombalama görüntüleri beni buraları görmeye iten başlıca etkenler oldu.
Güneşi batmayan ve o güneşin batmaması için de dünyanın en ücra noktalarında yapmadığını bırakmayan Britanya Krallığı, doğal olarak yanıbaşını boş bırakmıyor ve Kraliçe Victoria zamanında bütün İrlanda adasını da bünyesine katıp Birleşik Krallık'ı kuruyor. Ancak, İrlandalılar "Ya istiklal ya ölüm" diyerek bizle aynı vakitlerde eyleme girişince, 1922'de özgürlüklerine kavuşuyorlar. (Bkz. Micheal Collins) Lakin; Britanya, kuzeydeki halihazırda sanayileşmiş Belfast'ı bırakmak istemiyor ve güneye oranla yüksek orandaki Britanya yanlısı protestanlara da güvenip Kuzey İrlanda diye bir yer yaratıp orayı kendine saklıyor.
K. İrlanda'da 1960'lara kadar açık şekilde protestanlar kayrılınca, ABD'deki siyahi hareketin başarıya ulaştığını gören İrlanda asıllılar (=katolikler) da ayaklanıyor ve Derry'de bir kurtarılmış bölge yaratıp (Free Derry) Britanya yönetimini reddediyorlar. (Şehrin isminin ne olduğu bile tartışma konusu: Şehri katolikler Derry, protestanlar Londonderry diye anıyor, aksi istikamette giderseniz sinirleniyorlar. Adamların hepsi de birbirine benziyor, dolayısıyla insan ne yapacağını şaşırıyor. En iyisi baştaki London'ı hızlıca yuvarlayıp Derry'yi keskin söylemek, yanar döner bir durum yaratıp aradan sıyrılmak... * ) 2-3 yıl süren bu direniş sonrasında, 30 Ocak 1972 günü Britanya polisi silahsız şekilde eylem yapan Derry'lilerin üzerine ateş açıyor ve 6'sı 17 yaşında olmak üzere 14 kişiyi (kimini sırtından vurarak) öldürüyor. Hiçbir Britanya polisi yargılanmıyor, hatta operasyonu yürüten polis şefleri terfi ediyor. İşte dananın kuyruğu burada kopuyor, İrlanda Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra kış uykusunda olan IRA bir anda şaha kalkıyor. Kanlı Pazar (Bloody Sunday) diye anılan bu güne kadar direnişlerini en fazla molotof kokteyli ve taşla götüren İrlanda asıllılar, öfkeyle silaha bombaya sarılıyorlar. Sonrasında IRA'nın sebep olduğu kör terör, canlarından olan nice masumlar, gözyaşı... Zor geçen 70 ve 80'lerden sonra IRA'nın siyasi kolu Sinn Fein ve Britanya hükümeti tartışmayı barış yanlısı bir platforma oturtup 1998'de bir anlaşma imzaladılar ve zor da olsa geçen sene bunu yürürlüğe soktular. Benim gördüğüm, o karşılıklı nefret bulutu büyük ölçüde dağılmış ama Derry girişindeki heykelde de simgelendiği üzere eller birbirlerine yakınlaşsa da henüz tokalaşmamış...
Kanlı Pazar'ın gerçekleştiği Derry'nin Bogside semtindeki duvar resimlerinin her biri ayrı bir sanat eseri. Aralarından yürürken geçmiş yıllardaki acıyı damarlarınızda hissediyorsunuz. Direnişin simgesi "Şu an Özgür Derry'ye giriyorsunuz" yazısı, semtin girişinde gururla durmaya devam ediyor. Protestan semtlerinde de altta kalmamak için yapılan "şanlı" Britanya tarihini simgeleyen duvar resimlerine rastlamak mümkün. ("Ne enteresan bu Britanya yanlısı resimler" deyip fotoğraf çekerken üzere saldıran Britanyalı köpek, bu sefer de sözüm sana! Polis arabasına havladın tamam, diğer köpeklerle dalaştın o da tamam, masum bir turiste niye saldırıyorsun? Hele bir Türkiye'de göreyim seni, bak neler yapıyorum...)
Belfast'ta Boksör filminde irdelenen polis kontrol noktaları çoktan kalkmış, Derry'dekine oranla daha barışcıl bir hava var. Ancak, şehirde birkaç güzel heykelden ve büyücek bir hükümet binasından öte çok görülesi bir yer yok.
Ülkenin kuzeyindeki Giant's Causeway'a, her iki kentten de günübirlik geziler yapmak mümkün. Zamanında lavların soğuk deniz suyuyla karşılaşması sonucu oluşmuş altıgen prizma biçimli taşlar yemyeşil İrlanda çayırları eşliğinde birbirinden güzel manzaralar sunuyor. Buz gibi esen Atlantik rüzgarı ciğerlerde tahribat yaratsa da kaçırılmaması gereken şahane bir gezi.
İskoçya'nın dağlık bölgesine (Highlands) yaptığım geziden sonra şu an Beatles'in memleketi Liverpool'a doğru gidiyorum. Sizleri de politik yanı ağır basan sevgili İrlandalı grup U2'nun toy vakitlerinde yaptıkları, muhtemelen ilk politik çıkışları olan "Sunday Bloody Sunday" şarkısıyla başbaşa bırakıyorum.

U2 Sunday Bloody Sunday Live in Slane Castle 2001

(NOT: Ne zaman döndüğümü soran edenlere... Pazartesi akşamı hayırlısıyla yolculuğu tamamlayıp eve yurda dönüyorum.)

Liverpool - İngiltere

Güneşsizlik özlemi: İzlanda

2007-06-15T20:06:00.001+03:00

Kabul etmek lazım; Fas'tan sonra oldukça alakasız bir geçiş oldu. Neyse ki, arada 1 günlük de olsa Londra geçişi yaptım da kültür şoku dozu azaldı.
Reykjavik, 64 kuzey enleminde bulunması itibariyle, dünyanın kutaplara en yakın başkenti. 170.000 nüfusu ile bir Avrupa başkentinden ziyade sevimli bir balıkçı kasabasını andırıyor. (İzlanda'nın nüfusu 270.000) Yine de, bu küçücük kentte aradığınız her şeyi bulabiliyorsunuz.
Bulabiliyorsunuz, ama her biri samanyolunun ötesinden kopup gelmiş fiyatlar için servet dökerek... Her şey Türkiye'dekinden ortalama 4-5 kat pahalı. Bir belediye otobüsü bileti 7 YTL (binmedim), orta halli bir restoranda bir ana yemek 110 YTL (yemedim), bir tas çorba 22 YTL (lütfen bu bahsi kapatalım) olur mu? Olmamalı ama, demek ki olabiliyormuş.
Halk, son derece sessiz, sakin. Doğruyu söylemek gerekirse, biraz fazlaca sakinler. Bolivya'da Salar de Uyuni turu yaparken eller kollar havada konuşup duran İtalyan Fernando'ya Akdeniz insanının sıcak olduğundan, soğuk havada yaşayanların ise aynı derecede soğuk olduklarından dem vurmuştum. Bana "Her şeyleri var, ama "sangre"leri (İsp. ve İt. motomot karşılığı -kan- olmakla beraber -ruh- manasında) yok" demişti. Fazlaca sangre ihtiva eden Küba, Fas gibi ülkeler yokluk içinde mutlu mesut yaşarken, bolluk içinde yüzen kuzey ülkelerinin intihar ve alkolizm konusunda birbirleriyle yarışması bundan kaynaklanıyor olabilir. Bir nev'i rahat batması durumu, belki de...
İzlanda, beyaz geceleri yaşamak için en uygun yerlerden biri. Güneş, geceyarısından birkaç dakika önce kuzey-kuzeybatı arasında bir yerlerden batıyor. Kızıllık kuzey bölgesini batıdan doğuya doğru şöyle bir taradıktan sonra, güneş kuzey-kuzeydoğu arasında bir yerlerden 02 gibi tekrar doğuyor. Sonra, 22 saat tepemizde dikilip duruyor. Hal böyle olunca, uyku, yemek vakti gibi saatsel aktiviteler de allak bullak oluyor. Beterin beteri var; aralık sonunda da güneş yalnızca 1-2 saat görünüp (o da havalı kapalı değilse) tekrar sırra kadem basıyor. Ama, güzelliği dillere destan kuzey ışıkları da ancak bu karanlık dönemde görülebiliyor.
9. yüzyılda Vikinglerin gelip yerleştiği bu ada, saga denen eski destanlarıyla ünlü. Teknolojinin gelişmesinden sonra, anca son yüzyılda az da olsa hareketlenen -her yerden uzak- bu adada, 12 yüzyıl önce ne olmuştur da böyle uzun uzun destanlar yazılmıştır diye insan meraklanmıyor değil. Saga okumuşluğum yok, ama sanırım şu çerçevede geçiyordur:
"Yaz gelmişti. Hava çok soğuktu. Aydınlıktı, her yer aydınlık. Erik, deniz kenarında durup masmavi gözleriyle ufka baktı. Sapsarı saçları rüzgarda savruluyordu. Balık zamanı gelip çatmıştı. Usulca demir aldılar.
6 ay geçmişti. Hava çok soğuktu. Karanlıktı, her yer karanlık. O dönem, çok balık avlamışlardı. Çok balık vardı. Balıktı, her yer balık. Hava iyiden iyiye soğumuştu. Balık, soğuk, balık, soğuk, balık, soğuk... Balık, çok soğuktu." x 1000
Adanın doğal güzellikleri anlatmakla bitmez. Her ne kadar, volkanik oluşum yüzünden ortalıkta (ithal edilenler hariç) ağaç bulunmasa da; ada, sıcak su havuzları, ay görünümlü ovaları, kraterleri, gayzerleri ve çağlayanlarıyla eşsiz bir doğal güzelliği sahip. Her 5 dakikada bir fışkıran Strokkur gayzerinin patlamasını beklemek, patlamadan sonra nereye yöneleceği belli olmayan kaynar su sütunundan köşe bucak kaçmak ayrı bir keyif!
Ocak'ta piştikten, Haziran'da donduktan sonra son durağım Birleşik Krallık'a (UK) geldim. IRA konusunu irdelemek adına Belfast yollarına koyulurken, hepinize bol sangre'li günler diliyorum...

(NOT: İber Yarımadası & Fas haritası eklendi: İber & Fas)

Gatwick Havaalanı - Londra - İngiltere

Ortaçağdan günümüze kopyala-yapıştır: Fas

2007-06-11T19:55:00.000+03:00

- Cüneyt, bize Fas'ı 3 kelimeyle anlat.
- Mistik, egzotik, fantastik.
- Cüneyt, çok yoğunuz, önemli projelere imza atacağız. Sen iyisi mi kısıtlı zamanımızı alma, bize tek kelimeyle Fas'ı anlat.
- Bam-başka...
derdim, bana böyle sorulsa...
Ülke, gerçekten de dünyada eşi benzeri bulunmayacak ayrı bir alem. Yıllar boyu kendilerini sömüren Fransa'ya -enteresan biçimde- hala yaranmaya çalışırcasına, herkes (peçeli kadından dilencisine kadar herkes!) Fransızca konuşuyor, cafe creme ismi verilen sütlü kahveden içiyor, sabahları kuruasan yiyor. Ancak, bu tip hareketlerde kendilerinin de Fransa gibi müreffeh bir ülke olacaklarını bekliyorlarsa daha çok beklemeleri gerekecek. Nitekim; Araplılık, şarklılık, eskilik ülke üzerine öyle sinmiş ki kahveyle çörekle değişmesi pek olası değil.
8 ay gayrimüslim ülkeleri gezdikten sonra din kardeşlerimle kucaklaştım. (Elhamdülillah) Her ne kadar ülke laik olsa da, islamın etkisini her an görmek mümkün. Kapalı kadın oranı yüksek oranda, namaz-oruç gibi ibadetler yaygın şekilde uygulanıyor. Örneğin, taksi şöförleri (belki de yol güvenliğini arttırmak maksadıyla) mütemadiyen kuran dinliyor. Haliyle, öyle takside cıvımak, şımarmak mümkün değil. Yol alırken, efendice oturup dinlemek (mümkünse taksiye abdestli binmek) gerekiyor.
Medina ismi verilen "eski şehir"ler, özellikle gezilmesi gereken yerler. Souk denilen pazarların ortaçağdan günümüze ışınlanmış görünümü veren daracık sokaklarında, günün her saatinde hummalı bir alışveriş görüntüsü mevcut. Her ne kadar, şahsen 100 yıl geçse de zerre kadar ihtiyaç duymayacağım hacı misi, yaldızlı entari, kakmalı gümüş tepsi, taht (onu ben de anlayamadım) gibi ipe sapa gelmez şeyler satılsa da malların talibi çok, curcuna bitmek bilmiyor. Alışveriş sonrası, açık hava lokantalarında kuskus, tajin yemek lazım. Kuskus, ince bulgur pilavının üzerine patates, kabak, havuç, soğan gibi sebzelerden oluşan etli türlünün boca edilmesiyle oluşan Türk damak tadına uygun bir yiyecek. Bizim kuskus adını verdiğimiz küresel makarnayla uzaktan yakından ilgisi yok. Tajin ise bu türlünün pilavsız halde, güveçte sunulan hali. İkisi de gayet leziz.
Akşam yemeğini yemek için en ideal yer şüphesiz Marakeş'in Cema el-Fna Meydanı. Burası bir acaip! Sanki, mahşerin dünyamızdaki ön denemesi. Bir taraftan yoğun duman altında kuskuslar, kebaplar, salyangozlar (müslüman mahallesinde bol miktarda salyangoz tüketiliyor - Fransa'ya yaranmanın gözü kör olsun!) afiyetle yenirken diğer taraflarda binbir türlü şark eğlencesine tanık olunabiliniyor. Bir mü'min iştahlı bir şekilde hayvan kafalı bebek doğuran kadını anlatan CD'yi pazarlarken, diğer tarafta başka bir satıcı burnunuza doğru ince bir yılan uzatıyor. "Aman o ne, derhal kaçayım" derken bakıyorsunuz yerde bir kobra kafayı kaldırmış tıslıyor, onun üzerinden atlanıp çalgı çengi bölgesine yaklaşılıyor. Kafasında bir horozla göbek atan adama selam veriliyor, ucuz fiyata esrar olduğunu söyleyen delikanlılara "teşekkür ederim, esrarımı az önce aldım" denip kaçılıyor. Bu arada, bu kalabalıktan istifade etmek için her hallerinden kapma ve kaçma gayretinde oldukları belli olan gruba da elbet dikkat ediliyor. Açıkcası, Madrid çarpılmasından sonra kalan yegane kartımı da çaldırıp bir hayırsever gelip kurtarasıya kadar Batı Sahara sınırındaki bir mülteci kampında mahsur kalmak istemem.
Şehir bazında incelersek, Casablanca'da filmle ilgili herhangi bir ibare yok. Sürekli bu filmi oynatan bir yer varmış ama zaten tümü Florida'da çekilen bu filmi evimde seyretmeyi tercih ederim. Onun yerine, dünyanın 2. büyük ve en yüksek minareli (210 m= 1.5 x İzmir Hilton) camisi Hasan II Camisi görülebilir. Ülkenin başkenti Rabat, yeni ve eskinin kaynaştığı bir şehir. En güzel souk'lar Fes'te. Ancak, favorim harika meydanıyla, hengamesiyle Marakeş...
Şu ana kadar gezdiğim yerlerdeki zamanlamam hep kararında olmuştu. Ne az ne de çok. Ancak, açıkcası Fas için ayırdığım 5 gün az geldi. Buraya daha fazla zaman ayırmış olmayı isterdim. Bu bambaşka ülkeyi çok sevdim. Gürültüsü, yaygaracı esnafı, sürekli para isteyen arsız çocukları mı? Onlar da gülün dikenleri...

(NOT: Yolculuğa tam 8 ay önce Londra Heathrow aktarmalı Bombay uçuşuyla başlamıştım. Fas'tan İzlanda'ya gelirken tekrar Londra Heathrow Havaalanı'na ulaştım ve 360 meridyeni fiili olarak tamamlamış oldum, vatana millete hayırlısı olsun.)

Reykjavik - İzlanda

3F: Lizbon

2007-06-06T16:43:00.001+03:00

Lizbon, İstanbul'un kıtanın öte tarafındaki kardeşi. Şehre upuzun bir köprü üzerinden giriyorsunuz, birkaç km sonra Aksaray'daki su bentleri gibi tarihi yapıların altından geçip merkeze varıyorsunuz. Ve, şehir 7 tepe üzerinde kurulmuş!
Bu Portekizce, anlaşılacak gibi bir şey değil. Brezilya'da kahır bela yol aldıktan sonra, burada -haliyle- yine karşıma çıktı. Ben, önceleri İspanyolca'nın bir benzeri olduğunu sanırdım. Halbuki, ne kadar yanılmışım. Dil, küçüklerin kendilerince yapay dil ürettiklerini düşünüp çıkarttıkları saçmasapan seslerden oluşmuş sanki. Bol bol ş, j, vj, aoğ seslerini duymak mümkün. Mesela, bildiğimiz Lizbon'u Lisboa şeklinde yazmakla kalmıyorlar, "Lişbuğa" şeklinde telaffuz ediyorlar...
Deniz kenarından karşı tarafları seyretmek (şehir su ile ayrılmış 3 parçadan oluşuyor, vesileyle yine İstanbul'a benzetmek isterim. Bkz: 3 İstanbul) insana engin bir huzur veriyor. Deniz keyifini doyasıya yaşadığıma kanaat getirip, 1 saat uzaklıktaki Sintra'ya gittim. Tepesindeki güzel şatosuyla, enteresan bacalı sarayıyla ilgi çekici bir yer. Ancak... Sintra'da öyle birşey var ki hayatımda gördüğüm en güzel şeylerden biri. Mekanın adı Quinta de Regaleria. Sanki bir bilgisayar oyunu, sanki bir Indiana Jones! Mağaralarıyla, gizli kapılarıyla, dışarıdan en ufak bir ipucu bile vermeyen metrelerce derinlikteki şahane kuyusuyla sanki bir rüya alemi. Ayin yapmak için bunca zahmete katlanıp böylesi bir güzellik oluşturan Hür ve Kabul Edilmiş Portekiz Masonları'na teşekkür etmek lazım.
Lizbon'da gece hayatının hızlı aktığı Bairro Alto, deniz kıyısında keyif yapılabilecek Belem, ve binbir çeşit deniz hayvanının izlenebileceği Oceanario görülmeye değer yerler.
Eski Portekiz diktatörü Salazar'a sormuşlar: "Bu ülkeyi sana karşı ayaklanma çıkmadan nasıl yönetiyorsun?" diye. "Onların dikkatini başka yöne yöneltecek 3 F ile" demiş Salazar: Futbol, fiesta ve fado. 3F'in en iç hüzünlüsü, en yürek parçalayıcısı, en kulağa gönle hitap eden şüphesiz fado. Bairro Alto'da gittiğim fado kafesinde Portekiz gitarı eşliğinde yanık sesli Portekiz kızları öyle içli söylediler ki melankolinin tavanına çarptım. "Söylemeyin artık, yürek yanıyor" dedim, ama nafile. "Fado ne ola ki" ya da " Tabii ki fadonun ne olduğunu biliyoruz, sen iyisi mi bir parça koy oradan da kulağımızın pası silinsin" diyenler için buyurunuz. Fado kraliçesi Amália Rodrigues'den...

Amália Rodrigues - Barco Negro

(NOT 1: 8 ay sürdürdüğüm hasarsızlık dönemi Madrid Metrosu'nda son buldu. Casablanca uçağına binmek için döndüğüm Madrid'de cüzdanımla vedalaştım. Madrid metrosu, sözüm sana! Çok güzel dedim, yerlere göklere sığdıramadım. Karşılığın bu mu olacaktı? Hırsız arkadaşlar euro'larımı güle oynaya harcasınlar, iptal ettirdiğim kredi kartlarını kapı dili açmak vb amaçlarla kullanabilirler.)
(NOT 2: G. Amerika 3 rotası gecikmeli de olsa eklendi. İşte şurada: G. Amerika 3 Haritasi )

Rabat - Fas

Ne zil, ne şal, ne de gül: Endülüs

2007-06-02T12:33:00.001+03:00

Zil, şal ve gül arayışı çerçevesinde, kalktım Endülüs'e geldim. Yahya Kemal Beyatlı'nın 1920'li yıllarda Endülüs'te Raks şiirini yazmasından sonra, bu maddeler tedavülden kalkmış olmalı ki etrafta ne zil ne şal gördüm. Güller de ateşli çingene kızlarının kulak arkasında değil, ekseriyetle bağda bahçede.
Ancak, flamenco müziğinin etkisi her an görülebiliyor. Misal, küçük çocuklar bile parkta oyun oynamak "ole, ole" nidaları eşliğinde flamenco tarzında raks ediyor. Bir gece, flamenco konserine denk geldim. Assolist 150 kg dolaylarında homoseksüel bir zat idi. Kendisine bir saygı, bir hürmet, sormayın gitsin. Yaş ortalaması 65 olan izleyici kitlesi dakikalarca kendisini ayakta alkışladı. Kendisinde de salına salına, kasıla kasıla bir hal oldu. Demek ki "sanat güneş"liği kavramı uluslararası bir kavram, yalnızca bize has değil.
Madrid'den sonra El Greco'nun memleketi Toledo'daydım. Kandiye-Girit doğumlu bu Yunan ressam, sonrasında göçe göçe buralara kadar gelmiş. Resimlerinde vücudu bilinçli şekilde deforme etmesi, hayali unsurları kullanması sebebiyle kimi çevreler, kendisini soyut resmin babası sayar. Şehir, şu an kendisinin 4 yüzyıl öncesi çizdiği halinden çok farklı değil. (Bkz: Teledo'nun Görünümü - 1596) Ortaçağdaki genel yapı aynen korunmuş.
Cordoba ise Mezquita'sı yani camisi ile ünlü. Endülüs'te yıllar boyu süren Endülüs Emevi etkisinin en iyi korunmuş örneklerinden olan bu caminin (şimdi katedrale çevrilmiş) tavanı ve kolonları, özellikle hayranlık uyandırıcı. Üzerinden yüzyıllar geçmiş olmasına rağmen, İslam etkisi Endülüs'ün her noktasında halen hakim. Burada, bu binaları korudukları için İspanyollara teşekkür mi etmeli, yoksa Latin Amerika'da yaptıkları gibi burada da kök kazıma operasyonu ile tek Müslüman bırakmamış olmalarına mi üzülmeli - orada karasız kaldım.
Granada, Elhamra Sarayı'nın bulunduğu yer. Elhamra, cennetten bir parça. Her noktası -abartısız her noktası- bir nakış gibi işlenmiş, sonsuz bir zerafet içerisinde. Duvarları Allah için yapılan güzellemelerle dolu. En çok göze çarpanı ise: La galibe illallah - Allah'dan başka galip yoktur.
Venezuela kızlarının çirkin olduğu, Endülüs'de zil-şal ve gül bulunmadığı acı gerçeklerinden sonra üzülerek bir konuyu daha aydınlatmayı kendimce bir borç bilirim: Sevilla'da berber yok. En azından kaldığım merkez civarında. Papaz durumuna girmiş saç sakalım için aradım taradım ama nafile... Bu durumda saçımı, bir sonraki durağım olan Fas'ın dağlık bölgesindeki kasap-nalbant-dişçi-berber işlevlerini aynı anda yürüten multi-fonksiyonel bir dükkanda kestirmem icap edecek.. Sevilla'nın berberinden başka nesi meşhur denecek olursa, pek birşey söyleyemeyeceğim. Güzel bir katedrali (ama artık kafi - içini görmesem de olur), nehri var. Tabii, bir de son iki senede kazandığı 2 adet UEFA kupası var. Genelde hoş bir şehir...
Son olarak Atlantik kıyısındaki Cadiz'e gittim. Eski şirketimin (Delphi) buradaki fabrikası kapatılmak üzere. Kapatmayı engellemek için Delphi çalışanlarının başlattığı protestolar Cadiz halkı tarafından da desteklenmiş. Şehrin her noktasında "Delphi kapatılamaz - Cadiz halkı buna izin vermiyor" tarzından toplumsal dayanışmanin güzel örneklerini görmek mümkün.
Yahya Kemal'den ziyade, The Doors'un zamanında buyurduğu sözler bu geziye daha çok uyuyor sanki. Bir gün İspanyol Karavanı'na atlayıp Portekiz-İspanya'ya tekrar uzanacağım kesin. Cünkü, o tahıl dolu Endülüs tarlalarını tekrar tekrar görmem lazım.

The Doors - Spanish Caravan

Carry me caravan, take me away
Take me to Portugal, take me to Spain
Andulusia with fields full of grain
I have to see you again and again
"The Doors - Spanish Caravan (Waiting For The Sun - 1968)"

Sevilla - İspanya

Futbol, sanat ve boğa katliamı: Madrid

2007-05-28T23:57:00.000+03:00

Güney Amerika'daki 4.5 aylık iptidai hayattan sonra teknolojik nimetlere kavuşmak, modern efendi insanlarla haşır neşir olmak bünyeme fazlasıyla iyi geldi. Demek ki, insan dağ tepe olayına belli bir süreden sonra doyuyor ve yine modern yaşantıyı arar oluyor.
Madrid, aman aman ünlü yapısı olmayan büyük şehirlerden. Ancak, 2-3 yüzyıllık evleriyle, nizami sokaklarıyla, büyük parklarıyla Paris tadında güzel bir Avrupa kenti.
Cuma sabahı Atlantik'i aşıp da geldikten sonra yorgun argın şehir merkezine ulaşmaya çalışıyordum ki beni hoş bir sürpriz karşıladı. Mükemmel olarak tanımlayabileceğim Madrid metrosunun her durağına çok sempatik bir Türkiye reklamı koymuşlar. Muhtemelen, reklamları gören Madrid'liler bu yaz koşa koşa Türkiye'ye gelmeyecek. Ancak, en azından Türkiye ismini duyunca aklına öncelikle "siyahi" kavramlar getiren Avrupa insanının yaklaşımını yumuşatmak için güzel bir adım. Gerçi, bir müteşebbis kardeşimiz şehrin dört bir yanına Nemrut isimli dönerci dükkanları açarak tanıtma sürecini önceden başlatmış, ama olsun...
İlk gün, Real Madrid'in maçlarını oynadığı Santiago Bernabeu Stadı'na gittim. Tribünler ve bilimum kupayı (9 Şampiyonlar Ligi / Şampiyon Kulüpler kupası dahil olmak üzere) barındıran müzesi gezildikten sonra sahaya iniliyor, yedek kulubesine oturuluyor, soyunma odaları bile görülebiliyor. İkinci gün, tekrar ama bu sefer Real Madrid-Deportivo La Coruña maçı için staddaydım. İzlenimlerim: Bu stadda maç seyretmek harika! Trübünler son derece dik, en yukarıda olanlar bile yakinen maçı izleyebiliyor. Beckham saçları uzatmış. Van Nistelrooy genelde sahada boş boş dolaşıyor. Roberto Carlos bir futbol virtüözü; çizgide öyle numaralar yaptı ki beni yine kendisine hayran bıraktı. Maçı Real Madrid 3-1 kazandı ve son iki haftaya Barcelona ile aynı puanda ama lider olarak girdi. Son maç Kanarya Adaları'nın takımı Tenerife ile. Real Madrid, 90'lı yılların başında iki sezon üstüste son maçlarını Tenerife ile oynayıp kaybetmiş ve son haftada şampiyonlukları Barcelona'ya kaptırmıştı. Bakalım bu sene de tarih tekerrür edecek mi?
Madrid'in 3 çok zengin müzesi var: Prado Müzesi, Reina Sofia Müzesi ve Thyssen-Bornemisza Müzesi. İlk olarak Reina Sofia'ya gittim. Müzenin ana eseri, Picasso'nun Guernica'sı. Kendisinin büyük bir tablo olduğunu biliyordum ama bu kadarını beklemiyordum açıkcası. Tablo 8x3.5 m boyutlarında devasa bir şey. İspanya İç Savaşı sırasında sol yönde direniş gösteren Bask Ülkesi'nin Guernica kasabasına diş geçiremeyen Franco, Alman dostlarından yardım rica ediyor. 2. Dünya Savaşı öncesi savaş uçaklarını kullanmak için fırsat kollayan Alman uçak filosu (Luftwaffe) bu küçük kasabayı dümdüz ediyor; binlerce kişi ölüyor. Olaydan derin üzüntü duyan Picasso, acısını parçalanmış insan ve hayvan figürlerinin hakim olduğu bu dev siyah-beyaz resme döküyor ve bu şaheser ortaya çıkıyor. Şöyle de bir anekdot vardır: -1937 yılında Paris'te bir sergi sırasında, Alman subay Picasso'ya yaklaşıp resmi göstererek biraz da alaycı bir üslupla "Bunu siz mi yaptınız?" diye soruyor. Picasso şöyle cevap veriyor: "Hayır, bunu siz yaptınız!"- Resim, başta bu halinden oldukça farklıymış. Değişim safhalarını gösteren fotoğraflar da oldukça enteresan.
Sonraki gün, Prado'ya gittim. Tintoretto toplu sergisi ve Velazquez'in ünlü Las Meniñas'ı müzenin başeserleri olarak sunuluyor. Işık kullanımındaki ve chiaroscuro (resimdeki keskin kontrast) tekniğindeki ustalığıyla favori ressamım olan Caravaggio'nun bir resmine bir yerlerde denk gelirsem, büyük keyif duyarım. Nitekim Prado'da da bir Caravaggio buldum, uzun süre bu ışık hokkabazının resmine baktım, baktım. Dolayısıyla Prado'da benim favori resmim, tabii ki Caravaggio'nunki. (*) Thyssen-Bornemisza'ya isminin zorluğu sebebiyle gitmedim. Türkiye'de hangi müzeye gittin diye sorulursa söyleyemem, "Gittiği yerin adını bile bilmiyor" sözlerine maruz kalırım, rezil olurum diye ürktüm; Plaza de Toros'a (Boğa Güreşi Arenası) doğru yollandım...
Las Ventas 25.000 kişilik kapasitesiyle dünyanın en büyük arenası. Müsabaka, pazar günleri akşam 19'da başlıyor. Olay kısaca şöyle zuhur ediyor: Boğa meydana salınıyor, ne olduğunu anlamayan hayvan 3 adet çömez matadorun kızdırmasıyla oradan oraya koşturulup yoruluyor, 2 adet tam korumalı atlı (dolayısıyla boğa ne kadar saldırsa nafile) sahaya girip ellerindeki mızraklarla hayvanı deşmeye başlıyorlar. Yetmezmiş gibi, çömez matadorlar ellerindeki küçük şişleri hayvana saplayıp eziyete eziyet katıyorlar. O noktada, ana matador devreye girip zaten dermanı kalmamış hayvanla 5-10 dk oyalanıyor. Sonunda matador, uzunca bir şişi kafasına saplayarak hayvanı öldürüyor. Bir grup at sahaya girip mevtayı sürükleye sürükleye dışarı çıkarıyorlar. Eğer hayvan hemen ölmemiş, biraz direnmişse, bütün arena hayvancağızı çıkarken yuhalıyor. Bu olay, 6 defa tekrarlanıyor ve 6 ölü boğayla gün tamamlanıyor. (Boğanın ölmeme şansı yok.) Ben, açıkcası olayın bu kadar kanlı ve vahşi; İspanyolların da bu kadar sadist ruhlu olduğunu bilmiyordum. Sevilesi, sempati duyulası bir uğraş değil ama 5 yaşındaki kızlarıyla pazar eğlencesi yapan aile de, karnı burunda hamile kadın da dün enteresan şekilde arenadaydı.
Hızlı haftasonundan sonra şimdi güneye inmeye başladım. Toledo'dan sonra Endülüs'e gidiyorum...

Toledo - İspanya

Hayvan haşeratla yakın ilişkiler: Amazon

2007-05-24T19:31:00.001+03:00

Mister No'nun 2. Dünya Savaşı sonrasında hayata küsüp inzavaya çekildiği şirin Amazon kasabası olarak tanıdığımız Manaus, hayal ettiğimden çok farklı bir şehir çıktı. 2 milyon nüfusuyla, koca gökdelenleriyle, limanına demirlemiş devasa şilepleriyle (Amazon üzerinden Atlantik'e açılıyorlar) bildiğimiz büyük şehir. Güzel bir kubbeye sahip bir tiyatrosu var. Ancak, en önemli özelliği Amazonlar'a yapılacak geziler için üs özelliği taşıması.
Ben de şehre geldikten sonra 3 günlük bir tur ayarlayıp Amazon Nehri'ne doğru yollandım. Burası nehirden öte bir şey. Yer yer 150 m'ye varan derinliği ve 20 km'ye varan genişliği ile kimi zaman göl, hatta deniz izlenimi veriyor. Şu an yağmur mevsimi olduğu için sular en yüksek seviyesinde. Nehir kenarındaki ormanların tümü ağaçların tepesine kadar sular altında. Bir nev'i Waterworld durumu mevzubahis.
Envai çeşit hayvanla haşır neşir olmak mümkün. İlk gün akşamında timsah sevmeye gittik. Her zaman olduğu gibi sulak bir bölgede ilerlerken yavru bir timsahı (boy: 50 cm) yakaladık. Hayvan henüz 1 yaşında olduğu için bebek özellikleri taşıyor, dolayısıyla elimizdeyken fazla debelenmedi. (Ortalama timsah ömrü: 50 yıl) Ekipteki herkes timsahı elden ele dolaştırdı, kurcaladıkça kurcaladı. Hayvancağız timsahlıktan çıktı, maymunsal bir hal aldı. Umuyorum, timsahların da hafızası filler gibi kuvvetli değildir. Bir şekilde yolum 20 sene sonra buralara düşerse, 21 yaşındaki ve 2m'lik hayvanın intikam içerikli gazabına uğramak istemem. Gerçi, kendisine bir şey yapmadık, sevip tekrar nehre bıraktık.
Ancak, sabahında yakaladığımız piranalar o kadar şanslı değildi. Onları bir gün sonraki öğle yemeğinde afiyetle yedik. Tadı isparozla aynalı sazan arasında bir yerlerde.. (Bkz. Bilinmeyen bir tadı bilinen iki tad arasında referans vererek tanımlama kaygısı) Yakalaması bir şey değil de iğneyi çıkarırken parmağı kaptırmamak için gayret göstermek gerekiyor. Guyanalı rehberimiz (Coşkun Aral'ın Haberci'sinde çıkan Türk asıllı rehberi bulamadım, Guyanalı bulduk anca) Antonio ve Brezilyalı arkadaşlar, pirana avlayıp dururken nehre atlayıp ılık suyun tadını çıkarmaya karar verdiler ! Pirana insana gelmezmiş. 12 saniye içinde piranalar tarafından tüketilen danalar hakkında hikayelerle büyümüş bir kişi olarak nedense üzerime bir ürperti geldi, pek suya giresim gelmedi.
Sonraki günlerde, ormanlık arazide yürüyüşler yaptık. Bilimum hayvanla yakınlaştık. Alıp sevelim derken suya düşürüp mındar ettiğimiz sloth (maymun-panda arası uyuşuk bir hayvan - tadı değil, kendi), 2m'lik koca bir yılan, etrafta her an cirit atan yunuslar geziyi daha da şenlendirdi.
2 gece boyunca hamakta uyurken tutulan belime ve sıtma olmayayım diye içtiğim ilacın harap ettiği mideme rağmen çok keyif aldığım bir gezi oldu.
Brezilya'dan ayrıldıktan niyetim Karayip kıyılarına uzanmak, vesileyle önümüzdeki günlerde başlayacak Karayip Korsanları-3'e selam etmekti. Lakin, Venezuela-Brezilya sınırı akşam kapalı olunca, sınırda mahsur kaldım. Ben de Venezuela'nın sınır kasabası Santa Helena'da 2 gün kalıp tepui isimli düz tepeli dağlarıyla ünlü Gran Sabana'yı gezdim. Buradaki Venezuelalılar, gönlümü almak için midir bilinmez, pek efendi çıktılar. Hesapta olmayan 2 güzel gün geçirdikten sonra Madrid uçağıma binmek üzere Caracas'a doğru gidiyorum. 4.5 ay evim yurdum olan G. Amerika'ya veda edip Avrupa'ya dönüyorum...

(NOT: Hugo Chavez hk. - Davulun sesi uzaktan hoş geliyor, eti butu bizim kadar olan bir ülkenin başkanının bizim yapamadığımızı yapması, terbiyesizlik yapan yabancı ülkelere haddini bildirmesi hoşumuza gidiyor. Ancak, Chavez burada tahmin ettiğimizin aksine pek de sevilmiyor. Ülke petrol içinde yüzerken (dünyanın 5. büyük petrol üreticisi - Örn. 1 lt benzin = 100 bolivar = 4 Ykr - Yani Türkiye'den 70 kat ucuz! ) dünya devlerine kafa tutacağım diye petrol zenginliğinin gerektiği gibi paraya dönüştürülememesi sinirleri germiş. Konuştuğum tüm Venezuelalılar Chavez'i çılgınlıkla ve ülkeyi mahvetmekle itham ediyor. Görünen o ki, %70 oyla iktidara gelen Chavez'in önümüzdeki seçimlerde işi çok kolay olmayacak.)

Simon Bolivar Havaalanı - Caracas - Venezuela

Venezuela

2007-05-17T21:02:00.000+03:00

Hareketli Küba gezisinden sonra Panama aktarmalı uçağımla Venezuela - Caracas'a geldim.
Türkiye'deyken, Atatürk'ün adının her alanda kullanılmasını (havaalanı, stadyum, vb.) biraz yadırgar, "acaba zaman zaman biraz abartıyor muyuz" diye düşünürdüm. Simon Bolivar isminin burada kullanılma sıklığını gördükten sonra, sözümü tamamen geri alıyorum. Caracas Havaalanı doğal olarak Simon Bolivar Havaalanı olarak anılıyor, okulların yarısı Bolivar Okulu, büyükçe şehirlerden birisinin adı Bolivar, para birimi Bolivar, ülkenin adı bile Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti !
Bunca kadir kıymet gören Simon Bolivar'ın kim olduğuna gelince... Kendisi kısaca "Libertador". Yani kurtarıcı, özgürleştirici. Tüm G. Amerika (Brezilya hariç) İspanya hakimiyetindeyken Venezuelalı Bolivar 19. yüzyıl başında bir bağımsızlık fırtınası başlatıyor. Venezuela'yı bağımsızlaştırmakla kalmıyor; Kolombiya, Ekvador, Panama, Peru ve Bolivya'yı (Bolivya - Bolivar'a ithafen bu ismi alıyor) da İspanyollardan arındırıyor. Dolayısıyla, bu ülkelerde pek bir seviliyor, pek bir takdir görüyor. Ama, Venezuela'da durum daha bir ayrı...
Üzülerek belirtmeliyim ki, tüm Güney Amerika gezimde en az haz ettiğim grup Venezuelalı'lar oldu. Genel olarak soğuk, özellikle yabancılara karşı tepkili insanlar. Sert üslubuyla tanınan başkan Hugo Chavez'in önderliğindeki ABD karşıtlığı sanıyorum bir yabancı karşıtlığına dönüşmüş; büyük şehir - kırsal fark etmeksizin pek dostane yaklaşılmıyor. Espri anlayışları, sosyal üslupları da bir garip. Hoşlaşamadım. Diğer yabancı gezginlerin de görüşleri bu paralelde... (Daha sonra Venezuela'ya gelip, "Cüneyt, sen Venezuelalı'lar için böyle böyle demiştin, halbuki biz onları çok sevdik, burası bizim artık ikinci vatanımız" diyenler olacak olursa kendi bilecekleri iştir. Bu benim şahsi fikrimdir, mesuliyet kabul etmem.)
Biraz örnekleyeyim: Caracas'daki ilk akşamımda, Örümcek Adam 3 (Hombre Araña 3) filmine gitmeye karar verdim. Venezuela'da filmler yalnızca İspanyolca dublajlı gösteriliyor. Yapılacak bir şey yok, girdim. Filmi anlamadığımı sanmayın, çoğu yeri anladım. Bir tek Örümcek Adam hangisiydi, onu çıkaramadım! Anladığım yerlerde bakın beni neler rahatsız etti... (Az sonra filmle ilgili spoiler içeren konulara değineceğim. Filmi izlememiş olanları uyarmak isterim. Aslında, ingilizce sözcükler yerine Türkçe'lerini kullanmayı tercih ederim, ancak -to spoil (ing. bozmak)- kökünden gelen ve "filmi izlemeyenlerin seyir zevkini bozacak nokta" manasında kullanılan bu sözcüğün benim bildiğim bir Türkçe karşılığı yok. TDK'nın henüz el atmadığı Türkçe'mizin bu kanayan yarasına vesileyle birkaç naçizane önerim olsun: Bozansal, bozdurgaç, bozguç... Yetkililerin buradan dikkatine sunarım.)
-Bozguç başı- Örümcek Adam'ın bir iyi bir kötü olan arkadaşının zorlamasıyla, hanım kızımızın köprü üstünde Örümcek Adam'dan ayrılmak istediğini söylediği dokunaklı sahnede bütün salon kahkahadan yıkıldı. Hadi diyelim ki orada Örümcek ağladı diye güldüler. Sonrasında, Kum Adam, Örümcek Adam'ı yumruklarıyla hallaç pamuğu gibi döverken (üzücü olması istenen bir sahne) yine büyük bir grup kahkahayla güldü. Ne garip espri anlayışları var derken son nokta geldi. Sonunda iyi olmaya karar veren arkadaşları gözyaşları içinde can verirken sol tarafta bir grup yine kahkalara boğuldu! Özellikle o grubun çıkışta derhal polise teslim edilip toplumdan tecrit edilmesi lazımdı, bağrına bağrına çekip gittiler. -Bozguç sonu-
Zar zor kalacak yer bulduğum Ciudad Bolivar'daki otelin bir yetkilisi vardı ki sormayın. Genel olarak baştan beri gayet antipatik hareketlerde bulunan bu zat, yıkama için verdiğim çamaşırlarımın yarısını kaybetti. Çamaşırlarımın kaybolduğunu kendisine efendice iletince, beni problem yaratmakla itham etti, daha da terbiyesizleşti. Yolculuk boyunca kabullenme katsayımın oldukça yükseldiğini düşünen ben, bu zat-ı muhteremin boğazına sarılmamak için kendimi zor tuttum. Neyse ki iki gün sonra çamaşırlarım bulundu, ancak adamın sevimsizliği baki kaldı.
1 hafta içinde yaşadığım birçok benzeri olay var, ancak nahoş Venezuela insanından hoş Venezuela doğasına geçmekte fayda var... Venezuela gezime Caracas'dan başladım. Şehir oldukça büyük (5 milyon), ancak kendine has öyle aman aman bir vurucu noktası yok. Kendi halinde bir büyük şehir. Sıcağı dayanılacak gibi değil. Gezilebilir özellikteki parlamentosu ve birkaç müzesi görüldükten sonra terk edilebilir.
Venezuela'daki asıl hedefim dünyanın en yüksek şelalesi Angel Şelalesi idi. (Salto Angel - 979 m) Öncelikle, burayı keşfeden kişiyi (Jimmie Angel - 1933'de altın ararken uçağı yakınlarda bir dağa düşünce Jimmie Angel kazara şelaleyi buluyor. Şelale, melekler (ing. angel) kadar güzel olduğundan değil, bulan kişinin adı Angel olduğu için böyle anılıyor.) tebrik etmek isterim. Gidilmesi o kadar zor ki... Türkiye'de "Çok canım çekti, gidip Angel Şelalesi'ni göresim var." diyen birinin önce Madrid aktarmalı 1-2 gün süren yolculukla Caracas'a gelmesi, buzhane kıvamındaki bir otobüsle titreye titreye 10 saatte Ciudad Bolivar'a ulaşması, oradan 1 saatte Cesna tipi bir pırpır uçakla Canaima'ya geçmesi (karayolu yok), balıkçı teknesine rahmet okutacak bir kanoyla nehirde suya bata çıka 4 saat ilerlemesi, ve nihayet 1 saat boyunca ormanlık arazide tepeye tırmanması gerekiyor. Ve işte: Salto Angel ! Peki değer mi? Hem de nasıl ! Daha önce, bir yeri İnanç Dünyası programının jeneriği için önermiştim, yanılmıyorsam. Bu şelale de Allah-ü Teala'nın nelere kadir olduğu babında İftara Doğru programının jeneriğine konulabilir. 807 metre kesintisiz aşağıya dökülen su, öyle güzel görüntüler sunuyor ki! Ortadaki ana kolun yanındaki ince kollar daha ilk birkaç yüz metrede yok olup buharlaşıyor. Ortadaki ana kolda ise enteresan şekilde kimi kütleler arasıra atağa kalkıp öne (daha doğrusu aşağıya) geçip üstünlük sağlıyor. Alt kısma yakın bölgede su adeta yatayda kaynıyor, suyun içinden öbek öbek ayrı su kütleleri çıkıyor. Ve nihayet, en altta o hızla yer çarpan su, koskoca bir sis bulutu yaratıp akıp gidiyor. Şelaleden 100-200 m ötede olmanıza rağmen, gelen su zerreciklerine engel olmanız mümkün değil. Hem fotoğraf çekmek bir eziyet haline geliyor, hem de sırılsıklam oluyorsunuz.
Canaima da önündeki lagun ve göreceli minik şelaleleriyle ayrı bir cennet. Bu güzergah haricinde, batıdaki outdoor merkezi Merida ve Guyana sınırındaki Roraima Dağı da popüler yerler. Ancak, önceliğimi Amazon'a verdim. Başka bir "gidiyorum gündüz gece" yolculuğundan sonra (33 saat) Ciudad Bolivar'dan Brezilya'nın Manaus kentine vardım.
Amazon ve ardından Venezuela kıyılarını gördükten sonra G. Amerika maceramı tamamlayacağım ve gelecek cuma 7.5 ay sonra tekrar Avrupa'ya kavuşacağım...

(NOT: Dünya güzelleri konusuna gelince. Maalesef, öyle aman aman bir güzellik silsilesi yok. Açıkcası, genel klasmanda Küba'yı tercih ederim. -Hele hele Rusya'yla mukayese edersek bir hiç!- Güzellik yarışması için özel bir okul varmış, sanıyorum dünya / kainat güzeli enflasyonunda onun etkisi var. Ayrıca, "önce içleri güzel olsun" ve "güzellikleri on par' etmez, bu bendeki aşk olmasa" diyerek tüm Venezuela güzellerine sırtımı çeviriyorum.)

Manaus - Amazonas - Brezilya

Sıcak sosyalizm: Küba

2007-05-11T01:47:00.000+03:00

(Mella ve Cienfuegos anısına)
Puro, salsa, eski Amerikan arabaları ve sosyalizm. Küba’da bunlar fazlasıyla mevcut. Ancak, ülkeyi yalnızca bunlarla anmak büyük bir hata olur. Bu ülkede, bunların ötesinde, bambaşka bir dünya var.
7 aydır, aynı ülkeden gelen eşleri dostlarıyla gezen ecnebileri (İsrailliler onarlı-yirmişerli gezmek üzere) kıskançlıkla izledikten sonra nihayet ben de bildik ettik bir arkadaşımla gezme fırsatı buldum. Avni, bir haftalığına Türkiye'den kalktı geldi. Küba’da hem hasret giderdik, hem de Küba’nın havasını suyunu beraber kokladık.
Önce, Ciudad de La Habana'dan (ya da kısaca Havana) bahsedeyim. Şehrin her yanını kaplayan Anti-Amerikan yanlısı panolarla çelişircesine her sokak başında beyzbol oynayan gençleriyle, evlerinin önünde öylece boş boş oturup her geçene laf atıp gülüşüp duran yaşlı teyze ve amcalarıyla, her renkten her cinsten nizami ölçülü hoş kızlarıyla (onlar da her geçen erkek turiste laf atıp gülüşüyor) gümbür gümbür yaşayan, fantastik bir şehir Havana. Kordon benzeri deniz kenarı yolu Malecon'da günün her saatinde insan görmek mümkün. Güneşin ızdırap verdiği saatlerde denize girip serinlemek, akşamları kız/erkek arkadaşla rom içip yakınlaşmaya yakınlaşma katmak amacıyla Havana halkı bu sahil yoluna hücum ediyor. Kaygan kayalıklardan denize girmeye çalışırken kimi ufaklıkların ayağı kayıyor, dalgaların içine gömülüp bir anlığına kayboluyorlar. Durumu fark eden anneleri suyun içine atlayıp son anda çocuğu kurtarıyor. Sonrasında, "Hay Allah, çocuk da neredeyse boğuluyordu" deyip hep beraber gülüşüyorlar. Sıcak hava insana hem mutluluk hem de bol miktarda genişlik veriyor anlaşılan.
Eski Havana fazlasıyla turistik. Böyle olunca da her an her saniye bir restoranda Kübalı müzisyenler sanat icra ediyorlar. Hasta Siempre - Comandante Che Guevara (bildiğimiz pop versiyonundan ziyade kürdilihicazkar makamına yakın olan versiyonu), Guantanamera (Guantanamo'lu kız), Buena Vista Social Club - Chan Chan şarkılarının kaç yüz defa dinledik, hatırlamıyorum...
Havana yakınlarındaki Varadero bembayaz kumsalları ve mavinin her tonunu içeren deniziyle bir cennet. Keza, adanın güneyinde yer alan Trinidad ise güzel mimarisi ve yine tropik özelliklerdeki deniziyle ayrı bir cevher. Avni'nin ayrılmasından sonra Havana'nın batısındaki Pinar del Rio'nun Viñales köyüne gittim. Bura da yeşil doğası, içinde botla gezilebilen mağaraları ve tarih öncesi zamanlara ithafen yapılmış duvar resmiyle ziyaret edilesi güzel bir mekan.
1 Mayıs'ta Havana'da Devrim Meydanı'ndaydık. Fidel, hastalığı sebebiyle ortalarda görünmese de başkan atadığı kardeşi Raul meydandaydı, başta kısa bir konuşma yaptı. Sonra binlerce Kübalı ellerinde bayraklarla 1 Mayıs'ı kutladılar.
Sosyalizmin neden ve nasıl olup da Küba'ya gelip yerleştiğine gelince... "Ulu önder" Jose Marti (42 yaşında öldürülmüş) liderliğinde İspanya'ya karşı yapılan savaş 1898'de tam da Küba'nın lehine sonuçlanacakken, Havana Limanı'nda demirleyen bir ABD savaş gemisi gizemli bir şekilde bombalanıyor, yüzlerce ABD askeri ölüyor. İspanya suçsuz olduğunu iddia etse de ABD, olayı İspanya'dan biliyor ve İspanyollar'a savaş açıyor. Küba, bağımsız olmayı beklerken bu katakulli sonucunda ABD mandasına giriyor. Ancak, ABD, yeni bir eyalet için fazla masraf yapmak istemediği için adayı kukla hükümetlerle yönetmeye karar veriyor. Yalnızca, güneydoğudaki Guantanamo'da bir askeri üs kuruyor ve burayı 99 yıllığına kiralıyor. (Bkz. Nasıl oluyor da Küba-ABD birbirine düşmanken şu an adada hem de işkenceleriyle ün salan bir ABD üssü var sorusunun cevabı / 99 yıl 2002'de doldu ama ABD bu, bir kere girdiği yerden bir daha çıkar mı...)
Sonradan ülke, ABD'nin arka bahçesindeki eğlence merkezi oluyor. Özellikle, 1950'lerdeki Batista döneminde, Humphrey Bogart'lar, Frank Sinatra'lar, bilimum Amerikan mafyası Havana'da gününü gün ederken, ülke halkı açlık ve sefillik içinde kırılıyor. Fuhuş, uyuşturucu inanılmaz boyutlara ulaşıyor. Küba Sosyalist Partisi'ni kuran, SSCB'ye gidip destek toplayan ve 1929'da öldürülen Julio Antonio Mella'nın (öldüğünde yaş 26) fikirleriyle beslenen hukuk öğrencisi Fidel Castro Ruz 1953 yılında (yaş 27 iken) ülkenin en önemli garnizonlarından birine saldırıp darbe yapmaya kalksa da başarılı olamıyor. Batista, kendisi hariç hemen hemen tüm arkadaşlarını öldürse de belki de kendi adına en büyük hatayı yapıp 2 sene hapisten sonra Fidel'i serbest bırakıp Meksika'ya sürüyor. Fidel, burada Ernesto 'Che' Guevara ile tanışıyor. (Latin Amerika'nın kuzeyinde "arkadaşım, hocam" manasında bilindiği üzere sürekli "amigo" kelimesi kullanılır. Ancak, Arjantin'de amigo kelimesi hiç kullanılmazken, bunun yerine "che" kelimesi kullanıyor. Ernesto Guevara da Arjantinli olmasından dolayı ona buna "che" diye seslenince, Kübalılar da "bu ne menem bir söylemdir" deyip Ernesto 'Che' Guevara'yı da çok hoşlarına giden bu hitap şekliyle anmaya başlıyorlar. - Bkz. Che'nin anlamı) 1957'de Fidel, kardeşi Raul, Che ve compañero'ları (isp. yoldaş) Küba'ya çıkıyor. Bu devrimde en az Fidel ve Che kadar önem arz eden, ancak muhtemelen uzaklara doğru hülyalı hülyalı bakan yakışıklı bir fotoğraf çektiremediği ve devrimden birkaç ay sonra öldüğü için kimsenin bilmediği etmediği Camilo Cienfuegos da onlara katılıyor ve bezmiş halkı rahatlıkla ayaklandırıyorlar. 1 Ocak 1959'de Batista kaçıyor ve ülke bu sosyalist gençlerin yönetimine giriyor. (Fidel: 32 - Che: 30 - Cienfuegos: 26) (Politikayı anca dost sohbetlerinde çerez eden, hem durumdan memnun olmayıp hem de fiili olarak harekete geçmeyi zul gören biz apolitik Türk gençliğine örnek olması babında, yaş konusunun özellikle altını çizmek istedim...) Che, birkaç yıl bakanlık yaptıktan sonra Kongo'ya gidiyor, sonrasında Bolivya'da gerilla faaliyetleri sürdürürken 1967'de öldürülüyor. Camilo, devrimden 9 ay sonra bir uçak kazasında kayboluyor. Fidel ise hala yerinde, bilindiği üzere. Compañero'su Hugo Chavez'le ABD'ye kafa tutmaya devam ediyor.
Küba, Hindistan'dan sonra en çok turist tacizine uğradığım yer oldu. "Puro? (Puro ister misin?)", "Uno peso (bir peso) para comida (açım abi)", "Psst lindo, hola (pışt yakışıklı, selam)" türevi tacizlerin maalesef ardı arkası yok! Ekonomik kaygı taşıyan bu tacizlerin olması gayet doğal. Nitekim, Küba'da bir doktor maaşı 25 CUC (38 YTL), bir makine mühendisi maaşı 20 CUC (30 YTL) civarında. 1990'da sosyalist dost SSCB'nin çöküşünden sonra oluşan finansal sıkıntıyı kapıları turistlere açmakta bulan Küba, bu açığı da bu şekilde güzelce kapamış. Küba halkının hayat idamesinde kullandığı ilaç, temel gıda gibi ihtiyaçlar son derece ucuzken, turistler için yüksek fiyatlı mekanlar oluşturulmuş. Turizmden gelir sağlayan Kübalılar hemen zengin olmaya başlamış. Böyle olunca, insanlar turistten kolayca nasiplenmek varken, doğal olarak yıllar boyu çalışıp yüksek tahsil yapmanın anlamsızlığına inanmaya başlamışlar. Hiç utanmadan arlanmadan 2 peso için dakikalarca yalvar yakar olan bir mühendis, sınıflarındaki en başarılı kızın iki aylık mühendis maaşını bir gecede kazanabildiğini fark ettikten sonra mezuniyete birkaç hafta kala okulu bırakıp fahişeliğe başladığını anlattı. Fidel'in hala hayatta olması, dolayısıyla başlattığı devrim ateşinin bir şekilde sürüyor olması ilmi alanlardaki çalışma sürecini devam ettiriyor. Ama ortadaki dramatik ekonomik uçurum, heyecanla ateşle sürecek gibi değil. Fidel'in ölmesinden sonra, kanaatimce aynı karizmayı taşımaktan uzak kardeşi Raul'un dış dünyayı görüp gözü açılmış (ve de görünürde sosyalizmi desteklerken, kısık sesle artık Fidel'den ve sosyalizmden sıkıldığını anlatmaya başlayan) bu halkı bu koşullarla yönetmeyi sürdürmesi zor. Benim önerim, Fidel ölmeden önce bu ülkeyi gidin görün. Görünen o ki, o gittikten sonra, ülke mevcut güvenliğini, yegane sıcak iklim sosyalist ülkesi olmasının getirdiği farklılıkları, özetle Küba'yı Küba yapan unsurları yitirmeye başlayacak; ve elde avuçta pek birşey kalmayacak...

NOT1: 2 haftalık yoklukta sağolun mesajlarınızla, maillerinizle meraklarınızı iletmişsiniz... Küba'da internet vahimden de öte. Havana'da ancak 5 yıldızlı otellerin lobilerinde ve Capitolio'da internet var. Download 1 kb/s'ye ulaşmaya çalışırken, upload kısaca 0. Fiyat dünya rekoru: 9 YTL/saat. Dolayısıyla, fiyat/kalite oranı sonsuza ıraksıyor. Böyle olunca, siteyi güncellemek nasip olmadı. 2 haftadır dünyada ne olup bittiğini bile yeni yeni öğreniyorum...

NOT2: Uzun zamandir almaya calistigim; Lima'da "Anca ruyanda gorursun", Quito'da "Veririz ama 3 hafta sonra", Havana'da "10 gun sonra gelip kirmizi ayin 15'i icin gun alman lazim" cevaplariyla reddedilen Ispanya (Schengen) vize talebimi Caracas Ispanya Buyukelciligi gorevlileri adeta sevincle karsiladi, inanilmaz bir sekilde 30 dk'da multiple vize verdiler. Boylelikle, muallakta olan Ispanya ve Izlanda gezilerim de kesinlesmis oldu.

Caracas - Venezuela

Avni'nin kaleminden Küba: Ritimler Adası

2007-05-11T01:38:00.000+03:00

"Küba belki son on yılda gitmek, görmek, hissetmek istediğim en önemli ülkeydi. Neden mi? Aslında genel olarak düşünüldüğü üzere sadece siyasal nedenler değil. Farklı bir yaşayışı, farklı insanlar olarak düşündüğüm bir milleti daha yakından tanımakdı. Biraz da seyrettiğim bazı filmlerin bende yarattığı duygular. Bu amaçla Cüneyt bu maceraya ilk başlarken konuştuğumuz ama, konuştuğumuz anda bile bana çok inandırıcı gelmeyen bu yolculuğu gerçekleştirme fırsatını yakaladım. İyi ki de yakalamışım.
Ne hayal etmiştin diyeceksiniz. Eski evler, eski arabalar, beyaz, siyah, melez insanların bir arada yaşama başarısı ve bunda sosyalizmin etkisi. Tarihi neydi, nasıl gelişti? Fidel, Che ve onların yarattığı bu dirayetli halkın yaşam tarzı vs. Müzik tabii ki, purolar tabii ki.
Önce ilk dikkat çeken İngilizce’nizin kifayetsiz kaldığı. İspanyolca bilmiyorsanız dilsizsiniz Küba’da. Anlaşabilmek için ekstra çaba harcamanız gerekiyor. Cüneyt’in son dört ayda Güney Amerika’da geliştirdiği hiç de azımsanmayacak İspanyolcası en büyük yardımcımız oldu. İngilizce bilmiyorlar derken daha ilk gecede duyduğum ilk cümleler “Hello my friend, where are you from?”, cevap Turkey veya Turquía, akabinde “Selamın Aleyküm”. Hayatım boyunca Türkiye’de bu kadar çok “Aleyküm Selam” dememişimdir. Şaşılacak derecede Türkiye’nin tanınıyor olması oraları ziyaret eden birçok arkadaşımızın bırakmış olduğu izlenimler olsa gerek diye düşünmeden edemiyorum. İlk gecede çok şaşırdığımız ama sonradan kanıksadığımız bitmeyen birşeyler satma talepleri başlıyor ve genellikle puro, kadın (chica) pazarlanıyor. Bu durum daha ikinci günden sizi sıkmaya başlıyor.
Yapılar çok ilgi çekici. Binalar çok eski, hatta nasıl ayakta durduklarına inanmak güç. O kadar zıtlıklar var ki. Aynı sokaktaki veya meydandaki binaların bir kısmı restore edilmiş, bir kısmı hala kötü durumda, ilginç bir kontrast oluşturuyor. Hava sıcak, çok sıcak, tıpkı insanları gibi. İnsanlar çalışıyorlar mı, yoksa hayat tamamen ortalıkta oturmak veya ayakta dikilip sohbet etmekten mi ibaret anlayamıyorsunuz. Tüm gün hatta gece yarılarına kadar evlerin önüne atılmış sandalye ve koltuklarda inanılmaz yüksek sesli müzikler eşliğinde sohbet ediyorlar. Her yaştan insan ortalıkta dans ediyor. Hatta ilk iki gün kaldığımız evin önünde gece saatin dört olmasına ve çevrede uyuyan insanlar olma ihtimaline rağmen bağıra çağıra konuşuyorlar. Uyurken sıcaktan her taraf açık yattığınızdan bütün sesler evinizde.
İlk gece Obispo’da (en önemli caddesi) ilk mojitolarımızı içiyoruz. Bir hafta boyunca onlarca içtik sanıyorum. Sonuçta tropik bir adadayız değil mi? Ve hepimizin bildiği Cüneyt’in doyumsuz anlatımıyla daha önce bu sitede yayınlanan hikayelerini ilk ağızdan dinleyerek ve kahkahalarla gülerek başlıyoruz ilk gecemize. Sürekli olarak “hatırlarsan bundan daha önce bahsetmiştim yazılarımda” diyor, ben genellikle hatırlamıyorum ve böylelikle testi de geçemiyorum. Çok özlemişim muhabbetini gerçekten. O’nun da içinde kalan aylardır konuşamadığı, fakat herhalde bu gezi boyunca tüm açığını kapattığı Türkçe’sine özlemini de dindirmiş oluyorum.
Pazar sabah kalktığımızda bir gece önce işaretlerini gördüğümüz pazardan geçiyoruz şehir merkezine giderken. Tıpkı bizim küçük yerlerde kurulan pazarlarımızı andırıyor. Soğan, şekli ve rengi biraz bozuk domates, salatalık ve inanılmaz miktarda ve dallarında satılan muzlar en revaçta ürünler. Tanımadığımız bir sürü meyve ve sebze ile beraber tabii ki. Yürürken yolda 1 Mayıs için bilboardlara asılmış “Todos Al Desfile” (Hep beraber mitinge) yazılarını sıklıkla görmek mümkün.
Müziklerden bahsetmemek olmaz. Her sokaktan, her kafe ve restorandan yükselen müthiş ritimler hemen sizi içine çekiyor. Uçakta giderken okuduğum bir dergide Küba için “Island of Rhythms” (Ritimler Adası) yazıyordu. Gerçek anlamda doğru bir tanımlama olduğunu söyleyebilirim. Ayrıca öğrendiğimiz kadarıyla ülkenin maddi anlamda en rahat kesimi de müzisyenlermiş. Şaşmamalı, çünkü topladıkları bahşişler hiç de azımsanacak gibi değil.
Arabalar; renk renk, ve kesinlikle en yenileri 1960 model. Çok dökük görünenleri de var iyice toparlanmış, boyanmış, bakımdan geçmişleri de. Bazılarının nasıl yürüdüğüne bile şaşırırsınız. Tam Küba’ya özgü. Hepsi önünde durup da fotoğraf çektirmek isteyeceğiniz türden. Zaten ya bizimle ya da bizsiz birçok fotoğrafa fon oldular.
Saatlerce yürüdük üç gün boyunca, öyle ki hem sıcaktan hem de yürümekten ayaklarımın altı su topladı ve 1 Mayıs mitingine giderken patlayarak bir hafta boyunca yaralı ve hafif topallayarak ama hiç taviz vermeden yürümeye devam ederek Cüneyt’e ayak uydurmayı başardım. Eski Havana ve merkez Havana bölgelerinde girip çıkmadık sokak bırakmadan, bol bol fotoğraf çekerek yürüdük de yürüdük. Akşam olmaya başladığında, her turist gibi Capitolio’nun (merkezde kongre binası) merdivenlerinde Türkçe müzikler dinleyerek tamamladık günümüzü. Akşam yemekleri bol pek de damak tadımıza uygun olmayan yemeklerle geçiştirildi. Gerçi son bulduğumuz şişte et ve deniz ürünlerini ilginç bir şekilde asıda sunan bir restoranda fazladan takıldığımız da oldu.
Dedim ya insanlar yanımıza yaklaşıp sohbet etmek istediklerinde onlardan ülkeleri ve yönetimleri ile ilgili çeşitli eleştiriler dinledik. Daha çok Küba’lı olmanın zorlukları, ekonomik ve siyasi baskıları, ülke dışına çıkamamaları, bizim dünyayı gezme konusunda ne kadar şanslı olduğumuzu belirten konuşmaların ardından bize ucuz puro satmaya çalışmaları ve bizim kibarca onları redetmemizle sonlanan sohbetler ettik.
Ve 1 Mayıs tabii. Muhteşem bir seremoniydi. Yüzbinlerce insanla birlikte Devrim Meydanında, devrimci ruhlarını hiç kaybetmemiş bir kalabalıkla yürüdük. Bir yanda dev devrim anıtı ve Jose Marti’nin (devrimci ruhun ilk siyasi liderlerinden ve aynı zamanda şair) dev heykeli, bir yanda Che’nin yüzü ve “Hasta La Victoria Siempre” (zafer daimi oluncaya dek) sözünün yazılı olduğu ve dev Küba bayrağı asılı binanın arasından yürüdük. Hatta bir ara oniki yıldır ABD’de haksız yere tutuklu oldukları ve “geri dönecekleri” (Volveran) yurdun her köşesinde asılı bulunan beş Kübalı kahramanın pankartını da taşıyarak bitirdik kilometrelerce süren yürüyüşümüzü.
Belirtmeliyim, bu bana biraz ironik geldi. Bir yanda durumlarından şikayetçi insanları dinleyip, bir yandan da böyle coşkulu bir kalabalıkla yürümek, ülkelerine, devrimlerine ve liderlerine bağlılıklarını bu kadar yüksek sesle haykıran insanları izlemek ilginçti. Yıllardır süren ambargonun belini büktüğü, fakat Castro’nun son yıllarda turizme kapıyı açması ile dış dünyayı tanımaya ve dışarıda neler olup bittiğini anlamaya başlayan halkın bu devrim coşkusu şaşırtıcı geldi bana.
Daha sonraki günlerde önce Varadero’ya giderek denize girmek, güneşlenmek fırsatını da yarattık kendimize. Çoğumuzun resimlerde görerek imrendiğimiz upuzun bembeyaz kumsal, gerçek turkuaz okyanus kıyısında ve palmiye ağaçlarının gölgesinde denize girme şansını da yakalmış olduk.
Ve benim için (Cüneyt için değil) yolculuğun son durağı Trinidat. Bu çok şirin güney kasabasında ve çok tatlı ev sahibemiz Alicia’nın muhteşem yemekleri eşliğinde geçiridik iki günümüzü. Öyle ki bir öğle yemeğinde tepeleme yediğimiz kara kuru fasülye ve karidesleri unutmak mümkün değil. Akşam yemeğinde ise bu kez Orhan Gencebay eşliğinde evin terasında götürdüğümüz istakozun tadı hala damağımda. Ya o her öğünde sunulan mango suyu ve ismini telafuz edemediğimiz ve hatta şu an benim hatırlamadığım tropikal meyveler. Trinidat’taki son günümüzde yine ama bu kez güney kıyısında başka bir turkuaz okyanus plajında bütün günü güneşin altında geçirdik. Akşam yemeğimizde bu kez yine ismini hatırlamadığım nefis bir balık ve salata ile bitirdik günümüzü. Ertesi sabah beş saatlik bir otobüs yolculuğu ile Havana’ya döndük ve tüm öğleden sonramızı gezemediğimiz birkaç önemli yeri ki görülmesi şart olan Devrim Müzesi’ni de gezerek, Capitolio’nun merdivenlerinde tamamladık Küba maceramı.
Küba’nın tarihi ve özellikle 1959 devriminden sonrası için eminim Cüneyt çok şeyler yazacaktır. Bu konuya hiç girmiyorum. Benim için önemli olan bir hafta boyunca bu görmeyi hayal ettiğim adayı, birlikte gezmekten hep çok büyük zevk aldığım dostum Cüneyt’le birlikte ayaklarım patlayana kadar gezmekti. Ve en önemlisi Cüneyt’in bu macerasının küçük bir parçasına dahil olma ayrıcalığını hissetmemdi. Gitmesi çok zor (uzak ve yorucu) fakat görmekten hiç pişman olmayacağınız ve aslında küçük zannettiğiniz ama çok büyük olan bu adayı ölmeden önce görülecekler listenize eklemenizi şiddetle tavsiye ediyorum.
Cüneyt’e hem çok teşekkür ediyor, hem de maceranın kalan kısmı için iyi yolculuklar, iyi şanslar diliyorum.
Küçük bir tavsiye daha… Gitmeden veya yolculuğunuz sırasında mutlaka Aslı Pelit’in “Siempre Havana” kitabını edinin ve okuyun. Kesinlikle birçok konuda size yardımcı olacak, Küba yaşantısını çok iyi anlamanızı sağlayacak bir kaynak kitap niteliğinde.

Avni...
08.05.2007 - İzmir"

(Avni: Izmir)

Küba Foto

2007-05-11T01:10:00.000+03:00

Caracas - Venezuela

Tehlikeli güzel: Kolombiya

2007-04-27T08:58:00.000+03:00

Quito'dan ayrılıp 05 otobüsüyle Kolombiya sınırına yol çıktım. Sınıra yaklaştıkça adımbaşı arama yapan Antinarcoticos ekipleri fellik fellik uyuşturucu aradılar. Otobüsteki Kolombiyalılar'ın bavulları açıldı, didik edildi. Polislerden biri akşam evde fazla Lost seyretmiş olacak ki halim selim bir kızın muhtemelen annesine aldığı İsa heykelciliğini dakikalar boyu evirdi, çevirdi, baktı da baktı. Neyse ki, bir şey bulunmadı da sınıra sağ salim vardık ve Kolombiya'ya geçebildik.
Bu aramalara hak vermek lazım. Nitekim Güney Kolombiya dünyanın en büyük uyuşturucu yatağı. Gerçi, son yıllarda devletin yaptığı baskı sonucunda uyuşturucu mafyası büyük oranda buralardan çekilmiş ama şimdi de Orta Kolombiya'da konuçlanmışlar. Gerilla faaliyetleri de olduça cılızlaşmış; daha önceki yıllardaki kadar adam kaçırıp fidye istemez olmuşlar. Ama yine de çok rahatlamamak lazım. Nitekim son bir hafta içinde Cali'de bir polis karakolu bombalandı, bir iki kişi öldü. Gerilla da kuzeyde 4-5 kişiyi kaçırdı.
Malumunuz, özellikle kokain, Kolombiya'nın dünyamıza armağan ettiği ana üretim maddesi. Bolivya'da her an çiğnenen, nitekim benim de defalarca çiğnediğim, her derde deva koka bitkisinden üretiliyor. Koka bitkisinin herhangi bir narkotik özelliği yok ama bitki işlenip içine çeşitli katkı maddeleri konunca ortaya kokain çıkıyor. Denildiğine göre, kokain, algıyı inanılmaz boyutlarda açıp yapay bir enerji yüklemesi sağlıyormuş. 3-4 gün uyutmadığı vakiymiş. Bu özellikleri sebebiyle, yüksek dikkat ve enerji gerektiren kimi iş dallarında (özellikle borsa brokerliğini örnek veriyorlar) kullanılıp dururmuş. Gece vakitlerinde, el kadar çocukların bile tedarik sağladığı söylendi. Ben denk gelmedim, açıkcası denk gelmek de istemem.
İlk olarak Pasto'ya uğradım. Her sokak başına kilise kurulmuş hoş bir kasaba. Ardından, Popayan'a geçtim. Pasto'nun bir benzeri denilebilir. Şansıma, yılda bir defa kutlanan dini bir törene denk geldim. Bando mızıka takımları, ilahi ekipleri sokaklarda dolaştı durdu, yöre halkı da ellerindeki mumlarla müzikli yürüyüşe eşlik etti. Sonrasında, Cali'ye geldim. Escobar kartelinin yıkılmasından sonra uyuşturucu başkenti olan Cali, ülkenin Bogota ve Medellin'den sonraki 3. büyük kenti. Ben salsanın daha çok Küba'da popüler olduğunu sanırdım. Ancak, Kolomiya'da da her yerde salsa çalınıyor, kıvrak danslar birbirini takip ediyor. Nitekim, Cali kokainin yanısıra salsanın da başkenti sayılıyor(-muş.) Açıkcası, ben eğlence merkezi sayılan 6. caddede eğlenceden çok fahişe, travesti ve karanlık tip gördüm.
Cali'de beni bekleyen en büyük sürpriz ise Şeref'le karşılaşmamdan yaklaşık 2.5 ay sonra başka bir Türk gezginle karşılaşmam oldu. Meral'le aynı dönemde aynı üniversitede olmamıza, hatta araları 20 m kadar olan iki bölümde okumamıza rağmen hiç karşılaşmayıp; yıllar sonra Kolombiya'da, Cali'deki Iguana Hostel'de karşılaşmamız oldukça enteresan tabii. Kendisi Ekvador'a, oradan Peru ve Bolivya'ya inecek, 4 ay daha dolaşacak. Yolu açık olsun. Buralara kadar gelmişken Arjantin'i görmesi gerektiği yönündeki telkinlerimi bakalım dinleyecek mi...
2 gündür Karayip kıyısındaki Cartagena'dayım. Restore edilmiş pastel renkli sokaklarıyla, eski şehri saran kale duvarlarıyla hoş bir yer. Ancak, tüm diğer büyük Kolombiya kentleri gibi Cartagena'nın da her daim tehlikeli olduğunu söylemek zorundayım.
Yarın sabah Panama üzerinden Küba'ya uçuyorum. Türkiye'den dostum Avni de cumartesi bana katılacak, kısa bir süreliğine de olsa gezgin Türkler'e bir yenisi daha eklenecek...

Cartagena - Kolombiya

Ekvatoral problemler

2007-04-22T21:28:00.000+03:00

Uzun bir yolculuktan sonra Peru'dan Ekvador'a geçtim. 5-6 saat kadar kolonyel şehir Cuenca'yı gezdim. Nizami caddeleri, İnka kalıntıları ve güzel yapılarıyla nezih bir şehir. Dağları dolana dolana yine yükseklere (=oksijensizlik ve soğuk) çıktık, 2800 m'de kurulmuş Quito'ya vardık. Ben Quito'yu çok sevdim. 4 gün hem dolandım, hem şehrin rahat atmosferinde gevşedim. Şehrin güneyindeki eski şehir adımbaşı rastlanan dini yapılarıyla oldukça etkileyici. Özellikle bazilikanın hem içi hem dışı, akıllara durgunluk verecek kadar güzel. Kuzeydeki yeni şehir ise dinamik, modern yapısıyla tipik büyük şehir özelliklerini taşımakta.
Quito'nun akılda kalan diğer yerleri: San Francisco Kilisesi, Teleferico, bar restoran yoğunluklu Amazonas Caddesi ve Mitad del Mundo.
Quito ekvator çizgisinin yaklaşık 20 km güneyinde kurulmuş. Eski dilde "dünyanın ortası" manasına geliyor. (Qui=Orta - To=Dünya) Mitad del Mundo anıtı ise İspanyolca "dünyanın ortası" manasını taşıyıp tam ekvator üzerinde kurulmuş, ya da kurulmaya çalışılmış. Nitekim, 30-40 sene önce GPS daha bulunmamışken ölçmede sapma olmuş koca anıtı gidip ekvatorun 240 m güneyine dikmişler, mundar etmişler. Rehber kız her ne kadar "Aslında ekvatorun 240 m ileride olduğunu biliyorlarmış ama orada su birikintisi olduğu için buraya kurmuşlar" gibisinden bir açıklama yapsa da bunu inandırıcılıktan uzak buldum. "Ülkenin her yeri ekvator, hiç mi susuz ekvator yokmuş" diye kendimce söylendim.
Yalancı ekvatorun 240 m kuzeyinde ve GPS ile ölçülmüş tam ekvatorun üzerinde ise Inti Ñan adında başka bir müze var. Lavabodan boşalan suyun Ekvator'un iki tarafında farklı yönlere, tam ekvatorda dümdüz akması (bkz. Barış Manço 7'den 77'ye deneyi), tam ekvator üzerinde gözleri kapalı olarak düz yürüyememe - hep güneye çekme, ekvator üzerinde yumurtayı çiviye dik koyabilme gibi olayların irdelenebildiği eğlenceli bir yer. Burada, ekvatoral eğlencelerin yanısıra, eski nesiller tarafından büzüştürülmüş bir kafatasını ve Amazonlar'da yakalanmış devasa anakondaları görüp irkilmek, tiksinmek mümkün.
Manço deneyinin nasıl olup da gerçekleştiğini yıllardan beri anlayamamış biri olarak özellikle bu konuyu anlamak ve kavramak Quito'daki ana hedeflerimden biriyidi. Nitekim, bir özelliğin kuzey kutbunda maksimum, güney kutbunda minimum olması doğaldır. Lakin, 20-30 cm gibi dünya çevresine kıyasla neredeyse sonsuz derecede küçük (ya da olmayan diyelim) bir farkta bir özelliğin -yönünün ekvatorda değişmesi önemli değil- böylesine dramatik derecede sapması bana oldum olası ters gelmişti. Konuyu anlatmaya çalışan rehber çocuğu dinlemeye başladım. Ne talihsizliktir ki, arkadaş açıklamaya -aslında var olmayan ve bilimselmiş süsü verilmeye çalışılan iptidai açıklamaların başrol kahramanı- "merkezkaç" kuvvetiyle başlayınca benim kulaklar dikildi. Oradan döndü dolaştı, konuyu üniversite yıllarında canımı ziyadesiyle sıkan Coriolis Kuvveti'ne bağlayınca benim canım yine iyiden iyiye sıkıldı. Dönüşte konuyu enine boyuna inceledim. Olay şudur:
Lavabodan boşalan suyun güney yarımkürede saat, kuzey yarımkürede ise saatin tersi yönde aktığı iddia ediliyor. Sebep olarak "dairesel hareket yapan bir cisim üzerinde doğrusal hareket eden bir cismin eylemsizliği" olarak özetleyebileceğimiz Coriolis Etkisi sunuluyor. Coriolis kuvvetinin dünya ölçülerine göre anlam taşıyan rüzgar, cephe gibi meteorolojik olaylara etki ettiği doğrudur. Ancak, dünyanın boyutlarına göre ihmal edilebilir derecede küçük olan lavabo boyutlarında Coriolis etkisi 0 olarak kabul edilebilir. Etkinin boyutlarını saptayan Rossby Sayısı alize rüzgarları gibi anlam taşıyan olaylarda 1'in altındayken, lavabo olayında 5000'ler civarındadır - dolayısıyla etki yok denecek kadar azdır. (Arzu edenler, MIT profesoru Shapiro'nun 1962 yilinda yaptigi deneye, California Üniversitesi'nin konuyla ilgili yorumuna ve diğer kaynaklara şuradan ulaşabilir: 1 2 3 4)

SONUÇ: Rahmetli Barış Manço'yu çok severiz. Ne Köy Olur Senden Ne De Kasaba'yı, Sarı Çizmeli Mehmet Ağa'yı bir ömür boyu dinleyebiliriz. Ama, üzgünüm ki, ekvator üzerinde yapılan bu deneyler safsatadır, hikayedir. Suyun boşalma yönü yalnızca musluktan ya da sifondan gelen suyun yönüne ve tesisatın yapısına bağlıdır. İddia edildiği üzere, Coriolis etkisi vardır ama diğer etkenlerin yanında ihmal edilebilir yani yok denecek derecede küçüktür. (Nitekim, pratikte de denedim. Quito'daki banyoda, su küvette saatin tersi yönünde akarken 2m ötesindeki klozette saat yönünde akıyordu.)

Ekvador'da (=ülke) çok fazla zaman geçirmedim. Cotopaxi Yanardağı, Amazon bölgesi ve tabii ki Galapagos Adaları diğer görülmeye değer yerler. Galapagos'a gitmedim. Çünkü: a- Cuma günü Kolombiya'nın kuzeyinden Küba'ya uçacağım için zamanım yoktu. b- Galapagos turları inanılmaz pahalı. 8 günlük bir tur 1500 USD civarlarında. Dolayısıyla, "Hazır buralardayken gideyim" demenin alemi yok. Kese açılacaksa, üzerine biraz daha koyup Türkiye'den gelmek hemen hemen aynı hesaba geliyor.
Şimdi de dünyanın uyuşturucu ve gerilla cenneti Kolombiya'nın küçük ama sevimli kentlerini arşınlaya arşınlaya Karayip Denizi'ne, Cartagena'ya ulaşmaya çalışıyorum.

Popayán - Kolombiya

Peru'da yenilesi içilesi şeyler

2007-04-18T07:52:00.000+03:00

Ekvador'a geleli 2 gün oldu ama Peru için yazılacak o kadar çok şey var ki, Ekvador'a bir türlü geçmek nasip olmuyor. Zengin Peru mutfağına değinip, bu bahsi kapatıyorum...
1- Lomo Saltado: Benim favori yemeğim. Türk yemeğine benziyor. İnce kıyılmış dana eti, biber, soğan, patates kavruluyor; üzerine maydanoz ekiliyor. Pilavla beraber afiyetle yeniyor.
2- Ceviche: Bunu son gün denedim. Pescado (=balık) olanını tercih ettim. Baktım ki balık bir garip. Sonradan öğrendiğime göre limon suyuyla marine edilmiş çiğ balıktan yaplıyormuş. Çiğ demem sizi yanıltmasın, tadı harikaydı. Ekvador'da da yaygın, en yakın zamanda burada da çiğ karideslisinden yemeyi planlıyorum.
3- Cuy chactado: Bunun ne kadar yenilesi olduğu tartışılır. Çünkü, bildiğimiz kobayı güzelce kızartıp afiyetle yiyorlar. (Tadı tavuk tavşan arasıymış. Yiyenlerin yalancısıyım!)
4- Chifa: Aslında, Chifa Çin lokantalarına burada verilen ad. Adımbaşı bir chifa'ya rastlamak mümkün. Uzakdoğu yemekleri -Türkiye dışında- her yerde çok popüler. Genelde bizdekinin aksine ucuza karın doyurma yerleri oldukları için büyük rağbet görüyorlar.
5- Jöle: Ellerden düşmüyor, herkes meyveli jöle yiyor.
5- Pisco Sour: Perulular'ın yerel içkisi Pisco yumurta akıyla karıştırılıyor. Görüntüsü oldukça etkileyici.
6- Inca Kola: Meşrubatta 1 numara. Halkın %80'si bunu içiyor. Rengi pek iç açıcı değil ama tadı güzel. İmbat Gazoz'unu andırıyor. Coca Cola, Peru'da bir türlü liderliği alamayınca çözümü Inca Kola'yı satınalmakta bulmuş. Dolaylı yoldan da olsa artık Peru'da da 1 numara onlar...

Quito - Ekvador

Müze

2007-04-18T06:13:00.000+03:00

Cumartesi sabahı tekrar Lima'ya döndüm. Bir sonraki otobüsümün kalkmasına 8 saatlik bir süre olunca ne yapabileceğimi düşünmeye başladım. Hatırlarsanız, henüz İzmir Arkeoloji Müzesi'ni görmemiş bir zat olarak Lima Arkeoloji Müzesi'ni gezmenin yersiz olacağından dem vurmuştum. Lakin, sonrasında İzmir Arkeoloji Müzesi'ni bundan sonra 1000 kere ziyaret edebileceğimi düşünerek kararımı değiştirdim ve müzenin yoluna koyuldum.
İyi ki de kararımı değiştirmişim, harika bir müze! İnka, İnka öncesi dönemlerden binbir çeşit arkeolojik unsurun sergilendiği müze, Peru'nun en donanımlı müzesi olarak tanımlanıyor. Garip testileriyle, iskeletleriyle güzel bir deneyim.

Quito - Ekvador

Bir solukta: Nasca Çizgileri

2007-04-17T09:07:00.000+03:00

Cuma günü, Ica'dan Nasca'ya doğru yola çıktım. Nasca'ya varır varmaz apar topar aldılar havaalanına götürdüler beni. Oturma alanı arabadan daha küçük pırpırlı bir uçakla sallana sallana yükseldik. Sallanma ve ani irtifa kayıpları sebebiyle baş dönmesi, iç bulanması gibi sıkıntılar baş gösterekoysun, bir de baktık ki olay mahaline varmışız bile. Uçuş çok pahalı değil (35-40 USD) ama çok kısa sürüyor (25-30 dk). "Orada maymunun kuyruğu, şurada astronotun kafası, hani nerede, işte orada..." derken bakmışsınız ki süre bitmiş, inişe geçilmiş. 6 aydır güzel mekanlara uzun uzun bakmayı, bunları hazım sürecine sokup tadını çıkarmayı düstur edinmiş biri olarak daha ağır bir geziyi tercih ederdim açıkcası.
Bu çizgiler, İnka dönemi öncesi MS 200-700 yılları arasında yapılmış. Neden ve nasıl yapıldıkları, bilindiği üzere muamma. Yalnızca gökyüzünden bakıldığında anlam kazanan çizgilerin uzaylılara bir işaret olduğu rivayet ediliyor. Bir aklıevvel tebayı buna inandırıp işe güce sürmüş olabilir. Ancak, uzunlukları 250m'yi bulan şekillerin yerden nasıl bu kadar nizami oluşturulabildiği henüz açıklanamamış. Dolayısıyla, bize "Adamların başka işi gücü yokmuş, elbet 500 sene o kadar insan uğraşa uğraşa bir şekilde başarmışlardır" demek ve bu güzel olayın keyfini çıkarmak kalıyor. Benim favorilerim, astronot ve maymun...

Quito - Ekvador

Diğer Peru

2007-04-13T18:18:00.000+03:00

Peru'yu yalnızca Machu Picchu'dan ve Nasca Çizgileri'nden ibaret sanmak büyük yanılgı olur. Ülkenin görülmeye değer öyle çok yeri var ki...
Machu Picchu yolunda tanıştığım son derece iyi anlaştığım Jeronimo ile Cusco'dan Arequipa'ya doğru hareket ettik. Arjantin'e ve Arjantinliler'e olan sempatim bu oğlanla beraber iyiden iyiye arttı. Artık şuna eminim ki dünyada bize Arjantinliler'den daha çok benzeyen bir halk yok. Yeme içme alışkanlıkları aynı, espri anlayışı aynı, karşı cinsle yaşanan problemler aynı; haftasonu eğlenceleri, herşey aynı. O kiliseye girerken eğilip istavroz çıkarıyorken, ben elimde fotoğraf makinesiyle sallana sallana giriyordum hepsi bu...
Arequipa, meydanını çevreleyen güzel binalarla ve geçmişi oldukça eskiye dayanan manastırıyla görülmeye değer bir yer. 200 km kuzeydeki dunyanin en derin kanyonu (3269 m) olan Colca Kanyonu ve 2-3 metre tepenizden pike yapan kondorlari ayrı bir eğlence unsuru. Ancak, kondorlar ibibiklerin ötme vaktinde ortaya çıktığı için sabahın 4'ünde yollara koyulmak icap ediyor.
Arequipa'dan (ve Jeronimo'dan) ayrılıp Lima'ya geçtim. Haftalar sonra, tekrar 0 rakım, sıcak ve yağışsız hava, ve deniz kokusu! Allah'a şükürler olsun... Başkentin Miraflores semti nezih sokakları ve denize nazır yapılmış Lacomar isimli büyük alışveriş merkeziyle oldukça hoş bir mekan. Eski şehirde sürekli bir bağrış çağrış hakim olduğu için meydandır, müzedir, kilisedir ne görülecekse derhal görülüp acilen Miraflores'e kaçmakta fayda var. Altın Müzesi ve Arkeoloji Müzesi'nin güzel olduğu söyleniyor, ama ikisine de pek gidesim gelmedi açıkcası. "Sebep?" diye sorulacak olursa, "Altın Müzesi'ndeki çoğu öğe sahteymiş" ve "henüz İzmir Arkeoloji Müzesi'ni görmeden ne Lima Arkeoloji Müzesi!" diye cevap veririm sizlere...
Lima'dan Paracas Milli Parkı'nı barındıran ve Perulular'ın milli içkisi Pisco Sour'a isim babalığı yapan Pisco'ya vardım. Su aslanı, pelikan, Peru martısı gibi envai çeşit hayvanın merak izlenebileceği güzel bir yer.
Hızımı alamayıp oradan da Ica'ya geçtim. Ica yakınlarında bir vaha etrafina kurulmus olan Huacachina, sandboarding (kum kayağı) aktiviteleriyle ünlü. Yer gök kum olduğu için dileyen dilediği yerden kayabiliyor. Ancak, dengeyi kurmak ve ayakta durmak pek de kolay olmadığı için kum kayağı daha çok kumda yuvarlanma şeklinde gerçekleşiyor. Ağız burun kumla dolduktan sonra, baktım olacak gibi değil, rehberin önerisiyle tahtaya yüzüstü sarıldıktan sonra direk saldım kendimi aşağı. Az önce yuvarlanarak 1-2 dakikada indiğim 100 m'lik tepeyi şimdi 1-2 saniyede katedivermişim... Damarlarda tavan yapan adrenalin de elbet cabası...
Dur durak bilmiyorum, buradan da çizgileriyle ünlü Nasca'ya geçiyorum...

(NOT: Abimin destegiyle olusturulan haritalara bir yenisi daha eklendi. G. Amerika 2. etap haritasini sagdaki alanda bulabilirsiniz. Bununla birlikte, Genel-Pratik haritasi ve linkler de guncellendi. Lutfen, dikkat buyurunuz!)

Ica - Peru

Machu Picchu

2007-04-10T05:23:00.000+03:00

Bu yolculuğa çıkarken heyecanla beklediğim özellikle iki nokta vardı: Angkor ve Machu Picchu. Her ikisi de beklentilerimi karşılamakla kalmadı, ne mutludur ki umduğumun katbekat fazlasını verdi...
Machu Picchu, 9. ve en güçlü İnka Pachacutec'in emriyle yapılmış. 1532'de Pizarro Cusco'yu darmaduman ettiğinde, İspanyol vahşetinin haberi derhal kente ulaşmış ve halk henüz 100 yıl önce kurulmuş olan kenti terk edip kimine göre ormanın içindeki Vilcabamba'ya, kimine göre de esrarengiz kayıp şehir El Dorado'ya kaçmış... Aslına bakılırsa, bu kaçış, boşuna bir kaçış olmuş. Çünkü, kent İspanyollar tarafından asla bulunamamış. Nihayet, 1911 yılında Yale Üniversitesi profesörlerinden Hiram Bingham kenti keşfetmiş ve bu harikulade kent turizme açılmış. Ancak, Hiram Bingham'ın kenti bulduğunda inanılmaz boyutlarda altın da bulduğu, ancak bunu kimseye söylemeden altını cebe indirdiği söyleniyor.
Dağların arasına sıkışmış, günümüzde bile gitmesi binbir zahmet isteyen bu yeri özellikle sabahın erken saatlerinde görmek lazım. Tüm gece indirdiği yağmurdan henüz sıyrılmış olan bulutların kah dağlar arasında kah kent içinde dans ettiği, sabahın ilk ışıklarının bu bulutlar arasında çeşitli oyunlar oynadığı, her saniyenin farklı bir yağlıboya tablo görüntüsü verdiği bu anların zihinlerde oluşturduğu tadları tarif etmek - inanın imkansız... Dolayısıyla, yolu buraya düşenlerin geceden üs kent Aguas Calientes'e gelmelerini, tüm ertesi günü doya doya Machu Picchu'da geçirip buradan öyle ayrılmalarını salık veririm.
Kenti farklı açılardan izleyip keyfe keyif katmak isteyenlerin gelmeden önce ciddi egzersiz yapmasında fayda var. Nitekim, kentin yanındaki ünlü Huayna Picchu'ya çıkmak öyle her babayiğidin harcı değil. Bir saat boyunca dimdik, yanıbaşı uçurum, basamakları çamurlu ve daracık olan bu tepeye tırmanmak ciddi şekilde zor ve tehlikeli. Keza, diğer taraftaki Intihuatana da oldukça zorlayıcı. Ancak her ikisi de görülmeye değer yerler...
Machu Picchu ve Cusco'dan ayrıldıktan sonra 2 günlüğüne Arequipa'yı ziyaret edip bu güzel ülkenin başkenti Lima'ya geldim.

Lima - Peru

Cefakar İnka: Cuzco

2007-04-04T06:28:00.000+03:00

İnka İmparatorluğu'nun başkenti Cuzco'dayım. Şehrin her köşesi bu merak uyandırıcı imparatorluğun izlerini taşıyor. Gerçi, turistik amaçlarla İnka kimliği iyice şişirilmiş ama bu kesinlikle can sıkmıyor. Peru'lular bu işi gerçekten çok iyi biliyor. Bir şehir baştan aşağı turistik amaçlarla dekore edilmiş olup ancak bu kadar sempatik olabilir. Ellerindeki zenginlikleri heba eden beceriksiz Hintliler'in gelip ders alması lazım...
Cuzco'nun tam ortasındaki büyük meydanın adı (çoğu Latin Amerika şehrinde olduğu üzere) Plaza de Armas. Mükemmel bir meydan. Hele geceleyin, insan bakmaya doyamıyor. Buram buram tarih kokan enfes bir yer. Bunun yanısıra eski İnka kalıntılarının üzerine yapılmış Santa Domingo Kilisesi ve yüzyıllardan beri ayakta kalmayı başarmış İnka Duvarları da görülesi yerler. Şehrin içinde olduğu gibi hemen dışında da çeşitli İnka harabeleri var: Saqsaywaman (halk arasındaki tabiriyle Sexy Woman), Q'engo, Pukapukara ve Tambomachay. Machu Picchu'nun dominantlığı sebebiyle isimleri duyulmayan (duyulsa da telaffuz edilemeyen), itilip kakılan, hor görülen bu yerlerin de hakkını vermek lazım. Bu gezimde diğer harabeleri de mümkün mertebe ziyaret etmeye, gönüllerini almaya çalışacağım.
2 günlük incelemelerim sonucunda İnka İmparatorluğu ile ilgili aklımda kalanlar:
- Osmanlı İmparatorluğu ile hemen hemen aynı zamanda kuruluyorlar. (13. yuzyil)
- 14 tane İnka kralı var. İnka kralına Sapa Inca deniyor.
- Puma figürüne takmış durumdalar. Hatta zamanında Cuzco'yu bile puma şeklinde inşa etmişler.
- Güneş ve ay ayrı bir takıntı. Zaten güneşe tapıyorlarmış. Bilimum yapı 21 Haziran'daki güneşin duruşuna göre inşa edilmiş.
- Kurban verme hobi halinde. 12 aylık İnka ayin takvimi şöyle: Ocak: Lamalar kurban edilirdi. - Şubat: Çocuklar kesilip kurban edilirdi. - Mart: Yine lamalar - Nisan: Çocuklar diri diri gömülürdü... Böyle sürüp gidiyor.
- Ölülerini tekrar reenkarne olacaklarına inandıkları için oturur pozisyonda gömüyorlarmış. (Bkz. Cenin pozisyonu) Döndüklerinde yabancılık çekmesinler diye birçok malı da cesedin yanına koyuyorlarmış. Hatta, bebeği olan bir kadın öldüğünde, ayrı kalmasınlar diye bebeği de öldürüp annesiyle beraber gömüyorlarmış! Çok dokunaklı.
- Akıllı insanlar ama İspanyollar karşısında nal toplamışlar.
İspanyollar tarafından kahraman olarak anılan, ama kanımca dünyanın görmüş olduğu en pis, en acımasız insanlardan biri olan Pizarro katliamda sınır tanımıyor ve bu imparatorluk 1533 yılında yok oluyor. (Örnek: Cajamarca Savaşı sonucu: İspanya: 2 Yaralı - İnka: 4000 Ölü - Ben buna savaş değil kılıçtan geçirme derim ancak...) 1780 yılında Tupac Amaru II "Bu kadar esaret yeter" diyerek İnka İmparatorluğu'nu tekrar ayağa kaldırmaya çalışsa da, İspanyollar kendisini farklı yönlere giden 4 ata bağlayarak kemiklerini ayırmak suretiyle öldürüyorlar.
2003 yapımı Kanada yapımı Barbarların İstilası filminde ölüm döşeğindeki baba, hemşireye şöyle der:
"20. yüzyıl çok kanlı değildi. Savaşların 100 milyon kişinin ölümüne sebep olduğu bir gerçek. Rus Gulag'ları için 10 milyon daha ekleyin. Çin kamplarında, asla bilemeyeceğiz, ama 20 milyon diyelim. Yani 130, 135 milyon ölü.
Çok etkileyici değil. 16. yüzyılda, İspanyol ve Portekizliler'in yönetiminde, gaz odası ya da bombalar kullanılmadan, Latin Amerika'da 150 milyon yerli katledildi. Baltalarla! Bu sıkı bir çalışmadır, hemşire. Kilise tarafindan desteklense bile, bu büyük bir başarıdır. Daha sonra Hollandalılar, İngilizler ve Fransızlar onları takip ettiler ve bir 50 milyon da onlar öldürdüler. Toplamda 200 milyon ölü! Tarihin en büyük katliamı burada yaşanmıştır. Ve, bunun için ufacık bir soykırım müzesi bile yoktur..."
Batılıların da aynayı yavaş yavaş kendilerine çeviriyor olmaları sevindirici elbet. (Sonuç: Masum değiliz, hiçbirimiz...)
İnka kültürünün tavan yaptığı, gezinin mihenk taşlarından biri olacak Machu Picchu'da görüşmek üzere, şimdilik kalın sağlıcakla...

BİR ANI: Pazar akşamı henüz yeni geldiğim Cuzco'da bir ön keşif turuna çıkmıştım akıllara ziyan bir durum cereyan etti. Dar bir İnka sokağına girdiğimde bir de ne duyayım! Türkçe Pop. Müziğin kaynağı olan seyahat acentasına derhal daldım. Internetteki radioblogclub adlı site Peru'da çok popülermiş. Haberimiz yokmuş ama Murat Boz, Yakup Ekin, Yusuf Harputlu, Cankan ve Ziynet Seli (bunlar kimdir, ben ayrıldıktan sonra mı meşhur oldular acep!) şarkıları Peru semalarında yankılanıp dururmuş... Ben de buna karşın Machu Picchu turumu bu Türk Pop Müziği-sever acentadan almaya karar verdim. Machu Picchu ziyareti hayatımda gördüğüm (ve muhtemelen göreceğim) en fahiş etkinlik. Cuzco'dan trenle 4 saat gidiş-geliş: 73 USD (el insaf) Giriş: 40 USD (soygun) Tren istasyonundan 20 dk'lık otobüs tırmanışı: 12 USD. Bunca para nasıl olsa cepten çıkacağı için ben de aynı bedele 3 günlük bir tur aldım. Vesileyle Ollantaytambo, Pisaq, Chinchero gibi mekanları da görmüş olacağım...

Cuzco - Peru

Su: Titicaca

2007-04-01T05:02:00.000+03:00

Yaklaşık bir ay kadar önce Natal'da veda ettiğim suya Titicaca Gölü'nde tekrar kavuştum. Bir İzmir'li olarak, deniz olsun göl olsun, uzun süre su görmezsem rahat edemiyorum. Nihayet, Titicaca Gölü gibi suyun en güzel örneklerinden birini gördüm de yüreğime su serpildi.
Titicaca Gölü, Peru ile Bolivya arasında yer alan ve 3820 m yüksekliğiyle dünyanın -üzerinde yolculuk yapılabilen- en yüksek gölü. La Paz'dan Bolivya tarafındaki Copacabana'ya (Rio'dakiyle ilgisi yok elbet) geldim. Rivayet odur ki, İnka medeniyeti, Copacabana açıklarındaki Isla del Sol (Güneş Adası) üzerinde bulunan bir büyükçe kayadan türemiş. Bu kayanın pumaya benzediği söyleniyor. Nitekim, Titicaca yerel Aymara dilinde "Puma Kayası" manasına geliyor. Ancak, ben kayayı kayadan başka bir şeye benzetemediğim için resmini yayınlamıyorum.
Peru tarafındaki Puno'da ise insan yapımı yüzen adalar meşhur. Yüzyıllar önce sazları ve köklerini birleştirip üzerlerinde yaşamaya başlayan yerlilerin asıl gayesi besine yani balığa daha yakın olmakmış, ama görünen o ki asıl gaye artık turizm olmuş çıkmış. Turist teknesi gelince eller kollar sallanıyor, hediyelik standları açılıyor, el kadar çocuklar İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca ve tabii ki İbranice şarkılar okuyup turist abi ve ablalarının sempatisini kazanıyor, böylelikle ekmek parası çıkarılıyor. Ama ben yine de kendilerini buz gibi havada su üzerinde yaşamaktan daha mantıklı uğraşlara davet ediyorum.
9 ay boyunca soğuk yer görmeden yurda dönme planlarım burada çaktı. Hava buz gibi. Gündüz 10ºC, gece sıfırın altına iniyor. Her 200 m'de hava sıcaklığının 1ºC düştüğünü düşünürsek (bkz. ilkokul 3.sınıf fen bilgisi) deniz seviyesinin 19ºC altında gidiyoruz ki bu da gayet normal. Ama bu ilmi açıklama, tabii ki bedeni ısıtmıyor, sıkıntıyı gidermiyor. Komik şapkaların erkek versiyonundan aldım, ama o da kar etmedi. Üşütüp hasta olmazsam, gezinin en nadide noktalarından biri olana Macchu Picchu'yu görmek üzere Cusco'ya doğru yola çıkıyorum.

Puno - Peru

La Paz ve dolayları

2007-03-30T02:55:00.000+03:00

La Paz'ın enteresan bir coğrafyası var. Kayalık koca dağların arasındaki bir çukura kurulmuş, çanak gibi bir yer. Çukur demem yanıltmasın, rakım 3660 m. Dolayısıyla, şehri çevreleyen ve daha çok gecekonduları barındıran dağlar 4000 m'nin üzerinde bulunuyor. Nitekim, La Paz dünyanın en yüksek başkenti. Resmi başkent güneydeki Sucre olsa da nedendir bilinmez (daha doğrusu nedenini ben öğrenemedim) büyükelçilikler, resmi kurumlar gelip La Paz'a yerleşmişler. Böylelikle, şehir de facto biçimde başkent olmuş çıkmış.
La Paz tipik bir büyük şehir. Takım elbiseli iş adamları hızlı adımlarla işyerlerine gidiyor, üniversite gençliği sinema önünde hangi filme gideceklerini tartışıyor, ufaklıklar annelerini yalvar yakar Burger King'e sürüklüyor, trafik zar zor ilerliyor, vb... Şehrin öyle aman aman vurucu bir noktası yok, ama yine de kendisini sevdirmesini biliyor. Özellikle, San Francisco Kilisesi ve çevresi komik şapkalı şişman teyzeleriyle, ucuz DVD'ci ve CD'cileriyle, lezzetli salteñacılarıyla (empanadanın Bolivya usulü), tüm dünyadan gelmiş gezginleriyle capcanlı bir bölge.
Fiyatlar inanılmaz derecede ucuz. Birkaç örnek: a) Aile lokantasında set öğle yemeği (Etli sebze çorbası, salata, pilav üstü köfte, buralarda pek sevilen - ellerden düşmeyen meyveli jöle) = 8 Bolivianos = 1.4 YTL - b) Alsancak benzeri bir alanda gayet nezih bir kafede cappucino = 4 Bolivianos = 0.7 YTL - c) TV'li, banyolu, tertemiz 3 yıldızlı otel = 40 Bolivianos = 7 YTL ... Fiyatlar böyle olunca, doğal olarak ucuzsever İsrailliler derhal kolonize olmuşlar, o sevimli (!) dilleriyle kendi aralarında şakıyıp duruyorlar. (Artık ömür boyu İbranice duymasam da olur. Doydum, yetti, yetmekten öte bezdirdi.)
2 gün etrafı kolaçan edip Peru vizemi de hallettikten sonra buraların en ekstrem olayına imza attım: Ölüm Yolu! Yungas Bölgesi'ndeki Coroico'yu La Paz'a bağlayan bu yol dünyanın en tehlikeli yolu olarak geçiyor. Yeni açılan otoyol öncesi tüm araçlar buradan geçiyormuş. Yolun darlığı ve zeminin berbatlığı sayesinde yılda yaklaşık 100-200 kişi burada hayatını yitiriyormuş. Mevzu kısaca şu: 4700 rakıma kadar minibüsle çıkılıyor, dağ bisikletlerine atlanıyor, yeni açılan otoyoldan kamyonların uyarı klaksonları eşliğinde saat 50 km/h hızla aşağı iniliyor, yağmur ve yoğun sis altında patika yola dalınıyor, hız kesilmiyor, çamura bata çıka ilerleniliyor, sis dağılınca ve yağmur kesilince sol taraftaki uçurumun 90º ve 300 m olduğu farkedilip ürperiliyor, ama asla vazgeçilmiyor, geçtiğimiz yıllarda aşağı uçarak vefat edenlerin anısına dikilen haçlar arasında devam ediliyor ve mutlu sona ulaşılıyor. Sonuç: 4 saatte bisikletle 67 km yol katediş, 4700 m'den 1100 m'ye iniş, hafızalarda kalan adrenalin yüklü dakikalar ve nefis manzaralar...
Güzel, ucuz, sevimli ülke Bolivya'daki son durağım Copacabana'ya geldim. Şimdi Titicaca Gölü kenarından günbatımını izlemeye gidiyorum, müsaadenizle...

Copacabana (Titicaca Golu) - Bolivya

Tuz ve toz içinde: Bolivya

2007-03-24T03:16:00.000+02:00

Atacama Çölü'nü tanıma pahasına burun, dudak ne varsa kurutup çatlattıktan sonra Şili'den ayrılıp Bolivya'ya doğru yola koyuldum. Yol denen mefhum bu bölgede henüz bir lüks olarak algılandığı için Uyuni'ye ancak 4x4 ciple gidilebiliyor. İtalyan bir çift (Fernando ve Chiara) ve Sloven iki kızla (Maja ve Nina) beraber 3 gün toz toprağın içinde yol aldıktan sonra Uyuni'ye vardık.
Bol miktarda toz yuttuk ama değdi. Ne yalan söyleyeyim, Bolivya'nın böylesine engin doğal güzelliklere sahip olduğundan bihaberdim. Bu yolculuğu, seyahatimin altı çizilecek bölümlerinden biri olarak not ediyorum. Şili tarafındakilerden altta kalmayacak gayzerleriyle, peribacası misali abuk şekilli kayalarıyla, pembe flamingoların cirit attığı gölleriyle, yol boyunca eksik olmayan lama sürüleriyle ve tabii ki dünyanın en büyük tuz gölü Salar de Uyuni'siyle unutulmaz bir yolculuktu.
Salar de Uyuni 10,500 km²'lik alanı ile dünyanın en büyük tuz gölü. (Mukayese: Van Gölü'nün 3 katı) Su yüksekliği en fazla 5-10 cm olduğu için ciple üzerinde rahatça gidilebiliyor. Böylelikle, insan kendini sonsuz bir beyazlığın içinde uçuyormuş gibi hissediyor. Diğer insanları bilmem, ama şahsen ben öyle hissettim. Gölün ortasındaki bol kaktüslü ada ve safi tuzdan yapılmış otel, yolculuğu çeşitlendiriyor, şenlendiriyor.
Cip görünümlü bir minibüsle yol görünümlü bir patikada ilerleyip yine tozun toprağın içinde Uyuni'den Tupiza'ya vardım. Bu sefer yol arkadaşlarım komik şapkalı Bolivya'lı teyzeler ve yol boyunca karşımda uyuklayıp duran Bolivya'lı "dayı"lardı. Molada inip beraberce Bolivya usulü kahvaltımızı yaptık. (Haşlanmış büyük taneli mısır öbeği üzerine kavrulmuş lama eti + Coca çayı : Ederi = 80 YKr)
Tupiza'nın nesi meşhur diye sorulursa, Butch Cassidy'si ve Sundance Kid'i derim. Bu iki Amerika'lı soyguncu, ABD'den başlattıkları kaçma+soyma eylemini buralara kadar sürdürmüş, ama sonunda yakınlardaki San Vincente köyünde vurulmuşlar. Raindrops Keep Falling On My Head adlı güzide şarkıyı barındıran filmi ünlüdür. Ne var ki, San Vincente'ye araç bulup gidemeyince kendilerinin vurulduğu mekanı ve mezarlarını göremedim. Böylelikle, "Nasip değilmiş" bölümüne bir çentik daha atmış oldum. Ben de daha çok zıpır İngiliz gençler için planlanan, dolayısıyla yaşını başını almış Türkler'i fena halde zorlayan "triatlon" isimli, bisikletle dağa tırmanma + zaptedilemeyen bir atla güneşin alnında dolaşma + ciple çevre mekanlarda gezme (toz toprak forever!) + yetmezmiş gibi ciple dağın tepesine çıkma ve sonrasında bisikletle fren yapa yapa uçurum kenarından aşağıya inme konseptli aktiviteye katıldım. (Farkındayım, dört oldu ama sanırım iki bisiklet aktivitesi bire sayılıyor.)
Atraksiyon sonrası 2 günde kendime geldikten sonra yarın başkent La Paz'a doğru yola çıkıyorum. Aylık toz-toprak istihkakımı doldurmamdan dolayı bu sefer treni tercih edeceğim...

Tupiza - Bolivya

Çöl

2007-03-18T03:50:00.000+02:00

Atacama Çölü'nde, dünyanın en kurak yerindeyim. Bölgedeki yegane yerleşim alanı San Pedro de Atacama'nın yağış ortalaması 20 mm/yıl. Az batıdaki bir bölgeye 50 yıldır yağmur yağmamış. (Mukayese gerekirse, İzmir'den ayrılmamdan önce, göğün delindiği 28 Eylul 2006 günü şehre 145 mm/gün yağış düşmüştü. Muson alan yerlere 1000 mm/gün’e yakin yağış düştüğü biliniyor. Bombay-28.07.2005-944 mm/gün) Hava da doğal olarak inanılmaz derecede kuru. Eller, dudaklar nemlenmek bilmiyor. Bu da yetmezmiş gibi 2500 m'lik yükseklik nefes almayı daha da güçleştiriyor. Salta'dan gelirken, otobüsün 5000 m'ye çıktığı anda boğulacak gibi olduğumu itiraf etmeliyim. Bu gündüz karabasanını ekarte etmek için uzun uzun nefes almak bile pek işe yaramıyor.
San Pedro, daha önce madencilerin uğradığı bir köyken, çölün popüler olmasıyla turistik bir hal almış. Şu an kasabanın tümü turizmle geçiniyor. Ancak, "çöldesin, bunu bulduğunu şükret" mentalitesi çerçevesinde fiyatlar da almış başını yürümüş. Buna bir diyeceğim yok. Ancak, restoranların siestaya girip akşam 6'ya kadar kapalı olması, garsonların binbir naz ile servis yapması oldukça can sıkıcı. Bir taş atma, kol yorma hadisesi mevzubahis değilken, turistler sayesinde paraya para denmezken; bu ne densizliktir, bu ne tok satıcılıktır... Tabii her şeyin bir çözümü var. Ana caddenin birkaç sokak paraleline gidildiğinde, yerel halkın gittiği ucuz, sürekli açık, yerel yemeklerin afiyetle yeneceği lokantaları bulmak mümkün. Her yerde olduğu gibi, bu kural burada da geçerli...
Günlük turlarla, yakınlardaki Ay Vadisi'ne (Valle de la Luna) ve Tatio Gayzerleri'ne gittim. Ay ve komşusu Mars Vadisi garip kaya formasyonlarıyla gerçekten de dünya dışı bir görüntü sunuyor. Gündoğumunu (yine!) seyretmek uğruna sabahın 3.30'unda kalktığım Tatio Gayzerleri ise diğer tüm olumsuzlukları bir kerede sildi attı, iyi ki buraya gelmişim dedirtti. Topu topu 500 m aşağıdaki magmanın kaynattığı sular adımbaşı bir delikten fışkırıyor, devasa boyutlardaki buhar bulutları havaya karışıp gidiyor.
Dünyanın en büyük tuz gölü Salar de Uyuni'yi görmek için yarın Bolivya'ya doğru yola çıkıyorum...

San Pedro de Atacama - Şili

Kurak ellerde: Salta

2007-03-16T00:21:00.000+02:00

Iguazu'dan direkt Salta'ya yer bulamayınca Resistencia'ya kadar gidip oradan aktarma yapmaya karar verdim. Bilet bulamayisimi haftasonu olmasina baglamistim; ancak Bati Şeria ve Gazze Şeridi'nden sonra bu otubusun de Israilliler tarafindan isgal edildigini gorunce sebebi anladim.
Resistencia'nın meali "Direniş" olsa da şehrin hiç öyle anarşik bir tarafı yok, gayet halim selim bir kent. Sanırım Pazar günü olmasının da etkisiyle sokaklarda in cin top atmaktaydı. Sakin sessiz akşamki Salta otobüsünü bekledim.
Salta şehri, Arjantin'in kuzeyinde yer alıyor. Birbirini dik kesen paralel caddelerden oluşmuş. Ancak, şehir sanki günümüzde değil de 30 sene öncesinde yaşıyormuş gibi. Arabalar 70 model, evler eski... Antik bir havası var buranın.
Bolivya'ya yaklaştıkça çehreler esmerleşti ve yerlileşti. Nitekim, doğa da kuraklaştı. Ortam, çöl havasına büründü. Günlük turlarla şehir dışına çıkıp garip şekilli kızıl kayaları ve kaktüsleri görmek mümkün. Ben de Cafayate'ye günübirlik bir tur aldım ve kızıl kaya oluşumlarına bolca doydum. Turda ilk defa bir Yunan'a rastladım. Nikolas Atina'da oturuyor ama üniversiteyi Midilli'de okumuş. Hemen kaynaştık, Türkçe-Yunanca ortak kelimeleri bulmaya çalışıp eğleştik...
4000 m'ye kadar çıkan, oksijen yetmezliğine karşın koltuklarının üzerindeki maske bulunan "Bulutlara giden tren" şu an maalesef kullanımda olmadığı için binmek nasip olmadı.
Kuraklığın dozunu arttırmak amacıyla yönümü Şili'ye, Atacama Çölü'ne çeviriyorum.

San Pedro de Atacama - Şili

Yol filmleri

2007-03-15T23:50:00.000+02:00

Ben filmleri çok severim. Nedenini anlamak güç değil, yol filmlerini daha da çok severim. Beğendiğim birkaç yol filmini sizle paylaşmak isterim...
1. Paris, Texas (1984) : Nastassia Kinski'nin güzeller güzeli olduğu zamandan kalma annelik, babalık ve kardeşlik üzerine harika bir film. Barriloche'de odamda boğazım düğümlene düğümlene izlemiştim...
2. Planes, Trains & Automobiles (1987) : Steve Martin bütün yolların kar sebebiyle kapanmış oldugu bir şükran günü arifesinde evine dönmeye çalışır. Ancak, yol arkadaşı John Candy ortalığı birbirine katar. Yol filmlerinin en komiği...
3. Thelma & Louise (1991) : Susan Sarandon ve oyunculuğunu hep beğendiğim Geena Davis'in buram buram feminizm kokan yol filmi. Uzun yıllar önce seyretmiştim, ancak darbe üstüne darbe vurduğunu bügün gibi hatırlarım...
4. Y Tu Mamá También - And Your Mother, Too (2001) : Bu Meksika yapimi İspanyolca yol filmini, Arjantin'in Resistencia Garajı'nda seyrettiğimden midir bilinmez, ayri sevdim. Bir de sonlara doğru kritik bir anda giren Marco Antonio Solis'in "Si No Te Hubieras Ido" şarkısı var ki yürek dağlıyor, can yakıyor.
5. Diarios de Motocicleta - Motorcycle Diaries (2004) : Che'nin toy bir delikanlıyken aşağı yukarı şu an benim takip ettiğim güzergahta yaptığı ve siyasi fikirlerinin filizlendiği yolculuğu anlatan film. Eğlendirirken öğretiyor, izlenmeli...
6. Sideways (2004) : İki arkadaşın California'da yaptıkları kısa yolculukta yaşadıkları. Çok sade, çok naifti...
7. Little Miss Sunshine (2006) : Bunu da Yeni Zellanda'dan Şili'ye uçarken izlemiştim. Hiç bilgim olmadan oylesine seyrettiğim bu film oylesine mutlu etmisti ki beni, jetlag filan hepsine derman olmuştu. Sıradan gibi görünen, ancak her bireyi maksimumda çatlak olan bir Amerikan ailesinin yol macerası.
Her biri ayrı lezzette olan bu filmlere denk gelirseniz, kaçırmayın derim.

San Pedro de Atacama - Sili

Ordem e Progresso: Brasilia

2007-03-10T22:59:00.001+02:00

Brasilia gördüğüm en absürd mimarili şehir. Kesinlikle...
Brezilya bayrağının üzerinde "Ordem e Progresso" yazar. Brezilya'nın mottosu olan bu iki kelime "Düzen ve Kalkınma" (Order and Progress) anlamına geliyor. Özellikle 1900'lerde kalkınma kısmına iyice takılan yönetimler garip hareketlerde bulunmuşlar. Brasilia'nın kurulması bunların en enteresanı.
Daha önceki başkent Rio imiş. Brasilia'nın şu anda bulunduğu alan bomboş bir araziyken, dönemin başkanı Kubitschek fantastik bir "kalkınma" kararı alıp buraya yepyeni bir başkent kurmaya karar veriyor. Şehir, Niemeyer adlı mimarın önderliğinde 4 sene içerisinde tamamlanıyor ve 1960 yılında kullanıma açılıyor!
Şehrin şekli uçak biçiminde. Gövde bölgesi boydan boya park şeklinde yapılmış. Baş kısmında her biri "Biz 1960 model modern sanat örnekleriyiz" şeklinde bağıran fütüristik şekilli devlet binaları ve bir adet katedral bulunuyor. Kokpit bölgesinde ise en önemli kurumlar bulunuyor: Parlamento, başkanlık sarayı ve anayasa mahkemesi.
Planlı şekilde yapıldığı için binalar arası açık tutulmuş ama ayar biraz kaçmış. İki bina arasına yalnızca bir park değil, göller dağlar girebiliyor! Dolayısıyla, şehri yürüyerek gezmek ölümcül bir hal alıyor.
Geçmişi ve dolayısıyla ruhu da olmayan bu şehirde semt ve sokak ismi de yok. Bunun yerine kısaltmalar kullanılmış. SCLRN (Setor Comercial Local Residencial Norte = Kuzey Kanat Yerel Konut Bölgesi), SMHS (Setor Medico Hospitalar Sul = Güney Kanat Hastane Bölgesi) gibi. Bu durum, şehrin Uzay Üssü Alfa'lığını daha da perçinliyor.
Başkente boş sayfasızlıktan can çekişen pasaportumu yenilemek amacıyla gelmiştim. Büyükelçilik yetkilimiz Ömer Bey -sağolsun- kısa sürede pasaportumu yeniledi. Bundan böyle, yeni boş pasaportumla gönlümce istediğim ülkeye girip çıkabileceğim...

Puerto Iguazu - Arjantin

Şelaleler şelalesi Iguazu

2007-03-10T21:52:00.003+02:00

Brezilya-Arjantin arasındaki güzeller güzeli Iguazu Şelalesi'ndeydim son 2 gün...
Şelaleyi her iki ülke tarafından da görmek mümkün. Aslında bir şelaleden bahsetmek yanlış olur. Burası bir şelaleler silsilesi.
Hangi tarafın daha güzel olduğu konusunda süregelen gereksiz bir tartışma var. Oldum olası, bu tip mukayeselerden hoşlanmamışımdır. Nitekim, iki tarafından da kendine has güzellikleri var. Bu güzellikleri ayrı ayrı yaşamak varken neden birisini öne çıkarıp öyle ya da böyle diğerini kötülemiş olalım ki...
İlk gün Brezilya, ikinci gün Arjantin tarafını gezdim. Şelalelerin çoğu Arjantin tarafından dökülüyor. Dolayısıyla, Brezilya kanadı karşı taraftan çok daha panoramik bir görüntü sunuyor. Arjantin tarafında ise çağlayanın neredeyse içine kadar giriyorsunuz. Oldukça ıslak bir deneyim oluyor haliyle. "Yeteri kadar ıslanmadım" diye hayıflananlar için ise botla dipten yaklaşıp bizzat suyun altına girme konseptli bot turları var. Gayet eğlenceli ve sıcak havada serinletici bir atraksiyon...
En haşmetli çağlayan Garganta del Diablo. Sesi yeri göğü inletiyor.
Su bazlı güzelliklerin yanında, Milli Park içindeki kelebekler ve coati isimli sevimli garip yaratıklar geziyi daha da eğlenceli hale getiriyor. Coatiler sevimli, ancak girişe "Do not touch coatis. They can and will bite - Coatilere dokunmayın. Isırabilirler ve ısıracaklardır" gibi bir uyarı konmuş. Fazla bulaşmamakta fayda var.
Gezimin önemli noktalardan biri olan Iguazu'yu da görmüş olmanın verdiği mutlulukla şimdi yönümü Bolivya'ya doğru çeviriyorum ve bu akşam yine 30 saat sürecek bir yolculukla Kuzey Arjantin'deki Salta'ya doğru yola çıkıyorum...

Puerto Iguazu - Arjantin

Plaj, Filmler & Gezginler

2007-03-07T00:43:00.001+02:00

Ekvator'a yaklaşıp plaj, kumsal, sıcak hava gibi nimetlerin dozunu arttırınca bünyemde iyiden iyiye gevşeme, rahatlama gibi durumlar hasıl oldu. Buna paralel olarak da yazma sıklığım doğaldır ki azaldı. Atlantik kıyılarında 3 m'lik dalgalarla boğuşan, plajda biraz rötarlı da olsa Angels and Demons'ını heyecan içerisinde okuyan, çeşit çeşit yiyecek ve içecek satan seyyar satıcıları zengin eden tembel ama mutlu bir insan idim geçen hafta...
Recife'den çok fazla haz etmedim. Yakınlarındaki Porto de Galinhas hoş bir kumsal olsa da, olmasa da olur bir yer. Olinda planı ise sağanak yağmur bastırınca güme gitti. Biz de (2 İngiliz, 2 İsrailli, 1 ABD'li, 1 Alman ve ben) buralarda mantar ötesi bir yayılma göstermiş alışveriş merkezlerinden birine gidip film izlemeye karar verdik ve Clint Eastwood'un Flags of Our Fathers'ını izledik.
Bu film, Bombay’da film öncesi saloncak ayağa kalkarak Hindistan Milli Marşı’nı söyledikten sonra izlediğimiz, o zamanlar tüm Hindistan’ı kasıp kavuran Don ve Sydney’deki James Bond – Casino Royale’den sonra, yolculuk esnasında sinemada seyrettiğim 3. film oldu. Don, (Don Carleone gibi) mafya filmi mi, komedi mi, müzikal mi ne idüğü belli olmayan, facia bir filmdi. Casino Royale ise –seyretmişsinizdir- sarışın James Bond’un hiç de zorlanmadan oynadığı iyice bir James Bond filmiydi.
Bu film ise, 2. Dünya Savaşı sırasında yaşanan bir olaydan yola çıkıp sözüm ona kahramanlık müessesesini sorguluyor. Ama, bu kisve altında bildiğimiz tarzdan biraz farklı olsa da yine ABD propagandası yapmaktan geri kalmıyor. Filmden sonra yeni yetme İsrailliler, filmden yola çıkarak ABD’li arkadaşın (John) üzerine gittiler. John ne kadar tartışmak istemediğini, bir ABD fanatiği olmadığını ima etmeye çalışsa da hafif şiddetli saldırı uzun süre sürdü.
İsrailliler bir alem... Açık ara en fazla gezen millet. Kız-erkek tüm İsrailliler için zorunlu olan 3 senelik askerlik hizmetini bitiren -gördüğüm kadarıyla- her İsrailli birkaç ay çalışıp para kazandıktan sonra G. Amerika’ya geliyor. Görünen o ki, bu default (zorunlu) bir davranış olmuş, ülkede kalana kötü gözle bakıyorlar. Onarlı öbekler halinde dolaşıyorlar. Genel olarak diğer gezginlerle ilişki kuramıyorlar ya da kurmak istemiyorlar. Gerçi, genelde gerçekten hiç de sevilmiyorlar. İsrailli turistlere sempatik görünmek için yerel turizm ofisleri tarafından konulan “Tel Aviv buradan 11000 km :) ”, “Şehrimize Şalom” gibi sevimlilik tabelalarının yanında sonradan karalanmış “İsrail - Katiller”, “Hepsini öldür!” gibi pek de sevgi öğesi içermeyen ibareler eksik olmuyor. Para hesapları inanılmaz boyutlarda. 1 kuruşun bile pazarlığını yapmaya çalışıyorlar. Hükümetlerinin acımasız politikasının yanında, bu cimrilikleri ve asosyallikleri de eklenince genelde kabul görmüyorlar, kendi içlerine kapanık öbekler biçiminde dolanıp duruyorlar.
İkinci sırada İngilizler var. Gençliklerinin de verdiği heyecanla her saatte bağırmakta, ortamda yalnız kendileri varmış gibi davranmakta, ulu orta yerlerde çıplak gezmekte (erkekleri) herhangi bir sakınca görmüyorlar. Bu durum, zaman zaman can sıkıcı olabiliyor. Diğer Anglosaksonlar (İrlanda, Avustralya, Y. Zellanda) göreceli daha sakin ve uyumlu.
Hollandalı, Belçikalı ve Alman gezginler ummadığım şekilde inanılmaz arkadaş canlısı ve sempatik çıkıyor. Derhal sıcak sohbetler kurulabiliyor. İsrailliler ve İngilizlere göre yola çıkanlar genelde daha büyük oluyorlar. Belki de akranlık sebebiyle daha rahat anlaşıyoruz, bilemiyorum...
İtalyan ve İspanyolların sayısı az olsa da Akdeniz kanının uyuşması sebebiyle en iyi onlarla anlaşıyorum.
Türk olduğumu söyleyince -net olarak dile getirilmese, yalnızca hissetsem de- en yoğun şaşırma ve memnuniyetsizlik İskandinavyalılar tarafından sarf edildi. Yapıcı şekilde tartışmak isteyenlerle ülkemizin politik durumunu açıklamaya çalışıyorum. Sevindiricidir ki, tartışma genelde “Biz bu tarafını bilmiyorduk, bundan böyle farklı gözle bakacağız” yaklaşımlarıyla sonlanıyor. Yapıcı olmak istemeyenler ise uzak kalmayı tercih ediyorlar. Bu durum da benim pek umur sınırlarım içerisine girmiyor.
Japonların gençleri çok fazla gezmiyor. Gezenler de genelde grup halinde geziyorlar. Her daim sevimliler...
Enteresan şekilde, çok çok az ABD’li (ve Kanada’lı) gezgin var. Gelirlerine ve nüfuslarına baktığınızda ilk sırada onlar olmalıydılar ama neredeyse hiç yoklar. ABD’li arkadaşların belirttiklerine göre, genelde Avrupa’yı gezmeyi hatta belli bir süre orada yaşamayı tercih ediyorlarmış.
Bu gezginlerle gezdiğim yerlere geri dönecek olursak... Recife’den sonra Natal’a geldim. Natal harika! Bütün sahil yüzlerce kilometre olmak üzere kesintisiz kumsal. Dalgalar inanılmaz, surf için birebir. Capirinha, şişte et ve karidesle ortam daha da şenleniyor. Brezilya genelde pahalı bir ülke ama bu plaj abur cuburu gayet ucuz. (Capirinha: 2 YTL, Şişte karides: 1.5 YTL) Natal’ın denizin ortasına yapılan enteresan ve hoş bir kalesi var. Bunun yanısıra, 4x4’lerle 60-70º eğimli kum tepelerden son sürat inmek, yokuşlarda spin atıp yüreği ağza getirmek, ipten kaymak suretiyle göle kendini bırakmak (aerobunda), kum yükseltisinden küçük bir tahta parçasıyla kayarak aşağıdaki göletin içine düşmek (skibunda) gibi adrenalin odaklı aktiviteleri içeren buggy tourlar buranın popüler eğlencelerinden.
Şimdi Brezilya’nın başkenti Brasilia’dayım. Hayatımda gördüğüm en absürd mimarili şehir burası. Yarin buradan Iguazu Selaleri'ne dogru yola cikiyorum...

Brasilia - Brezilya

Afro-dostlarla beraber: Salvador

2007-02-28T07:04:00.002+02:00

Rio'dan sonra 3 gün Salvador'da kaldım. El Salvador ya da San Salvador'la karıştırılmasın. Bu Salvador, başka Salvador...
Salvador, Sao Paolo ve Rio'dan sonra Brezilya'nın en büyük 3. şehri. Afro-Brezilya kültürünün en önemli yeri. Şehirdeki bütün yerel halk, farklı tonlarda olmak üzere zenci. Zamanında Portekizliler'in Afrika'dan köle olarak getirdikleri zenciler asimile olmamışlar, kendi kültürlerini sürdürmüşler. Şehir, Brezilya'dan çok Jamaika'daymış izlenimi veriyor.
Şehrin turistik kısmı Pelourinho'da kaldım. Düzgün, nezih bir yer. Buradaki zenciler derhal kaynaşılabilinen, dost canlısı, sıcak insanlar. Bol miktarda vurmalı çalgı eşliğinde dans edip eğleniyorlar. Bu dansların en enteresanı capoeira... Döner tekmeyle karşıdakinin ağzını burnunu dağıtmaya yeltenip son anda vazgeçme, havada uçarak dizi rakibin çenesinde patlatır gibi yapıp patlatmama, çevikliği ve zindeliği ispat etmek amacıyla arka arkaya Nadia Comaneci benzeri 3.5 burgu, 2 saltolu perendeler atarak yerinde duramama üzerine kurulu bu enteresan dans Afrika'dan buraya taşınan kültürün bir parçası.
Şehrin her yerinde kilise var. Ancak, en çok dikkat çeken kilise, yeni Papa'nın da geçen sene yaptığı gezide ziyaret ettiği Bonfim Kilisesi. Burasının Eyüp Sultan'ı. Kilisenin içinde mucize fotoğrafları dolu. Kötürümdü, annesi burada kurdela bağladı, şimdi futbolcu oldu - çocukları olmuyordu, buraya geldiler, ikizleri oldu - gibisinden mucizeler arkadaki küçük odada ispat olarak sunuluyor. Müslüman halimle bağladığım 3 kurdelanın değerlendirmeye alınıp alınmadığını zamanla göreceğiz...
Bahia tarafındaki kumsallar ve şık deniz feneri de görülmeye değer yerler. Yolu buraya düşenlerin Praça do Reggae denen mekanda kendilerini bu sıcacık müziğe bırakıp yerel halkla kaynaşma sürecini hızlandırmalarını öneririm. Muhtemelen etraftaki yüzlerce zencinin yanında tek beyaz siz olacaksınız, ve onlarla unutulmaz bir siyahi gece yaşayacaksınız...
Salvador'dan sonra Recife'ye geldim. Buranın merkezinde çok fazla görülesi bir yer yok. Biz de ABD'li ve İsrailli arkadaşlarla geceleyin hostelimizin havuzunda yüzme, yakın bölgedeki plajlarda günü öldürme gibi faaliyetlerle zamanı değerlendirmeye çalışıyoruz. Yarın güzel sokaklarıyla ünlü Olinda'ya gitme niyetindeyiz.
Rio'dan ayrıldım ama güzel plajlarını unutmak mümkün değil. Copacabana için yapılan hareketli şarkıyı hepimiz duymuşuzdur. Şarkıcı kızın güzel sesiyle yürekleri dağlayan, diğer Rio kumsalı Ipanema'nın şarkısı için ise - buyrunuz:
The Girl From Ipanema

(NOT: Guney Amerika (Guney) rotasini sag taraftaki bilgi bolumune ekledim.)

Recife - Brezilya

Rio'dan izlenimler

2007-02-21T22:55:00.001+02:00

Karnaval ne değildir?
Karnaval, bol tüylü yarı çıplak bayanların sokaklarda bütün gün sağa sola el sallayarak dolaştığı bir organizasyon değildir. Rio Karnavalı deyince gözleri faltaşı gibi açılan, hormonal faaliyetlere ivme veren sevgili dostlara birkaç noktayı izah etmek isterim...
Karnaval şubat ya da mart ayının değişen zamanlarında, 4 gün sürecek şekilde bütün Brezilya'da kutlanan bir süreç. Bu zaman esnasında ülkenin bütün kentlerinde sabahlara kadar süren sokak eğlenceleri, konserler yeri göğü inletiyor. Günün her saatinde ve her meydanında eğlence eksik olmuyor. En popüler olanlar malumunuz Rio'daki ve Salvador'daki karnavallar.
Bizim yıllardır TV'de gördüğümüz "Rio Karnavalı şahane, işte çarpıcı görüntüler" manzaraları ise Rio'daki 65.000 kişilik Sambodromo'da karnavalın 2. ve 3. gecelerinde yapılan toplam 13 samba okulunun (ilk gun 6 - ikinci gun 7) yarıştığı bir yarışma/şenlikten ibaret. Bir anlamda, buzdağının görünen ve cilalanmış kısmı. Karnavalı yalnızca bu görüntülere sıkıştırmaya çalışmak karnavala yapılacak en büyük haksızlık olur. 23 Nisan'da, ezberlediği şiiri okul töreninde okumadan önce heyecandan ayılıp bayılan zavallı miniklerin, 2 ay boyunca yüzyıllık MAN belediye otobüsleriyle stad yollarında git-gel sersefil olmuş çilekeşlerin, pano gösterisi sırasında karşı taraftan izleyen annesine yerini belli etmek amacıyla öğretmenin fırça ihtimalini umursamadan Türk bayrağında yeşil kaldıran cesur yüreklerin maziye gömülüp unutulup gitmesi, akıllarda yalnızca zamanında Halit Kıvanç'ın sunduğu ve bilimum ülke çocuğunun hoplayıp zıpladığı gösterinin kalması gibi bir durum.

Sambodromo'daki bu gösteriye girmek ve ortalardan seyretmek istiyorsanız, "Kırk yılın sırtı bir defa Rio Karnavalı'na geliyoruz, neyse ne artık" diyen turistlerin cebini vakumlamak üzere 300-500 YTL'den satışa çıkarılmış biletlerden almanız gerekiyor. Zaten konaklama için normalin 5 katı para ödemekten ziyadesiyle sıkıntılı olan ben, daha fazla "neyse ne" diyemedim, kale arkası tadındaki daha ucuzca bölgeden biletimi aldım ve ikinci gün gösterisini izlemeye başladım. Her okulun şovu 1 saat 20 dakika sürüyor. Devasa boyutlarda hazırlanmış yürüyen büyük sahnelerin üzerinde kah ayçiçeği, kah zürafa, kah cep telefonu kılığına bürünmüş binlerce dansçı ve yarı çıplak bayan samba yapıp duruyor. Harika bir şölen! Normalde 1 dakika 20 saniye süren şarkıyı 60 defa tekrarlamak suretiyle 1 saat 20 dakikaya yayan şarkıcı 65.000 seyirciyi coşturuyor, seyirciler kesintisiz şekilde şarkıya eşlik ediyor; ama kimsenin şarkının aynı olduğuna aldırdığı yok. İzdihamsal kalabalıkta avuç kadar yer bulan derhal samba yapmaya başlıyor. İnat edip sonuna kadar izlemeye karar verdiğim gösteri 21.00'de başlayıp 06.30'da bitti! Gün doğarken binlerce kişi, çoluk çocuk hala dans ediyordu. Uykudan kafam sağa sola düşerken, yarı açık gözlerimle etrafı süzdüğümde yandaki tombul teyzenin saatin 06'sında yüksek tempo samba yaptığı görünce, "Allah, bu insanları eğlencesizlikle terbiye etmesin" diye düşündüm. Gösteri sonrasında sokaklara dökülen kalabalık, 07.30 itibariyle eğlenmeye, alkol tüketmeye devam ediyordu...
Tüylü çıplak bayanların yalnızca Sambodromo'daki bu özel gösteride olduğunu anlayan ve konunun herkes tarafından da bu şekilde anlaşılmasını arzu eden ben, arta kalan vakitlerde bu doğa harikası, capcanlı şehrin enfes görüntüler sunan tepelerini, plajlarını gezdim. Şehri Corcovado Tepesi'nden kutsayan Cristo Redentor (Koruyucu İsa) heykeli beklediğimden biraz küçük çıktı ama yine de mükemmel bir siluet oluşturuyor. Garip şekilli yarımada Pão de Açucar Tepesi de sahane bir yer. Copacabana ve Ipanema sahilleri her zaman canlı. Bu inanılmaz sıcakta serinlemek için birebir... Benim kaldığım Santa Tereza ve aşağısındaki Lapa bölgesi sabaha kadar süren gece hayatıyla şehrin en dinamik yerlerinden. Merkez - Centro'da da her akşam muhakkak bir eğlence var.
Rio hareketli, canlı, harika bir kent. Suç oranının yüksek olması gibi bir sıkıntısı olsa da muhakkak görülmesi gereken bir yer...

(NOT: Az once aciklanan sonuclara gore, sabah 5.30'da sahne alan son takim Beija-Flor yarismayi kazandi. Kendilerini tebrik ediyorum.)

Rio de Janeiro - Brezilya

Karnaval'dan izlenimler

2007-02-18T23:01:00.003+02:00

Karnaval nedir?
Dusunun ki Turkiye futbolda dunya sampiyonu olmus; BJK-FB-GS ayirmaksizin, futbol primitif spordur ben ilgilenmem diye burun kivirmaksizin tum Turkiye sokaklara inmisiz, deli gibi egleniyoruz, hepimiz dur durak bilmeden dans edebiliyoruz, yuksek sesli muzigi hepimiz cok seviyoruz ve bu is boyle 4 gun gece-gunduz suruyor, bana misin demiyoruz. Bizim gibi oynak bir halkin bile tasavvur etmekte zorlanacagi bir surec!
Sabah 9'da 37 derece sicak - %80 nem demeden toplanmis onbinlerce kisi el ele, omuz omuza, ten tene (dolayisiyla hissedilen sicaklik 60-70 derece oluyor) bagiriyor, dans ediyor, canhiras bir eglenme sureci akip gidiyor. Olay gece 04-05'e kadar suruyor. Birkac saat uyuyup aynen devam...
Karnavalda bir de Maracana'da mac seyretme firsatim oldu ki degmeyin keyfime. Devasa stadda elemeli kupa maclarinin sonuncusunda Rio derbisi Vasco - Fluminense macini izledik. 4-4 gibi bol gollu bir mac oldu.
Bugun fazla yazamiyorum. Malum karnavallik hali. Disarida hareket basladi. Copacabana'dan selamlar...

Rio de Janeiro - Brezilya

Karnaval

2007-02-16T16:45:00.002+02:00

Rio garajina varmis bulunuyorum. Hayirlisiyla bu aksam karnavala basliyoruz.

Karnaval - Rio de Janeiro - Brezilya

Kısa ve öz: Uruguay

2007-02-15T01:56:00.000+02:00

Buralara gelmeden evvel, çoğu ülke hakkında az çok ön bilgim vardı. Şili'nin darbesini, darbe yiyen Allende'sini, darbe yapan Pinochet'sini, darbeden kaçan yazarları Pablo Neruda'yı, eski Interli futbocusu Zamorano'yu, tenisçileri Rios'u biliyordum. Upuzun bir ülke olması enteresandı. Sonradan Avustralya Açık Tenis Turnuvası'nda Gonzales isimli yeni bir tenisçileri parladı.
Arjantin deyince akla binlerce şey gelebiliyor: Maradona ve bilimum futbolcu, Evita, Carlos Menem, askeri cunta, Che, Falkland Savaşı, vb...
Ya Uruguay denince ? Koca bir boşluk, sonsuz bir hiçlik! Buraya gelene dek benim Uruguay'la ilgili bildiğim tek şey 1930'da kendi ülkelerinde ve 1950'de Brezilya'da yapılan 2 adet dünya kupasını kazanmış olduğuydu. Hatta 50'de Maracana Stadı'nda 190.000 Brezilyalı'nın önünde Brezilya'yı 2-0 yenerek kazandıkları maçtan sonra 190.000 kişinin donup kalması, saatler boyu yerlerinden kalkmamaları, hatta 2 kişinin bu acıya dayanamayarak Maracana'nın tepesinden aşağıya atlamaları meşhurdur. Güzel jest ve mimikleriyle Halit Kıvanç anlatmıştı, kulakları çınlasın.
Cumartesi sabahı Buenos Aires'den Colonia del Sacramento'ya feribotla geçtim. Colonia evleri, doğup büyüdüğüm Urla'daki Rum evlerini andırıyor. Pastel renkli, tek katlı, güzel çiçeklerle süslenmiş evler ve arnavut kaldırımlı sokaklar sevimli bir kasaba çıkarmış ortaya. Uruguay'daki ilk yerleşim olması sebebiyle onlar için tarihi bir önemi de var. Etrafta ilk yerleşimden kalma yıkıntılar (16. yüzyıl) büyük bir gururla sunuluyor!
2 saatlik bir yolculukla Montevideo'ya geldim. Garajda bir sonraki durağım için bilet alırken baktım ki Türkçe aksanla İngilizce konuşan biri! Ve nihayet benim gibi gezen bir Türk'le karşılaştım. Şeref, bir seyahat acentası işletiyor. Kışın işler durulduğunda, karısını ve lisedeki kızını evde bırakıp birkaç aylığına bu tip yolculuklara çıkıyor. Şimdi de 2,5 aylığına G. Amerika'ya gelmiş. Belli bir süreliğine beraber devam edeceğiz.
Şeref'le cumartesi gecesi otele yerledikten sonra ana meydana gittik. Kısaca: Montevideo sallanıyor! Gece kronolojisi şu şekilde: 02.00 Restorana geliş - 02.30 Sipariş verme - 03.30 Akşam yemeği bitirme - 03.45 İki blok ötedeki adım atılacak yer olmayan sokağa varma - 04.00 Gece hayatına başlama... Montevideo şu ana kadar gördüğüm en renkli gece hayatına sahip yerlerden biri. 04.30'da ayrıldığımızda her yer hala tıklım tıklım doluydu, alkol duvarına çarpıp kafa gözü patlatmış gençler etrafta şuursuzca dolanıyordu... Yolu düşenlere: Caddenin ismi Bartolome Mitre.
-Ne geceydi ama- diyerek uyandığımızda ise sokağa çıkma yasağı olduğu görüntüsü veren sokaklarla karşılaştık. Pazar günü olması sebebiyle tüm dükkanlar kapalı, in cip top oynuyor. Yalnızca deniz kenarına yakın plajlarda hereket var. Bir de Mercado del Puerto'da. (Liman Pazarı) Dizi dizi ocakbaşları kurulmuş, yığınsal bazda hazırlanan etler afiyetle tüketiliyor. Sakatat türevi etler de pek moda.
Arjantin'de sevilen, ellerden düşmeyen "mate" burada saplantı ve hastalık boyutuna varmış. Karşıdan bir elinde baston diğer elinde mate zar zor yürüyen yaşlı teyze geçtikten sonra genç bir çift geliyor. Elele tutuşmuşlar, erkek boşta kalan kolunun altına termos yerleştirmiş, kız boşta kalan eliyle matesini çekiyor. Gözyaşartıcı bir mate romansı yaşanıyor. Bir bakıyorsunuz, arkadan hızla gelen adamın eli boş! Şaşırmamak elde değil. Ama, biliyorsunuz ki o da hızlı adımlarla evine ya da işine ulaşıp matesine kavuşacak, ona sarıldıktan sonra içme seansı başlayacak.
Dolayısıyla, Uruguay'ın neden adının sanının duyulmadığı anlaşıldı. Çünkü hepsi mate müptelası, gözleri başka bir şey görmüyor. Mateyi kenara koyduktan sonra muassır medeniyetler seviyesine ulaşmamaları için hiçbir sebep yok...
Kısa Uruguay gezisinden sonra Brezilya macerası başladı.

(UYARI: Resim aciklamalarinin Firefox Mozilla'da cikmadigi uyarisi geldi. Ben siteyi Internet Explorer 6'ya uygun sekilde tasarladim. En iyi performans icin IE6 kullaniniz.)

Florianópolis - Brezilya

Rio'ya yaklaşırken: Florianópolis

2007-02-15T01:44:00.003+02:00

Rio Karnavalı sürecini de içerecek Brezilya safhasına başladım sonunda...
Uruguay'da tek tük başlayan zenci, melez görüntüleri kuzeye gidip Brezilya'ya girince iyiden iyiye arttı. Etrafta en koyu zencisinden İskandinav sarışınına kadar her renkten insan görmek mümkün. Gerçekten her haliyle dünyanın en renkli ülkesi burası.
Florianópolis, Brezilya'nın Bodrum'u, Çeşme'si. Kısaca Floripa diyorlar. Büyücek bir ada üzerine konuçlanılmış. Adanın batı tarafı büyük şehir formatındayken, Atlantik tarafı boydan boya kumsallarla dolu. Genelde zengin zümrenin yaşadığı belli. Örneğin, bugün denize girdiğimiz yerin yanındaki plajda Ronaldinho'nun yazlığı varmış. Şehrin önemli bir özelliği de ünlü tenisçi Gustavo Kuerten'in buralı olması.
Dün gece buranın küçük çaplı karnavalına katıldık. 20x10 formunda dizilmiş davulcular ortalığı ayağa kaldıran bir ritmle tempo tutarken, rengarenk hanımlar ayaklarını saniyede 4-5 defa ileri geri adım atmak suretiyle sambanın ne zor bir dans olduğunu ispat ediyorlar. Davulcular kan ter içinde, şarkıyla eşlik eden halk trans halinde. Ortam cıvıl cıvıl. Burasının minimal karnavalı bile böyleyse Rio'yu tahayyül etmek mümkün değil. Şimdiden heyecan bürüdü yüreğimi. Bekle Rio, geliyorum...

Florianópolis - Brezilya

Havalar güzel: Buenos Aires

2007-02-10T03:31:00.000+02:00

Buenos Aires İspanyolca "Güzel Havalar" manasına geliyor. Bu nasıl isim demeden önce ismin geçmişine bakalım. Şehir 16. yüzyılda kurulduğunda, heyecanlı İspanyol kaptan ona Ciudad de la Santísima Trinidad y Puerto de Santa María de los Buenos Aires ismini veriyor. Yani, "En kutsal ruhun şehri ve güzel havalı (!) Meryem Ana'mızın limanı". Bereket, daha sonra aklıselim insanlar çıkıyor da ismi kısaltıyorlar. Geriye kalıyor: Buenos Aires!
Oldukça büyük bir kent. 40 milyonluk Arjantin'in 13 milyonu Buenos Aires'de yaşıyor. 19. yüzyıldan kalma yapılar sayesinde, Fransa veya İspanya'da bir kentte dolaşıyormuş gibi hissediyorsunuz.
Caddeler devasa. 8-10 şerit gayet sıradan bir genişlik. Hele merkezde bir 9 Temmuz Caddesi var ki hayali cihan değer. Cadde değil, bir caddeler kompleksi. 110 m genişliğinde. 2+7+7+2=18 şeritten oluşuyor. Bir yeşil ışıkta geçmek için koşar adım pozisyonunda olmak lazım. Bildiğimiz dairesel kavşak denen mefhum yok. Dolayısıyla, yayaya yeşil yandığında karşıdan gelen ve dönmek isteyen araçlar direkt yaya geçidindeki yayalara dalıyor. Yeşil yandı, etrafa bakınarak salına salına geçeyim derseniz: a- Yolun ortasına kırmızı yanabilir, 7 şerit araç bir anda üzerinize gelebilir. b- Dönüşte önceliğin yayaya verileceğinden bihaber araçlar arasında slalomlardan slalom beğenebilirsiniz. Bu tip slalom durumlarında, ataleti yüksek olup gerekli manevraları yapamayan şahısların sayısı çok olacak ki şehirde sürekli bir siren sesi yankılanıp duruyor.
Bazı öğeler her an her yerde: Tango, Futbol ve Maradona, Che Guevara, Mate.
Mate konusuna değinmeden edemeyeceğim. Bir cins çay. Süslü - içi tahtadan bir kabın içine konulmuş çayın üzerine sıcak su döküyorlar, süslü metal bir pipetle içip duruyorlar. Konu hastalık derecesinde. Üşenmeden evden mate kabını, pipetini, koca termosu ve çay poşetini getirmiş durakta matesini yudumlayarak (ya da pipetten çekerek) otobüs bekleyen bir kadını, ya da bir elde mate bir elde direksiyon yolda son sürat giden bir kamyon şöförünü görmek içten bile değil. Bizim otobüs durağına piknik tüpü, çaydanlık, ince belli bardak ve kırmızı-beyaz melamin çay tabağıyla gitmemize kanaatimce eşdeğer bu durum burada hiç yadırganmıyor. Bunca zahmete değecek bir içecek olduğunu da söylemek mümkün değil.
Florida Caddesi mağazaların ve restoranların yer aldığı şehrin en dinamik caddesi. Bunun haricinde, içinde Evita dahil birçok ünlünün yattığı büyüleyici güzellikteki Recoleta Mezarlığı, Recoleta semtinin kendisi, Tango'nun merkezi San Telmo ve güzel varoş Boca görülesi yerler.
Brezilya sonrası büyük ihtimalle buraya tekrar döneceğim. Boca Juniors maçını da o zamana bırakıyorum. Yarın buradan ayrılıp Uruguay'a geçiyorum. Şimdilik... Adios Amigos!

Buenos Aires - Arjantin

Patagonya ve düşündürdükleri

2007-02-05T15:35:00.000+02:00

Bu yazının uzun olacağını hissediyorum. 33 saatlik Calafate-Bariloche yolculuğunda, bölgede yaptığım günlük gezilerde kafamda bol miktarda düşünce oluştu. Korkarım, az sonra hepsi dile gelecek.
ilkin, şunu söylemek isterim: Ben, Arjantin'i seviyorum. Sıcakkanlı, güleryüzlü, içten, bize benzeyen insanını seviyorum. Gölüyle, dağıyla, buzuluyla zengin coğrafyasını seviyorum. Futbolunu seviyorum. İnsanının futbolu bu denli sevmesini seviyorum. Futbolda bu kadar iddialılarken, gidip bir de üstüne basketbolda dünya şampiyonu olmalarını seviyorum. -Lafı hiç gevelemeyeceğim- kızları çok güzel, kızlarını seviyorum. Lezzetli yemeklerini seviyorum. Özetle, bu ülke, çok güzel bir ülke...
Şili insanıyla Arjantin insanı arasında gözle görülür bir fark yok. Dili, dini, ırkı aynı olan insan grupları nasıl farklı olabilir ki? Kendileri her ne kadar farklı geçmişleri olduğunu, dolayısıyla farklı olduklarını iddia etseler de, kanımca, Şili ve Arjantin'i And Dağları'ndan başka ayıran bir şey yok. İki ülke arasında sınır sembolik olmaktan öteye gitmiyor. Bir ülkeden diğer ülkeye atlayıp duruyoruz. Son 2 hafta içerisinde pasaportuma 11 adet Şili ve Arjantin damgası vuruldu. "Vize tatbik edilemez" sayfaları dahil dolmak üzere olan ve can çekişen pasaportum hepten sıkıntı çeker oldu. Sağolsunlar, iki ülke de vize istemiyor da işimiz kolaylaşıyor. Biz, dilini anlamadığımız etmediğimiz, bize vize uygulama densizliğini gösteren menim yahşi Azerbaycan'ımı bile kardeş belledikten sonra, bu ülkelerin -biz farklıyız- demesi inandırıcılıktan uzak kalıyor.
İnsanın içtenliğine örnekler: 1- Arjantin'e ilk ayak basışım. Ushuaia Havaalanı. Taksiyle şehir merkezine indim. Şöför, para üstünü denkleştiremeyince hiç düşünmeden "Canın sağolsun arkadaşım, bu da bizden olsun"un ispanyolcasını söyleyerek uzaklaşıyordu ki koştum ardından. Zor zahmet tel numarası alındı, teşekkür edildi, sonra para ödendi. 2- Rio Gallegos'ta aktarma yaparken, hülyalar aleminde geziniyor olmalıyım ki Lonely Planet'imi seyahat acentasının ofisinde masada bırakıp çıkmışım. 300 km ötede Calafate'de durumu fark etmeme müteakip bol miktarda soğuk su tüketimim oldu. 5 gün sonra aynı şehirden aktarma yapınca, bir şans denemesi yapıp yüzlerce kişinin cirit attığı ofise gidip durumu anlattım. Kitabı dolapta saklamışlar. Sevinildi, kitaba sarınıldı, teşekkür edildi. 3- Dün akşam, yemek için gittiğim restoranda bir koşu lavaboya gittiğimde ca'nım fotoğraf makinemi masada unuttuğumu fark ettim. Olaydan 30 sn sonra masaya vardığımda baktım, makinenin yerinde yeller esmekte. Yutkundum. Sonradan anlaşıldı ki garson kız unutulduğu düşüncesiyle hemen sağlama almış. "Burada olduğunuzu fark etmedim, çok özür dilerim"in ispanyolcasına karşılık "Olur mu, ne kadar iyi yapmışsın"ın ingilizcesi söylendi, teşekkür edildi.
Lonely Planet'tan söz açılmışken, gezmeye niyetlenenlere rehber kitaplar konusundaki fikirlerimi aktarayım. LP en popüler seri. Ben de genelde LP kullanıyorum. Japonya'da Rough Guide aldım, ancak hiç memnun kalmadım. LP'den sonra Let's Go serisini öneririm. Avrupa kentlerine yapılacak kısa seyahatler için ise Eye Witness ve Türkçe'leştirilmiş hali (amblemi göz olan beyaz kapaklı, renkli sayfalı seri) daha makul olabilir. Turizm Bilgilendirme Servisleri'nin iyi olduğu gelişmiş ülkelerde kitaba çok da ihtiyaç duymadım. Avustralya ve Yeni Zellanda'da hiç kullanmadım desem, yeridir. Ancak, örneğin Hindistan'da kitabım olmasaydı muhtemelen hala beni kazıklamaya çalışan güruhtan kaçarak yol bulmaya çalışıyor olurdum. Tavsiyem, kitabın edinilmesi, ancak yalnızca zorda kalınca başvurulması. Aksi takdirde, herkes LP'ın çizdiği yoldan ilerleyip standardize edilmiş yolculuklar yaşıyor.
Patagonya'nın güzelliklerine gelince... Calafate'de ilk günümde yalnızca Arjantin'in ve G. Amerika'nın değil, belki de dünyanın en güzel mekanlarından Perito Moreno Buzulu'ndaydım. Ya Rabbi! Bu ne güzellik! İnanılası bir şey değil, burası derhal İnanç Dünyası'nın jeneriğine dahil edilmeli. 2 km eninde, 10 km uzunluğunda ve 60 m yüksekliğinde bir buz deryası. Basınçtan dolayı yer yer cam mavisi renge bürünüyor. Yaklaşık her 5-10 dakikada bir masif ölçülerde bir buz kütlesi, gökgürültüsü ve şimşek çakmasına benzer hayranlık uyandırıcı bir ses çıkarıp gölün içine gömülüyor. Benim de dahil olduğum turist grubu ise kameralarla, fotoğraf makineleriyle bu anları yakalamaya çalışıyor. Bu saniyelik olayı yakalayanlar seviniyor, yakalayamayanlar sonraki için nöbet pozisyonuna geçiyor. Sürekli yıkıldığına üzülmemeli. Nitekim, burası dünyanın büyüyen nadir buzullarından biri.

Perito Moreno Buzulu'nda guzel bir kirilma ani - Film (Miguel4 - Youtube)

Sonraki gün, 100 km ötedeki El Chalten'e gittim. Gayem güzeller güzeli Fitz Roy Dağı'nı görmekti. Trekking yolunun başında şöyle bir yazı: "Yolda pumalar vardır. Karşılaşırsanız şanslısınız! Olası bir tatsızlık yaşamamak için, kollarınızı kaldırın, yüksek sesle bağırın. Hayvan ürker, kaçar." Aklınızda bulunsun. Elleri açıp büyük görünüyoruz, sonra höykürüyoruz. Şanssızdım, puma göremedim! Ancak, puma görme olasılığından da düşük ihtimalli bir karşılaşma gerçekleşti. Dağ başında bir değil iki Türk gördüm! Billur Marmaris'li, Banu ise İstanbul'lu. Lafladık, memleket hasreti giderdik. Kendileriyle Buenos Aires'te bir daha görüşmeyi umut ediyorum. Düşük olasılıklı bu karşılaşmadan sonra, Himalayalar dahil yolculuğun en olumsuz hava koşullarında (Sıcaklık: 10 ºC - Rüzgar: 70 km/s - Yağış: Sağanak yağmur - Özet: Hasta olmak için birebir) tepedeki göle vardım. Ancak, Fujiyama'dan sonra Fitz Roy da bana güzel yüzünü göstermekten imtina etti. Yoğun sisten bir şey göremeden aşağı indim, Türk arkadaşlarımla sohbete daldım.
Son gün, günübirlik Şili'ye, Torres del Paine'ye gittim. Engin dağlar, göller, huzur verici bir doğa güzelliği. Buranın "W" denen trekking güzergahı oldukça popüler. Ancak, zaman kısıtlılığı ve biraz da üşengeçlik sonucunda günlük, otobüslü turu tercih ettim.
33 saatlik, ama, gerek ardı ardına koyulan filmler, gerekse pencereden izlenen manzara sayesinde hiç de sıkmayan yolculukla Bariloche'ye geldim. Burası, Göller Bölgesi ismi verilen başka bir doğa harikasının en büyük kenti. Göl kenarındaki güzel şehirden başlayan Küçük Tur (Circuito Chico) ve Büyük Tur (Circuito Grande) en çok tercih edilen günlük geziler. İrili ufaklı birçok göl var. En büyüğü Lago Nahuel Huapi. Ancak, benim favorim kuzeydeki Lago Traful.
Tahmin ettiğim üzere, uzun bir yazı oldu. Kafamda kurduğum ve burada yazamadığım birçok şeyi, yazmaktan yorulmamdan dolayı Türkiye'de yapılacak yüzyüze görüşmelere ve bundan sonraki yazılarıma bırakıyorum. Bir sonraki sefer, Buenos Aires'ten seslenmek üzere şimdilik... Adios Muchachos!

Bariloche - Arjantin

Keyif verici unsurlar

2007-01-31T03:12:00.000+02:00

1- Bob Marley:
Kendisini hep sevmişimdir. Her dinlenildiğinde adamı gevşetme özelliğine sahip, Jamaika'nın "duman"lı ortamından çıkan ve o dumanı bir şekilde içinde barındıran o güzel müziği dünyamıza armağan eden bu değerli zatı burada anmak istedim. Kamboçya sahillerinde, Avustralya kafelerinde şarkıları hep içimi ısıttı. En son, Ushuaia'da Che Potito Cafe'de konser DVD'sini gördükten ve coştuktan sonra seyahat sonunu beklemeden kendisine teşekkür etmeyi kendime bir borç bildim. O olmasa bu yolculuk bu kadar keyifli olmazdı. Artık, kendisini daha ayrı seviyorum. Sağol Bob, şahsım adına söz veriyorum: Kavgayı bırakmayacağım. Ve, ayrıca şerif yardımcısını senin vurmadığına da inanıyorum. Şerifi de nefsi müdafaa için vurmuşsun, e olur o kadar.
* Get up, stand up: stand up for your rights! Get up, stand up: don't give up the fight!
* I shot the sheriff. But I didn't shoot the deputy...
Get Up, Stand Up - Film

2- Dilime pelesenk olan şarkılar:
Bob Marley'nin haricinde şu şarkılar son birkaç aydır dilime yapıştı. Severek mırıldanıyorum.
a) Erkin Koray: Öyle Bir Geçer Zaman Ki
b) Banu Kırbağ: Unutulur
c) Paul Weller: You Do Something To Me
d) Culture Club: Do You Really Want To Hurt Me
Yabancı olanları bir yerlerde duymuş olabilirim. Ancak, Türkçe olanları son 5-6 senedir duymamış olduğuma eminim. Bilinçaltımın derinliklerinden neden ve niye çıktıkları bilinmez. Zaman, unutmak... Yaşlanmaya delalet herhalde.
-c- çok içli şarkı ama, dinleyip dinleyip hüzünleniyorum.

3- Dulce de Leche:
Bu nesne harika bir şey. Tekrar etmek ve haykırmak istiyorum. Bu nesne harikulade bir şey!!! Türk mutfaklarında yerini derhal almalı. Tahin-pekmez, kaymak arası bir lezzet. Buralarda çok popüler. Anladığım kadarıyla sütle şeker karıştırılıyor, sonra kaynatılıyor. Sütten karamel denilebilir. Muhakkak bulunmalı, yenilmeli.

4- Milanesa:
Bu da ayrı bir lezzet. Buraların fast-food'u. Dana etinin galetaya bulanmış hali, çok leziz. Yalnız boyutta bir sıkıntı var. Tam ekmeğin içine 20x10 cm boyutlarında et koyuluyor, yenmesi bekleniyor. En yakın zamanda "Bunu insan yiyecek" cümlesinin ve "Az" kelimesinin İspanyolca'sını öğrenmem lazım. "Az Milanesa çek" gibi...

El Calafate - Arjantin

Fin del Mundo

2007-01-29T05:48:00.000+02:00

(Dünyanın sonu)
Çocukluğumda bolca yaptığım atlas karıştırma seanslarında, gözüme takılan, isminin ahengiyle ve dünyanın çok ücra bir noktasında kalması sebebiyle beni oldum olası cezbeden bir yer vardı: Tierra del Fuego, Ateş Toprakları. Sevindiricidir ki, seyahatim sırasında burayı da görmek nasip oldu.
Ateş Toprakları'nın -yanlış anlaşılmasın- sıcakla pek alakası yok. Antartika'ya yalnızca 1000 km kadar uzaklıkta olan bir yerin sıcak olması da pek beklenmemeli zaten. Macellan, zamanında buralardan geçerken yerlilerin gece vakti tepelerde yaktıkları ateşleri görmüş, buna istinaden bölgeye Ateş Toprakları ismini vermiş...
Ushuaia (usu-aya diye okunuyor) Tierra del Fuego'nun en büyük kenti. 4.5 km farkla dünyanın en güneyindeki kent olma özelliğini yakındaki Şili'nin Puerto Williams kentine kaptırmış durumda. Her ne kadar bu kentler "en" güneyde olsalar da enlem olarak ancak Kopenhag ya da Belfast'ın simetriği durumundalar.
Şehirde 1982'de yapılan ve Arjantin'in net yenilgisiyle sonuçlanan Falkland Savaşı hala unutulmamış, Malvinas (Arjantinliler'in Falkland Adaları'nı anma hali) ismine birçok yerde rastlanıyor.
Antartida'ya (Arjantin'in Antartika'da hak iddia ettiği kısım - aynı yerler için Şili'nin de talebi var ama halihazırda inlerin ve cinlerin top attığı bu alanlar pahasına herhangi bir kavga gürültü durumuna girmeye gerek görmemişler, kardeş kardeş aynı anda hak iddia etme yoluna gitmişler) yapılan seferler Ushuaia'dan başlıyor. Seyahat acentalarında "Klasik Antartika: 3000 USD" şeklinde reklamlar gördüm. Klasik GAP ve Karadeniz turlarını biliyoruz, seviyoruz. Ama bir Antartika turu ne kadar klasik olabilir, orası enteresan.
Bir gün Tierra del Fuego Milli Parkı'nı ziyaret ettim. Diğer gün; penguen, deniz aslanı ve cormorant (penguene benzer uçabilen bir kuş) gibi bilimum soğuk iklim hayvanının yaşadığı alanlara gidip onlara sevgi, ilgi, alaka gösterdim. Guanako (lama benzeri bir hayvan) sürülerine selam ederek geçen 18 saatlik bir yolculuk sonrasında Patagonya'ya, El Calafate'ye varmış bulunuyorum...

El Calafate - Arjantin

Muammalar diyarı: Paskalya Adası

2007-01-24T07:22:00.000+02:00

Bağlı olduğu Şili'nin Valparaiso iline 3700 km, kendisine en yakın kara parçası olan Pitcairn Adası'na (o da 50 kişinin yaşadığı minicik bir ada) 1900 km uzaklıkta, dünyada olup "dünya"ya en uzak duran yer Paskalya Adası.
Bu adanın ana özelliği, bilindiği üzere, adanın çeşitli yerlerine dağılmış, kafadan ibaret heykeller. Moai denen bu kafasal heykeller "ahu" denen platformların üzerinde duruyor. 1000'e yakın maoi adanın dört bir tarafına dağılmış durumda. Ancak üzücüdür ki çoğu 9.5 (!) richter'lik 1960 Şili Depremi ile oluşan tsunami sonucunda burun üstü çakılmışlar. Ama, ayakta duran heykeller güzellikleriyle insanı hayran bırakmaya yetip de artıyor bile.
Alacakaranlık Kuşağı havası estiren soruları şöyle özetlemek mümkün:
a- Karbon 14 metodu ile MS 1000 yıllarında yapıldığı saptanan ve ortalama 10 ton çeken bu heykeller teknik imkanlar kısıtlıyken, safi beden gücüyle kilometrelerce nasıl taşındı?
b- Şimdi bile gitmesi bir dert olan bu alakasız adaya yüzyıllar öncesi koca bir kavim nasıl geldi?
c- 1722 yılında adayı bir paskalya günü keşfeden (bkz. ada ismi!) Hollandalı kaptan karşılaştığı yerel halkı aşırı derecede ilkel, cahil cühela olarak tanımlamış notlarında. Böylesine ilkel bir halk, bir de bunun 700 sene öncesinde o heykelleri nasıl yonttu da nasıl taşıdı, niye taşıdı, vb...
a'-Taşınma konusuna bir cevap bulmak mümkün. Gemileri bile karadan yürütmüş bir soydan gelen birisi olarak diğer turistlerin şaşkınlığına katılamıyorum maalesef. Nitekim, kafayı bu konuda yormuş Pavel Pavel isimli Çek bir zat benzer düzeneği kurmuş ve o günün şartlarında sözkonusu taşımanın mümkün olduğunu kanıtlamış.
b'-Rapa Nui yerlileri, Maoriler, Tahitililer, Hawaililer'le aynı kökenden geliyor. Polinezyalı olarak tanımlanan ırkın yüzyılar öncesi GD Asya'dan geldiği iddia ediliyor. Ancak, başka bir görüş bu adaların kayıp kıta Mu'nun tepeleri olduğunu savunmakta. Açıkcası, binlerce yıl önce tahtadan gemilerle Tayland civarlarından kalkıp buralara gelinmesi pek de mantıklı gelmiyor bana. Mu tezini de hemen kabul etmek mümkün değil. Ben burada muamma bölgesinde kalmayı tercih ediyorum.
c'-Son soru ise gerçekten en enteresanı. Son araştırmalar*, başka bir kavmin bir anda gelip heykelleri yaptıktan sonra çekip gittiği yönünde. Ancak, bu da anlamsız. Burada da muamma tercihimi kullanıyorum.
Ancak sanmayın ki bu sorular içinde kayboldum, ne yapacağımı bilemez şekilde Pasifik kenarında öylece ufka bakakaldım. Hiç de değil. Pasifik halk ezgileri eşliğinde bol malzemeli Latin Amerika çiğböreği empanadas'ımı yedim, surf yapan yöre gençliğini izledim, bir scooter kiralayıp adayı turladım, vb.
Az sonra kalkacak uçağımla G. Amerika'nın en güneyine, Ushuaia'ya "ineceğim". Ve 4 ay sürecek kuzeye tırmanış başlayacak.

Comodoro Arturo Merino Benítez Havaalanı - Santiago - Şili

Latin Amerika'ya başlarken: Santiago de Chile

2007-01-21T20:40:00.000+02:00

Auckland-Santiago uçuşu, 11 saatlik uzun bir yolculuk olmasının yanısıra tarih çizgisini geçmem münasebetiyle bir nevi zamanda da yolculuk oldu benim için. (Biniş: 15.01.2007 20:00, İniş 15.01.2007 16:00) Bu uzun uçuş sonucunda bedende derman kalmamasının üstüne sırt çantamın 10.000 km ötedeki bir kıtada kaybolmuş olması sıkıntının üstüne tuz biber oldu. Neyse ki 2 gün sonra kavuştum kendisine.
Gelirken 8 saatlik zaman farkından dolayı jetlag yaşama olasılığına karşı endişeliydim. Ancak, üniversite yurdunda, akşam çayının yanında bir el king atalım diye oturup 10 el sonrası sabahı eden, kahvaltısını yapıp aynen 8.40'ına giden ya da 15.40 dersinden sonra akşam yemeğine kadar kestireyim diye yatıp diğer günün sabahında kalkan bir neslin evladı olarak jetlag denilen olguyla tanışma fırsatım olmadı, kendisini size tanıtamayacağım.
Santiago, 5000 km uzunluğunda, 200 km eninde yılan gibi garip bir şekli olan Şili'nin başkenti. Çok özellikli bir şehir değil, ancak ben pek sevdim. Sanıyorum İzmir'li olmamdan kaynaklanan bir şey. İzmir'de de Saat Kulesi gibi ufak tefek bir simge ve Kordon gibi farklı sayılabilecek bir mekandan başka akılda kalıcı çok fazla spot nokta yoktur. Ama İzmirliler İzmir için -sebebini ben de net olarak tanımlayamasam da- yanıp tutuşurlar. Diğer şehirdekiler de bu İzmir aşkının nereden kaynaklandığını anlamaz, İzmirliler'in bu şovenistliğine sinir olup dururlar. Santiago'nun da böyle bir havası var. Tepesinde büyükçe bir Meryem Ana heykeli bulunan ve funicular denilen eski tür bir tramvayla çıkılan Cerro San Cristobal ve büyük meydan Plaza de Armas'daki Santiago Katedrali'nden başka akılda kalıcı bir nokta yok. Ama, akıp giden hayat insanı etkiliyor.
Aslına bakılırsa, yaşam Türkiye'dekinden çok farklı değil. Dil ve din haricinde herşey aynı diyebilirim. Çehreler, mimikler, trafik, yollar, herşey... G. Amerika insanı ve Türk insanı birbirine inanılmaz derecede benziyor. İnsanlar benim yabancı olabileceğime ihtimal vermeyip İspanyolca bir şeyler söylüyorlar. İngilizce olarak onları anlamadığımı söyleyince, yüzüme ifadesizce bakıyorlar. "Allah'ın Şililisi neden İngilizce konuşuyor ki" diye düşünüyorlar olsa gerek.
Barrio Bellavista denen gece hayatının hareketli olduğu semtte, İstanbul adlı bir restoran bulunca çok sevindim. Menüde baklava, türk çayı gibi unsurlar görünce sevincim daha da arttı. Ancak, ant olsun, bir daha Türkiye dışında Türk yemeği yemeyeceğim. İnsanı Türk yemeklerinden soğutacaklar. (Melbourne'ü hariç tutuyorum.) Baklavanın (o da baklava değil) yanına şeftali, armut koyulur mu? İnce bellide gelmesi beklenen çay, metal çaydanlığa poşet sallanmış içine de elma atılmış halde getirilir mi? Getirilmemeli. Buradaki garson oğlan da baktım ki beni gösteriyor, sonra yüzünü işaret ediyor, sağ sol yumruk çıkarıp bir şeyler anlatmaya çalışıyor. Anladım ki ben Şilili bir boksöre çok benziyormuşum, onu anlatıyor. "Sağım öldürür, solum süründürür"ün İspanyolca'sını bilmediğimden diyaloğa şekil veremedim, Japon usulü haa hoo diyerek baklavamsımı ve çayımsımı tükettim.
Günübirlik Valparaiso ve Vina del Mar'a gittim. Santiago'nun 100 km ötesinde deniz kenarındaki bu yerlere giderken cennetsel yerler bekliyordum ki bir miktar hayalkırıklığı oldu. Valparaiso güzel bir kent olma şansını, şehirle deniz arasına yapılmış, şehre boydan boya bir duvar ören liman yüzünden kaybetmiş. Asırlık asansörler, pastel renkli evler güzel hoş ama, liman tüm çirkinliğiyle önünüzde. "Başka liman yapacak yer bulamadınız mı" diyesi geliyor insanın. Ayrıca, Kordon'a otoban yapılmasını engelleyerek ne denli doğru bir iş yaptığımızı da bilfiil görmüş oldum. Vina del Mar, boydan boya kumsal, sıcak yaz gününde serinlemek için birebir, hareketli bir yer. Valparaiso'nun denize kavuştuğu yer.
3.5 günlük Santiago-Valparaiso macerasından sonra 2 gündür Rapa Nui'deyim. (Paskalya Adası) Koca kafalı heykeller içinde gezinip duruyorum.

(Not: Turkiye'de olan biteni gazetelerin websitelerinden takip ediyorum. Hrant Dink suikastini de buradayken ogrendim. Bir kisinin fikirleri yuzunden oldurulmesi konusunu gerilerde biraktigimizi sanirken yine ayni senaryoyla karsilasmak uzucu. Boyle bir olay karsisinda silahi ceken o cocuga, kendilerince kahramanlik yapan - geregini yerine getiren azmettiricilerine ofke duymamak elde degil. "Fikirlerine katilinir-katilinmaz" savunmasiz bir kisiyi korkakca arkasindan vurduklari icin, Turkiye'ye nefretlerini kusmak icin firsat kollayan akbabalara koz verdikleri ve bu sebeple ulkemize yapilabilecek en buyuk kotulugu yaptiklari icin - ofke duyuyorum. Merhuma tanridan rahmet dilerim.)

Rapa Nui (Isla de Pascua - Paskalya Adası) - Şili

Fiji Foto

2007-01-18T05:45:00.000+02:00

Santiago - Sili

Nihai mutluluk: Bula Fiji

2007-01-15T01:34:00.000+02:00

Fiji'de, Tom Hanks'in Cast Away filminin çekildiği Monuriki Adası'na 5-10 mil uzaklıktaki Mana Adası'nda kaldım. Biliyorsunuz, adamcağız 5 sene o adada mahsur kaldı, harap oldu. Takdir edersiniz ki bizim adada da benzer şekilde teknolojik nimetler hak getire durumunda olduğu ve bir miktar da ben ense tabir edilen modda olduğum için siteyi anca güncelleyebiliyorum.
İçerdiği metaforlarla, "Biri Bizi Gözetliyor" türevi röntgenci garip televizyon programlarına yaptığı eleştirisel bakışla ve Jim Carrey'nin unutulmaz performansıyla favori filmlerin arasında yer alan Truman Show'da, Truman nihai mutluluk noktası olarak Fiji'yi görür, tüm film boyunca oraya kaçmak ister. Ben de o filmi gördüm göreli burasının ne menem bir yer olduğunu merak eder dururum.(-dum)
Truman, haklısın. Nihai mutluluk burada. İnsan, dünyada böyle bir cennet köşe varken diğer noktalarda biz hayatı niye heba ediyoruz diye düşünmüyor değil.
Mana Adası halkı bir gününü şöyle geçiriyor. Sabah 8 gibi kalkılıyor. Yüzün gözün açılması için, Bob Marley & Reggae tarzı pasifik halk müziği yayını yapan bir radyo açılıyor. Kahvaltı yapılıyor. Kahvaltı sonrası, hindistan cevizi toplanıyor. Bu esnada, metrelerce öteden geçen bir arkadaşa garip Fiji dilinde laf atılıyor, kinayeli bir gönderme yapılıyor. Karşı taraf altta kalmayıp lafı gediğine koyuyor. Herkes olan bitene gülüyor, yollarına devam ediyorlar. Ardından denize girip serinleniliyor. Öğle yemeği sohbet ve gülüşmeler arasında 2 saat kadar sürüyor. Yemeği fazla kaçıranlar, fazla değil birkaç metre ötedeki gölgelik bir alana kıvrılıp kestiriyorlar. Uyanınca devam eden sohbete tekrar katılıyorlar. Bu esnada, saatlerdir anadan doğma denizde oynaşan çocuklara "Yavrum, evladım" demek kar etmeyince, bakıyorlar olacak gibi değil, elbiselerle direkt denize giriyorlar, maaile eğleşiyorlar. Akşam yemeği öncesi morfin gibi ağız buran yerel içki kava içiliyor, güzelleşiliyor. Sanıyorum narkotik özellikler var bu içkide ki ağız derhal hissizleşiyor. Bir paket aldım, isteyene döndüğümde ikram edebilirim. Yemek yenip evlere gidiliyor. Hava kararınca, günün yorgunluğunu atmak üzere kumsal üzerindeki bara gidiliyor, yabancı turistlerle elele dans edilip rahatlanılıyor. Evlere gidilip yatılıyor...
Benim de hayatım pek farklı değildi açıkcası adada kaldığım 5 gün içerisine. Gece gündüz sıcak hava, gece gündüz hamam suyu deniz, sessizlik, palmiye ağaçlari, bembeyaz kumsal, topu topu 40-50 m açıktaki rengarenk balıkların cirit attığı resiflerde şnorkelle dolanmalar derken cennet yaşantısı geçti gitti.
Böyle bir yaşantının içinde ve daimi sıcak havada Fijililer doğaldır ki düşük gelirli olmalarına, Suva’daki gelgit yapan askeri darbeye, herhangi bir probleme aldırmıyorlar, mutlu güleryüzlü yaşayıp gidiyorlar.
Her geçen Fijili -istisnasız- "Bula" (Fijice merhaba) demeden geçmedi. Güzel insanlar, güzel hava, güzel deniz, güzel ülke. Hoşçakal Fiji! Umuyorum sana yine "bula" demek nasip olur.
(Not: Böylelikle seyahatin ikinci ayağı Okyanusya da bitmiş oldu. Şu anda 4,5 ay sürecek G. Amerika seyahatine başlamak üzere Auckland Havaalanı’ndayım. Az sonra Santiago’ya (Şili) uçacağım.)

Auckland - Yeni Zellanda

Yeni Zellanda - Özet

2007-01-15T01:27:00.000+02:00

Kiwi: Yeni Zellanda'lılar kendilerine Kiwi diyor. Ulusal hayvan Kiwi adı verilen uçmaz bir kuş, ulusal meyve de bildiğimiz Kiwi. Genelde, Avustralya'yla bitmek bilmez bir rekabet var. Dolayısıyla, "Avustralya’lılar kendilerine Aussie diyor, kanguru ve koala gibi simgesel hayvan da edinmişler, bizim neyimiz eksik, biz de birşeyler bulalım" diyerek zorlama bir türetmeyle altma kalınmamaya çalışılmış sanki. Auckland'da bir T-Shirt'te "İki takım tutuyorum: Birincisi: Yeni Zellanda. İkincisi: Avustralya'yla oynayan her takım" yazıyordu. Her ne kadar farklı görünmeye çalışsalar da, aslına bakılırsa, Avustralya'yla Yeni Zellanda arasında çok bir fark yok. Cadde ve mekan isimleri aynı (19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başındaki İngiliz kral ve kraliçeleri -Victoria, Edward, vb- ), şehir düzeni aynı, satılan ürünler hatta fiyatları aynı... Ancak, doğal güzelliğinin avantajıyla Yeni Zellanda'nın favorim olduğunu belirtmek isterim.
Maori: Yerel halk Maori'ler ülkenin her yerinde görülebiliyor. Alkollü şekilde gezen, toplumla kaynaşamamış Avustralya yerlisi Aborjin'lerin aksine, Maori'ler Yeni Zellanda'da hayata entegre olmuşlar, minimum problemle yaşıyorlar. Enteresan ve canlı bir kültürleri var. Dil çıkarmayı, yüz dahil olmak üzere her taraflarına dövme yaptırmayı, alın ve burunları değdirmek suretiyle selamlaşmayı pek seviyorlar. Her ne kadar hepsi İngilizce konuşsa da, Maorice İngilizce'yle beraber resmi dil ilan edilmiş, her resmi noktada kullanılıyor. Meşhur haka danslarına denk gelmedim, ancak dans şöyle bir şey: (Haka dansı)
ANZAC: Bizim için de büyük önem taşıyan Çanakkale Savaşları hem Avustralyalılar hem de Yeni Zellandalılar için bir mihenk taşı. Daha öncesinde İngiliz egemenliğinde yaşayan dünyanın her tarafından göçmüş insanlar grubuyken, bu savaş sayesinde kenetlenmişler ve bir ulus formuna geçmişler. Her iki ülkenin de çeşitli noktalarında ANZAC'larla ilgili anıtlar, yapılar görmek mümkün. Ancak, bu savaş yüzünden Türkler'lere karşı hiçbir düşmanca duygu beslemiyorlar, bilakis her durumda Türklerden ve savaş sırasında gösterdiğimiz onurlu mücadeleden saygıyla bahsediyorlar
Türkiye'den göç etme yolları: Avustralya kadar kolay değil. Türkiye'den göçmenlik için başvurup gelmek oldukça güç. Yeni Zellanda'daki Türkler öğrenci vizesiyle okumaya gelip, buradayken oturma izni almışlar. Vatandaşlık için Yeni Zellanda'da 5 sene oturmuş olmak gerekiyor.
İnsan-Yemek-Altyapı-Ulaşım-Trafik-Düzen: Bkz. Avustralya

Auckland - Yeni Zellanda

Yağmurlu Auckland

2007-01-15T01:25:00.000+02:00

Melbourne'den sonra, Auckland'da da Türk misafirperverliğinden mahrum kalmadım. Türkiye'den arkadaşım Hakan'ın kardeşi Mehmet ve ev arkadaşı Ejder -eksik olmasınlar- 3 gün boyunca beni evlerinde ağırladılar, gezdirdiler tozdurdular.
İlk gün, Mehmet ile Mt Eden'a çıkıp Auckland'a tepeden baktıktan sonra Mission Bay, St Heliers, Takapuna Beach gibi sahil bölgelerini gezdik. Sıcak bir Pazar günü olması sebebiyle cıvıl cıvıllığı tahmin edebilirsiniz. Sonrasında, sıcak bir dost meclisinde gün tamamlandı.
İkinci gün -gün yüzme günüdür- diyerek soğumaya yüz tutan havaya aldırmadan Ejder'le Piha Beach'a attık kendimizi. Ancak devasa dalgaları ve çivi gibi denizi görünce havaya aldırmaya karar verip komşu plaj Karekare Beach'e geçtik. (The Piano filminin çekildiği kumsal) Farklı olan bir şey yoktu, ama dönüş yoktu artık. Soğuğa göğüs gerildi, 2 m'lik dalgaların içinde bata çıka ilerlenildi ve o denize girildi.
Üçüncü gün, şehrin eşsiz zenginlikteki müzesini gezdim, buraya Rainy (Yağmurlu) Auckland denmesini kara çıkartmayacak şekilde bastıran yağmur altında şehir merkezinde dolandım.

Auckland - Yeni Zellanda

Yüzüklerin Efendisi - Özel

2007-01-15T01:23:00.000+02:00

Yüzüklerin Efendisi bilindiği üzere tamamen Yeni Zellanda'da çekildi. Her ne kadar şu anda filmin çekildiği yerlerde Yüzüklerin Efendisi'yle ilgili bir ibare görünmese de aradım, taradım, buldum. Mordor Diyarı'ndan, Rohan Ülkesi'nden görüntüler aşağıda...

Auckland - Yeni Zellanda

Rüzgarlı Wellington

2007-01-15T01:18:00.000+02:00

Öncelikle şunu belirtmeli: Türkiye'de kış olduğunda Avustralya'da ve Yeni Zellanda'da yaz olduğu bir yalan. Ülkemizde yaz-kış döngü içerisindeyken, buralar kışın çeşitli versiyonları içinde dönüp durmakta. Wellington Havaalanı'na gecenin köründe indiğimde şöyle bir gazeteciye göz atayım dedim. Bismillah, sevimsiz haberlerle karşılaştım. Gazetelerde sürmanşet: "Son 90 yılın en soğuk yazı. Dün Wellington'da en yüksek sıcaklık 14ºC oldu." (Bizdeki Temmuz başına tekabül eden bir vakit.) Ama, keşke bunla kalsaydı. Sonradan öğrendim (ve pratikte de vakıf oldum ki) delicesine rüzgar da yaparmış buralar. Kiwiler boşuna buraya Windy (Rüzgarlı) Wellington dememişler.
Havadan sudan bahsettikten sonra şehrin coğrafi ve sosyo-ekonomik özelliklerine değinmeli. Bir şehir düşünün ki yemyeşil dağlarla masmavi deniz arasına kurulmuş olsun, evler tek katlı sevimli bir halde bu yeşilliğin içine serpiştirilsin, şehir planlaması yeni bir şehir olması sayesinde gayet nizami olsun, eğlence ve gece hayatı mükemmel olsun, altyapısı ve trafiği problemsiz olsun ve bunca artısına rağmen yalnızca 300.000 kişi yaşasın, huzur ve saadet tavanda olsun. İşte oranın adı Wellington. Rüzgarı ve garip havası mı? O da gülün dikeni.
(Turistik özellikler taşıyan gezilesi yerler: Te Papa (Maorice "Evimiz") Müzesi, Botanic Gardens (ve buraya çıkan kırmızı tramvay), Beehive ve Parlamento, Frank Kitts Park)

Auckland - Yeni Zellanda

Avustralya - Özet

2007-01-05T14:06:00.000+02:00

İnsan: Mübalağasız dünyanın her ülkesinden insan toplanıp bir ulus yaratmışlar. Dolayısıyla tek bir ırk, tek bir kültürden bahsetmek mümkün değil. Ama bu çeşit çeşit ırkın ne mükemmel bir kombinasyon yarattığından bahsedebiliriz. Adım başı rastlanan Hint-Çin-Tayland-Yunan lokantaları, metrodayken aynı anda kulağa gelen 3-4 dil bu kültür zenginliğinin göstergeleri. Güçlü yaptırım ve verilen sistematik eğitim sayesinde saygılı, hoşgörülü bir toplum olusturulmus.
Göç: Melbourne'de Yarra Nehri üzerinde normalde 90 olması gerekirken yaklaşık 20 derece açı yapacak şekilde inşa edilmiş bir köprü var. Sanatın gündelik hayata yedirilmesinin bu güzel örneğinde, göç veren her ülke adına cam plaket dikilmiş. Şehrin merkezindeki bu köprünün hemen yanında da bir "Göç Müzesi" var. Bu iki yapı bile Avustralya'daki göç anlayışını anlatmaya yeterli. Avrupa ve belki de ABD'de 3. dünya ülke göçmenleri, kurulu düzene ve zenginliğe sonradan yanaşıp nemalanmaya çalışanlar olarak görülürken, burada göç varlığın temeli olarak görülüyor. Göçmen Bakanlığı başta olmak üzere ülkenin tüm kurulları göçmenlerin bir an önce kazanılması için seferber oluyor.
Türkiye'den göç etme yolları: 1960'larda başlayan Türkiye'den Avustralya'ya göç halihazırda devam ediyor. Daha önce işçi ve dönerci (doner-kebab-falafel) statüsünde başlayan göç özellikle 2000'den sonra vasıflı göç statüsüne dönmüş. Ankara Büyükelçiliği'ne yapılan göçmenlik başvurusu yaklaşık 1 sene içinde sonuçlanıyor ve Avustralya'da oturma/çalışma izni alınıyor. Avustralya'da 2 sene oturduktan sonra ise vatandaşlık elde ediliyor. Bilgi-işlem ve finans sektöründe ciddi açık var. Dolayısıyla, Türkiye'de bu alanda çalışanlarin Avustralya'da iş bulma olasılıkları yüksek. Diğer sektördekilerin şanslarını denemeleri lazım. Gözlemlerime göre, Avustralya'ya geldikten sonraki 2 ay içinde iş bulmak çok da olası değil. Varol, 3. ayında Avustralya'nın Turkcell'i Telstra'da iş bulmuş ama 2 senedir iş bulamayanlar olduğu da bir gerçek. Melbourne'de havaalanına giderken bindiğim taksinin şöförü Avustralya'da finans alanında linans ve master eğitimi almasına rağmen iş bulamadığından yakınıyordu. Hint asıllıydı, Avustralyalı'nın bir bildiği vardır diye düşünüyorum :)
Yemek: Avustralyalı grup Men At Work'un duyduğum en melodik ve canlı şarkılardan biri olan Down Under'ında duyduğum ve burada tattığım Vegemite'dan başka milli bir yemek göremedim. Vegemite zift renginde ve kıvamında, pekmezin şekerlisi yerine bol tuzlusu olarak nitelendirebileceğimiz -bizden uzak, Avustralya'ya yakın olsun- bir yiyecek... Bunun haricinde her göç eden ülke kendi yemeğini getirmiş. Her alışveriş merkezinde muhakkak bir Çin, bir Thai, bir Hint (o koku peşimi bıraksın artık!), bir Türk (dönerin mındarlanmış halleri) fast-food lokantasi bulmak mumkun.
Spor: =Kriket. Ben Sydney'deyken İngiltere ile yaptıkları ve büyük önem arz eden Ashes kupasını (devasa oyuncuların yanında oyuncak gibi kalan 10 cm'lik bir kupacık) kazandılar, sevine sevine bir hal oldular. Şu anda krikette dünyanın en iyisi onlar.. Shane Warne adli bir sahis 700. wicket'ini (oyundan adam cikarma) gerceklestirerek rekor kirdi, kahraman ilan edildi. Anladigim kadariyla ustun bir basari ki butun gazeteler olayi tum sayfa mansetten verdiler.
Trafik-Ulaşım-Altyapı-Düzen: Kusursuz.
2 gün önce örnek ülke Avustralya'dan ayrılıp Yeni Zellanda'nın başkenti Wellington'a geldim. Avustralya'dan daha yaşanası bir yer var mi denirse cevabim ancak Yeni Zellanda olabilir. Maori yerlileri, Kiwi, Yüzüklerin Efendisi konseptli gezim devam ediyor.

Wellington - Yeni Zellanda

Avustralya Foto Potpuri

2007-01-02T19:14:00.000+02:00

Melbourne - Victoria - Avustralya

Endişeye mahal yok: Melbourne

2006-12-29T16:42:00.000+02:00

Melbourne'de eski dostları görmenin; Türkçe sohbetler etmenin; yaz sıcağını hissetmenin; Uludağ Gazoz, pişmaniye, Emsan çaydanlıkta çay, Pe-Re-Ja limon kolonyası (Tariş arayışım devam ediyor), biber salçası, sucuklu yumurta gibi Türki zevklere geri dönmenin verdiği mutluluğu yaşıyorum.
2 sene önce Avustralya'ya göç eden yurttan oda arkadaşım Varol, konukseverliğini ve şahane yemeklerini eksik etmeyen ve böyle devam ederse Avustralya'dan ayrılmama mani olacak eşi Sevgi ve dünyalar tatlısı kızları Deniz ile tatlı bir hayat içindeyim Melbourne'de.
Melbourne, Sydney gibi spot simgelere sahip bir kent değil. Ama, sakin yaşama tarzı şehri daha yaşanası kılıyor. Halkı Sydney insanından bile geniş. Huzurlu, endişenin ve paniğin pek ortalarda görünmediği bir kent Melbourne. Avustralyalılar teşekküre karşılık "Bir şey değil" manasında veya bir problem olasılığı doğduğunda "No worries" (Dert etme) söz öbeğini kullanıyorlar. Melbourne ise iyiden iyiye bir "No worries" kenti.
Broadmeadows semti ve civarında birçok Türk yaşıyor. Türklerin yanısıra envai çeşit ırktan insan Melbourne'e gelip yerleşmiş. Ama gördüğüm o ki Yunanlar başı çekiyor. Buraya gelen Türkler devletin sağladığı inanılmaz sosyal ve ekonomik destek sayesinde kısa sürede ortama alışmış, Türkiye'den getirdikleri gergin havayı üzerlerinden atmış ve "No worries" moduna girmişler. (Destek örnekleri: Her doğan çocuk için aylık 300 $, ilk evini alacaklara 10.000 $, vb)
Avustralya gördüğüm gelişmiş ülkeler arasında yabancı karşıtlığının en minimumda olduğu ülke. Ancak, burasının kurallarına uymayan, ülkesindeki düzensizliği buraya taşımaya kalkanları kendine getirecek uyarı kısa, öz ve her yerde: Penalties apply. (Ceza uygulanır.) Bedeller dudak uçuklatıcı cinsten olunca sistem ve düzen daimi oluyor haliyle. Ya uy ya terket modeli!
Yarın sabah 3 saat uzaklıktaki Twelve Apostles'e gideceğiz. Hava burada da dengesizliğini sürdürüyor. Sıcak olacak gibi ama tersinde de fazla kafaya takmayıp mevcudun keyfini sürmeye bakacağım. Ne de olsa, Aussie'erin dediği gibi: "No worries, mate!" (Dert etme, dostum!)
(NOT: Hepinizin Kurban Bayramı'nı ve yeni yılını şimdiden kutluyorum. Down Under'dan, dünyanın aşağısından selamlar!)

Melbourne - Victoria - Avustralya

Great Barrier Reef

2006-12-25T08:17:00.000+02:00

Great Barrier Reef, Avustralya'nın kuzeydoğusunda yaklaşık 2000 km uzunluğunda bir mercan adaları zinciri. Mercanın bir deniz canlısı olması sebebiyle Great Barrier Reef (Büyük Set Resifi) uzaydan görülebilen yagane canlı olarak tanımlanıyor. (Bkz: Google Maps - Great Barrier Reef) Resifin karaya olan uzaklığının Cairns'de yaklaşık 60 km'e kadar düşmesi, şehri ideal bir üs haline getirmiş. Dolayısıyla şehrin ekonomisi şnorkel ile resif izleme, tüplü dalış gibi aktiviteler üzerine kurulu. 100.000 kişilik kentte günde 4.000 kişi resiflere gidiyor.
Dünyanın başka bir yerinde bulunmayan 2000 balık çeşidi Great Barrier Reef'de yaşıyor. Latince isimleri dil yoran yeşil puantiyeli sarı renkte olanından yarısı mor yarısı pembe olanına kadar renk yarışına girmiş onlarca balığı, dişisini cezbetmek için midir yoksa avını çekmek için midir bilinmez abes hareketler içinde bulunan garip garip birçok deniz hayvanını birkaç metre arayla izlemek mümkün.
Şnorkelle üst tarama bana yetmez diyerek scuba diving olayına da burada başlamayı uygun buldum. Rehberimiz Nathan'ın başarılı yönlendirmesiyle deniz altında 30 dakikalık nefis bir görsel şölen yaşadık. Teknenin altında bekleyen devasa Giant Trevally biraz ürküntü verse de şölene şnorkelle devam ettim.
Cairns'in tropikal ikliminde geçirdiğim sıcak günlerin ardından Melbourne'e varmış bulunuyorum.
(Not: Fotoğraf makinem su geçirmez özelliklerde olmadığından dolayı, denizaltı fotoğrafları Japon fotoğrafçımızın objektifindendir.)

Melbourne - Victoria - Avustralya

2 film birden

2006-12-21T10:07:00.000+02:00

Cairns'deyim. Yarin mercan kayaliklarina yapacagim tuplu dalisin heyecani icerisindeyim. Ancak, bu arada bos durmadim. Sessiz sedasiz giden siteye ses ve seda getirmek amaciyla 2 adet film hazirladim. Yolculugumun ilk iki ulkesi Hindistan ve Nepal filmlerini asagidaki linklerden izleyebilirsiniz.

Cairns - Queensland - Avustralya

Avustralya - Muteakip gunler

2006-12-18T05:03:00.000+02:00

Sydney'i şimdiye kadar gördüğüm tüm kentler arasında en yaşanası yer ilan ediyorum. Mükemmel bir altyapı, inanılmaz bir dinamizm, saygılı insanlar, kozmopolit ama kimsenin birbirine bulaşmadığı bir ortam. Özetle, harika bir şehir! Dünyadan izole ama bunu hiç mi hiç dert etmeden kendilerince keyifle yaşadıkları bir ülke kurmuş Aussie'ler.
İnsanlar son derece insancıl ve şirin. Elimde harita oradan mı buradan mı gitsem diye bakınırken derhal gelip "Galiba kayboldunuz" diyerek yaklaşıp yardımcı olmaktan geri kalmıyorlar. Bu şirin insanların Nicole Kidman ve Kylie Minogue ile aynı soydan geldiğini düşünürsek, insanın nerede olduğunu hiç bilmeyesi, hep kaybolası geliyor doğal olarak. Ancak, bu yardımsever insanlar ve 5 gün neredeyse her sokağı karış karış gezmem sayesinde Circular Quay, Pitt Street, Martin Place, The Domain, Kings Cross gibi yerlere artık Mithatpaşa Caddesi, Alsancak, Teleferik, Urla kadar aşina oldum. Yolda yürürken de kendimden emin adımlarla yürüyor olmalıyım ki Avustralyalılar bile gelip yol sormaya bile başladı.
Hava dengesizliğin doruklarında geziyor. Son 5 günün en yüksek sıcaklıkları sırasıyla şöyleydi: 15, 24, 31, 17, 23. Yola çıktığımdan beri iklimden iklime atladığım için bir şekilde adapte oluyorum.
Her akşam karşıma çıkan bağırarak birbirlerini kucaklayan, abiye kıyafetli genç kızlara ve Micheal Jackson - Smooth Criminal türevi kıyafetler giymiş delikanlılara başta anlam verememiştim. Sonrasında, burada yaza girildiği (ya da girilmeye çalışıldığı) için konunun yaz tatili öncesi lise mezuniyet partilerinden ibaret olduğunu anladım. Elbiselerin ne kadar yakıştığı konusunda ise yorum yapıp gençlerin şevkini kırmak istemiyorum.
Yolları arşınladıktan sonra, hayvanat bahçesine gidip koala ve kanguru gibi yöresel hayvanları yakinen tanıdım, Manly ve Bondi Beach’te surf yapanları izledim, 6 yıl gecikmeli de olsa olimpiyat köyüne gidip sportif havayı teneffüs ettim. Bir gün daha Sydney'nin dinamik hayatını yaşayıp yarın kuzeye, Cairns'e uçacağım.

Sydney - New South Wales - Avustralya